7. vijek p.n.e.

7. vijek pne. počeo je prvog dana 700 p.n.e. i završio posljednjeg dana 601 p.n.e..

Pregled

Za 7. vijek pne. je bio karakterističan nastavak uspona Asirskog Carstva koje je pod vodstvom Esarhadona doseglo svoj vrhunac, pokorilo susjednu Babiloniju i nakratko Egipat, postavši prvo svjetsko carstvo u historiji. Asirci su, međutim, u posljednje dvije decenije naglo oslabili, a protiv njih su se uspješno udružili svi njihovi susjedi, tako da nakon pada svoje prijestolnice Ninive nestaju s historijske scene. Vakuum ubrzo ispunjava Neobabilonsko carstvo koje će pokušati postati nova svjetska sila.

Događaji i trendovi

Ashurbanipal, kralj Asirije koji je stvorio prvu sistematski prikupljenu biblioteku u Nibiva

Prikaz Visećih vrtova Babilona iz 16. vijeka, na slici Martina Heemskercka, s Kulom Babilonskom u pozadini.

• 700 p.n.e. do 600 p.n.e. — Baudhayana Sulbasutra, usmeno prenošen vedski sanskrit tekst o izgradnji oltara, sadrži najstariji opis Pitagorine teoreme.
• 700 p.n.e. - Kultura Songguk-ri započinje na jugu Korejskog poluostrva.
• Kraj 7. vijeka pne. — Medijci iz današnjeg zapadnog Irana i Skiti sa područja savremene Rusije i Ukrajine napadaju sjeverne i istočne dijelove Asirije.
• 699 p.n.e. — Khallushu nasljeđuje Shuttir-Nakhkhuntea kao vladar Elamskog Carstva.
• 697. p.n.e. — Smrt kralja Huana od Zhoua, vladara kineske dinastije Zhou.
• 696 p.n.e. — Kralj Zhuang of Zhou postaje vladar kineske dinastije Zhou.
• 696. p.n.e. — Kimerijci pustoše Frigiju, moguća migracija Armenaca.
• 691 p.n.e. — Kralj Sanherib od Asirije pobjeđuje kralja Humban-nimenu od Elama u bitci kod Halulea.
• 690 p.n.e. — Taharqa, kralj XXV dinastije, dolazi na prijestolje Egipta (približni datum)
• 689 p.n.e. — Kralj Sanherib od Asirije pustoši Babilon.
• 687. p.n.e. — Gig postaje kralj Lidije.
• 687. p.n.e. — Ezekiju nasljeđuje Manaseh kao kralj Jude.
• 682 p.n.e. — Smrt kralja Zhuang od Zhoua, vladara kineske dinastije Zhou.
• 681 p.n.e. — Kralj Li od Zhoua postaje vladar kineske dinastije Zhou.
• 681. p.n.e. — Esarhaddon nasljeđuje Sanheriba kao kralj Asirije.
• 677. p.n.e. — Smrt kralja Lija od Zhoua, vladara kineske dinastije Zhou.
• 677. pne. — Esarhaddon vodi asirsku vojsku protiv pobunjenih arapskih plemena, napredujući do Potoka egipatskog.
• 676 p.n.e. — Kralj Hui od Zhoua postaje vladar kineske dinastije Zhou.
• 675 p.n.e. — Esarhaddon započinje obnovu Babilona.
• 674 p.n.e. — Esarhaddon guši pobunu u Aškelonu koju je podržavao Taharqa, kralj Egipta. U znak odmazde Asirci napadaju Egipat, ali ih Taharqa uspijeva zaustaviti.
• 673 p.n.e. — Tul Hostilije postaje kralj Rima.
• 671 p.n.e. — Esarhaddon ponovno napada Egipat, osvaja Memfis kao i veliki broj članova kraljevske porodice.
• 669 p.n.e. — Assurbanipal nasljeđuje svog oca Esarhaddona kao kralj Asirije.
• 668 p.n.e. — Shamash-shum-ukin, sin Esarhaddonov, postaje kralj Babilona.
• 668 p.n.e. — Egipat diže ustanak protiv Asirije.
• 668 p.n.e. — Procjena: Niniva, glavni grad Asirije postaje najveći grad na svijetu, pretekavši Tebu u Eguptu.[1]
• 667. p.n.e. — Bizant osnivaju megaranski kolonisti pod Byzasom. (tradicionalni datum)
• 664 p.n.e. — Prva pomorska bitka u grčkoj pisanoj historiji, između Korinta i Korkier.
• 664 p.n.e. — Assurbanipal osvaja i pustoši Tebu.
• 664 p.n.e. — Psametih I nasljeđuje Nehoa I kao kralj Donjeg Egipta.
• 664 p.n.e. — Taharqa imenuje svog nećaka Tantamanija as za nasljednika u Gornjem Egiptu.
• 11.2. 660 p.n.e. — Tradicionalni datum osnivanja Japana od strane cara Jimmua.
• 660 p.n.e. — Prvo poznato korištenje demotskog pisma.
• 660 p.n.e. — Psametih I tjera Asirce iz Egipta.
• 650-e p.n.e. — Počinje nastanjivanje majanske lokacije Piedras Negras.
• 657. p.n.e. — Kipsel postaje prvi tiranin Korinta.
• 656 p.n.e. — Psametih širi svoju vlast nad cijelim Egiptom. Kraj XXV dinastije.
• 653 p.n.e. — Atta-Khumma-In-Shushinak i Khumbanigash II nasljeđuju Shilhak-In-Shushinaka i Tempti-Khumma-In-Shushinaka kao vladari Elamskog Carstva.
• 652 p.n.e. — Babilonija pod Shamash-shum-ukina diže ustanak protiv Asiraca.
• 651 p.n.e. — Kralj Xiang od Zhoua postaje vladar kineske dinastije Zhou.
• 650 p.n.e. — Gradić Abderu u Trakiji osnivaju kolonisti iz Klazomene.
• 650. pne. — Promjena klime vrši uticaj na sve kulture Bronzanog doba u Evropi. S hladnijom i vlažnijom klimom plemena skandinavskog Nordijskog bronzanog doba su potisnuta na jug prema evropskom kontinentu.
• 640-e p.n.e. — Asirski kralj Ashurbanipal osniva biblioteku koja sadrži prvi sačuvani primjerak Epa o Gilgamešu.
• 649 p.n.e. — Indabigash nasljeđuje Tammaritua kao vladar Elamskog Carstva.
• 649 p.n.e. — Babilonski ustanak pod Shamash-shuma-ukinom guše Asirci.
• 648 p.n.e. — Pankration postaje disciplina drevnih olimpijskih igara.
• 6.4. 648 p.n.e. — Najranije pomračienje Sunca u zapisima Drevne Grčke.
• 647. p.n.e. — Kralj Assurbanipal od Asirije pustoši Susu.
• 642 p.n.e. — Anko Marcije postaje kralj Rima (tradicionalni datum).
• 640 p.n.e. — Velika pobjeda Asirije nad Elamskim Carstvom.
• 632 p.n.e. — Kilon, atenski plemić, zauzima akropolu u neuspjelom pokušaju da postane kralj.
• 632. pne. — U bitci kod Chengpua, kinesko kraljevstvo Jin i njeni saveznici pobjeđuju državu Chu i njene saveznike.
• 631 p.n.e. — Osnivanje Kirene, grčke kolonije u Libiji (Sjeverna Afrika) (približan datum).
• 631. p.n.e. — Sadijat postaje kralj Lidije.
• 627. p.n.e. — Smrt Assurbanipala, kralja Asirije; nasljeđuje ga Assur-etel-ilani (približan datum).
• 626 p.n.e. — Nabopolassar diže ustanak protiv Asirije, osnivajući tako Neo-babilonsko Carstvo.
• 625 p.n.e. — Medijci i Babilonci postaju nezavisni od Asirije i napadaju Ninivu (približan datum).
• 623 p.n.e. — Sin-shar-ishkun nasljeđuje brata Assur-etel-ilania kao kralj Asirije (približan datum).
• 622 p.n.e. ili 621 p.n.e. — Tekst Ponovljenog zakona pronađen u Hramu u Jerusalimu.
• 619 p.n.e. — Alijat postaje kralj Lidije.
• 619. p.n.e. — Smrt kralja Xianga od Zhoua, vladara kineske dinastije Zhou.
• 618 p.n.e. — Kralj Qing od Zhoua postaje vladar kineske dinastije Zhou.
• 616 p.n.e. — Lucije Tarkvinije Prisk postaje kralj Rima.
• 614 p.n.e. — Medijci i Babilonci pustoše Assur.
• 613 p.n.e. — Smrt kralja Qinga od Zhoua, vladar kineske dinastije Zhou.
• 612 p.n.e. — Kralj Kuang od Zhoua postaje vladar kineske dinastije Zhou.
• 612. pne. — Savez Medijaca, Babilonaca i Susanaca opsjeda i osvaja Ninivu. Kralj Sin-shar-ishkun od Asirije je ubijen prilikom pustošenja.
• 612. pne.— Ashur-uballit II pokušava očuvati asirsko carstvo proglasivši se kraljem u gradu Harran.
• 612. pne. — Procjena: Babilon, glavni grad Babilopnije postaje najveći grad na svijetu, preuzevši primat od Ninive, glavnog grada Asirije.[2]
• 610 p.n.e. — Neho II nasljeđuje Psametiha I kao kralj Egipta.
• 609 p.n.e. — Kralj Josija od Jude gine u bitci kod Megidoa protiv faraona Nehoa II Egipatskog, koji je išao na sjever kako bi pomogao asirskoj državi Ashur-uballita II.
• 609. p.n.e. — Babilonci pobjeđuju asirsku vojsku Ashur-uballita II i osvajaju Harran. Ashur-uballit, posljednji asirski kralj, nestaje iz historije.
• 609. p.n.e. — Jehoahaz nasljeđuje oca Josiju kao kralj Jude, ali ga brzo svrgava Neho II, koji na prijestolje postavlja Jehoahazovog brata Jehoiakima.
• 607. p.n.e. — Smrt kralja Kuanga od Zhoua, vladara kineske dinastije Zhou.
• 606 p.n.e. — Kralj Ding od Zhoua postaje vladar kineske dinastije Zhou.
• 605 p.n.e. — Bitka kod Karkemiša: Krunski princ Nebuchadrezzar od Babylona pobjeđuje vojsku Nehoa II od Egipta, čime je osigurano babilonsko osvajanje Asirije. Babilonci napreduju kroz Siriju i Palestinu.
• 605. p.n.e. — Nebuchadrezzar II nasljeđuje svog oca Nabopolassara kao kralj Babilona.
• 600 p.n.e. — Osnivanje Kapue.
• 600 p.n.e. — Indija — Doba Mahajanapada — 16 velikih kraljevstva koje vladaju Indijom — Kasi, Kosala, Anga, Magadha, Vajji (ili Vriji), Malla, Chedi, Vatsa (ili Vamsa), Kuru, Panchala, Machcha (ili Matsya), Surasena, Assaka, Avanti, Gandhara, Kamboja
• 600. p.n.e. — Kelti osnivaju Milano (približan datum).
• 600. p.n.e. — Fokejci osnivaju Marseille (tradicionalni datum).
• 600. p.n.e. — Smirna opustošena i uništena.
• 600. p.n.e. — Nebuchadrezzar gradi Viseće vrtove Babilona.
• 600. p.n.e. — (prema Mormonskoj Crkvi) Lehi vodi porodicu i svoje prijatelje na hodočašće iz Jeruzalema u Amerike.
• Skiti dolaze u Aziju.

Poznate ličnosti

• Ezekija od Kraljevstva Jude (vladao 715–687. p.n.e.)
• Sanherib, asirski kralj i osvajač Babilona (705–681 p.n.e.)
• Gig od Lidije (vladao 687–652 p.n.e.)
• Manaseh od Jude (vladao 687–643 p.n.e.)
• Esarhaddon, kralj Asirije i osvajač Egipta (vladao 681–669 p.n.e.)
• Arhiloh od Thasosa, pjesnik (cca. 680 p.n.e.–645 p.n.e.). Rođen je na otoku Parosu
• 673 p.n.e. — Smrt Nume Pompilija, drugog rimskog kralja, nasljednika Romula
• 670 p.n.e. — Smrt Metija Fufecija, latinskog kralja Alba Longe
• 664 p.n.e. — Smrt Nehoa I, kralja Egipta
• 663 p.n.e. — Smrt Taharqe, kralja Egipta
• 653 p.n.e. — Smrt Tantamanija, posljednjeg kralja XXV egipatske dinastije
• 652 p.n.e. — Smrt kralja Huija od Zhoua, vladara kineske dinastije Zhou
• 652 p.n.e. — Prvi spomen kralja Kuras od Parsumasa, moguće da je riječ o Kiru I od Anšana, poglavaru dinastije Ahemenida
• 645 p.n.e. — Smrt Guan Zhonga, premijera kineske države Qi
• Josija od Kraljevstva Juda (vladao 641 p.n.e.–609 p.n.e.)
• Stesihor sa Sicilije, lirski pjesnik (cca. 640 p.n.e.–555 p.n.e.)
• Solon od Atene, jedan od Sedam mudraca Grčke (638 p.n.e.–558 p.n.e.)
• Tales iz Mileta, grčki matematičar (635 p.n.e.–543 p.n.e.)
• 610 p.n.e. — Smrt Psametiha I, kralja Egipta
• 610 p.n.e. — Rođenje Anaksimandra, grčkog filozofa
• Sapfa od Lezbosa, starogrčka pjesnikinja

Izumi i otkrića

• Kinezi otkrivaju štampanje.
• Prve metalne kovanicu u upotrebi od strane Lidijaca u zapadnoj [Anadolija|Anadoliji]].
• U Kini navodno počela upotreba željeza.