Šahovska tabla

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Šahovska tabla
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 alt= cross 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Ispravno postavljena šahovska tabla. Označeno polje, donje polje sa desne strane, mora biti bijele boje.

Šahovska tabla je kvadratna ploča sa sistemom mreže 8 x 8 (ukupno 64) jednaka kvadratna polja naizmjenično svijetle ("bijele") i tamne ("crne") boje. Na njoj se igra šahovska partija između dvaju protivnika koji naizmjenično pomjeraju svoje figure. Postavlja se između igrača tako da donje ugaono polje na desnoj strani svakog igrača bude bijele boje.

Izgled i standardi[uredi | uredi izvor]

Standardi šahovske opreme na takmičenjima pod okriljem FIDE usvojeni su 1975.[1] Preporučuje se da polja na tabli budu površine 5 x 5 — 6,5 x 6,5 cm, odnosno, duple veličine u odnosu na površinu osnove pješaka. Na svjetskim i kontinentalnim prvenstvima koristi se drvena tabla. Za sva druga FIDE takmičenja preporučeno je da tabla može biti od drveta, plastike ili kartona. Ako sudija nađe da je prihvatljivo, tabla može biti od kamena ili od mramora, s tim što bi takva tabla morala imati prihvatljivu boju bijelih i crnih polja. Kao materijal za šahovsku tablu najprihvatljivije je prirodno drvo dovoljnog kontrasta, kao što su breza, javor, evropski jasen, orah, tikovina, bukva. U tom slučaju tabla mora imati "tup" ili neutralan finiš bez sjaja. Dozvoljene kombinacije boja za FIDE takmičenja su crna, smeđa, zelena ili veoma žuto-smeđa za crna polja, a bijela, krem, boja slonovače ili boja bivolje kože (blijeda mrkožuta) za bijela polja.

Početna pozicija figura
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black knight alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg

Početna pozicija[uredi | uredi izvor]

Na šahovsku tablu postavljaju se figure. Na početku partije jedan igrač ima 16 svijetlo obojenih ("bijelih"), a drugi 16 tamno obojenih ("crnih") figura. Te figure su sljedeće:

Šahovske
figure
Chess klt45.svg Kralj
Chess qlt45.svg Dama
Chess rlt45.svg Top
Chess blt45.svg Lovac
Chess nlt45.svg Skakač
Chess plt45.svg Pješak
  • 1 bijeli kralj, obično označen simbolom
  • 1 bijela dama, obično označena simbolom
  • 2 bijela topa, obično označena simbolom
  • 2 bijela lovca, obično označena simbolom
  • 2 bijela skakača, obično označena simbolom
  • 8 bijelih pješaka, obično označeni simbolom
  • 1 crni kralj, obično označen simbolom
  • 1 crna dama, obično označena simbolom
  • 2 crna topa, obično označena simbolom
  • 2 crna lovca, obično označena simbolom
  • 2 crna skakača, obično označena simbolom
  • 8 crnih pješaka, obično označeni simbolom .

Linije, redovi i dijagonale[uredi | uredi izvor]

8 vertikalnih kolona polja nazivaju se linije, a 8 horizontalnih nizova polja nazivaju se redovi. Prave linije iste boje koje se dodiruju uglovima nazivaju se dijagonale. Redovi se u šahovskoj notaciji označavaju brojevima (1-8), a linije malim slovima (a-h), dok se polja označavaju kombinacijom slova i brojeva (a1-h8). Vrlo važna polja na šahovskoj tabli su polja centra, četiri središnja polja (d4, d5, e4, e5).

Linije
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= cross 8
7 alt= cross 7
6 alt= cross 6
5 alt= cross 5
4 alt= cross 4
3 alt= cross 3
2 alt= cross 2
1 alt= cross 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
c-linija
Redovi
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 8
7 7
6 6
5 alt= cross alt= cross alt= cross alt= cross alt= cross alt= cross alt= cross alt= cross 5
4 4
3 3
2 2
1 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
5. red
Dijagonale
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 8
7 alt= cross 7
6 alt= cross 6
5 alt= cross 5
4 alt= cross 4
3 alt= cross 3
2 alt= cross 2
1 alt= cross 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Dijagonala g1-a7
Centar
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 8
7 7
6 alt= cross alt= cross alt= cross alt= cross 6
5 alt= cross alt= black circle alt= black circle alt= cross 5
4 alt= cross alt= black circle alt= black circle alt= cross 4
3 alt= cross alt= cross alt= cross alt= cross 3
2 2
1 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Centar (•)
Širi centar (x)

Geometrija šahovske ploče[uredi | uredi izvor]

Oblik i podjela šahovske ploče na kvadratična polja su osnova za geometriju šahovske table, koja se najjednostavnije može predstaviti sa potezima kralja takozvanim Rétijevim manevrom

Handicap.svg

Tabla za igrače sa hendikepom vida[uredi | uredi izvor]

Direktori turnira imaju ovlaštenja prilagoditi sljedeća pravila prema lokalnim okolnostima. U takmičarskom šahu između igrača koji vide i igrača hendikepiranog vida (stvarno slijepih), oba igrača mogu zatražiti korištenje dviju tabli, od kojih normalnu tablu upotrebljava igrač koji vidi, a specijalno napravljenu igrač hendikepiranog vida. Specijalno napravljena tabla mora zadovoljiti sljedeće zahtjeve:

  • da su joj najmanje dimenzije 20 x 20 cm
  • da su crna polja neznatno izdignuta
  • da ima sigurnosni otvor za pričvršćivanje na svakom polju
  • da svaka figura ima kolčić koji odgovara sigurnosnom otvoru za pričvršćivanje
  • da su figure tipa "Staunton" i da su crne figure posebno označene.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Standardi šahovske opreme na FIDE turnirima, ustanovljeni od strane Centralnog komiteta FIDE 1975.
Chess.svg Portal o šahu
Odjeljak isključivo posvećen šahu

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: