Arnaudija džamija

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Arnaudija džamija

Defterdarija ili Arnaudija džamija je bila jedna od 15 džamija u Banjoj Luci (stanje pred paljenja i rušenja banjalučkih džamija 1993 godine). Jedan od potpisnika Ferhad-pašine vakufname, ministar finansija Bosanskog pašaluka - defterdar Hasan efendija podigao je 1595. godine ovu lijepu potkupolnu džamiju poznatu pod imenom Arnaudija ili Defterdardija, koja se nalazila u Donjem Šeheru u Banjoj Luci, nedaleko od Ferhadije džamije. O vremenu njene izgradnje obavještavao je natpis uklesan u kamenoj ploči nad ulazom. Natpis iznad ulaza u unutrašnjost džamije u prevodu glasi:

Kad podiže ovu džamiju onaj koji je obuzet dobrim djelima,
Za ljubav Boga potrošio je svoje blago.
To je krasan dvorac i veličanstveno umjetničko djelo.
Neka Bog nagradi! - To postade ugodno stjecište dobrih Ijudi.
Neka svojom dobrotom oprosti (dobrotvoru) Onaj čija je milost obilna.
On prašta njegove pogreške i grijehe.
Kako da izreknem kronostih ovoj divnoj džamiji?
Nevidljivi glas reče: O Šebzi, reci: "Džamija defterdara!"

Uvrštena je na listu spomenika svjetske baštine pri UNESCO-u.

Arhitektura džamije i drugih objekata u njenom kompleksu[uredi | uredi izvor]

Džamija Arnaudija bila je izgrađena je u klasičnom osmanlijskom stilu kao i Ferhadija džamija u Banjoj Luci. Imale je neke sličnosti sa Ferhadija džamijom u Banjoj Luci. Arnaudija džamija pripadala je svojim stilskim i tipološkim karakteristikama grupi jednoprostornih džamija sa kupolom i tri kupolice. Isticala se svojim skladnim proporcijama i harmonijom oblika, konstruktivnim rješenjem sa trompama, te masivnim osmerostranim kamenim turbetom (u turbe je bio ulaz i iz same džamije, i zbog toga je spadala u grobne džamije) sa kupolom uz korpus džamije, kao i malom munarom u ogradi, akšamluk-munaricom ili ezan-tasom koja je činila ljupki detalj čitavog kompleksa. Stara česma (nasuprot munarici) iz koje već godinama voda ne teče, na ulazu u džamijsko dvorište, nije služila samo vjernicima već i stanovnicima cijele mahale. Za kamenu česmu kod ove džamije, stručnjaci kažu da "oblikom, proporcijama i tehnikom rada, ukazuje na veliki uspon građevne umjetnosti u ovim stranama u minulim vjekovima" i drže da je podignuta u isto vrijeme kad i Arnaudija i da su je gradili isti neimari. Turbe, munaricu i česmu su napravili isti majstori koji su sagradili džamiju. Česma, munarica, dvije kapije i haremski zid su bili napravljeni od pravilnih kamenih klesanaca. Zidovi džamije i munara džamije su bili od pravilnih klesanaca kamena ledena sedra. Kupola džamije i trompe su bili napravljeni od tugle (turska cigla). Mihrab i minber bili su slični mihrabu i minberu Ferhadije džamije u Banjoj Luci.

U turbetu su bila dva drvena sarkofaga prekrivena zelenom čohom. Tu su počivali osnivač džamije Hasan-efendija i njegova žena.

Rušenje[uredi | uredi izvor]

Tokom agresije bila je više puta skrnavljena. Arnaudija džamija zajedno sa turbetom i vitkom kamenom munarom uz njega porušena je u noći između 6. i 7. maja 1993. godine, iste noći kada je porušena i najpoznatija banjalučka džamija Ferhadija, a potom su joj ostaci razvezeni na razna mjesta izvan grada. Stara akšamluk-munarica je preživjela rušenje Arnaudije, i u prethodnim danima nakon miniranja džamije je razorena. Rušenje Arnaudije još uvijek nije zvanično istraženo ali je sigurno da je rušenje počinila još uvijek neotkrivena grupa nacionalista kao dio politike etničkog čišćenja Republike Srpske.

1998. godine porušena je i stara džamijska česma i jedna kapija, te jedan zid džamijskog kompleksa.

Rekonstrukcija[uredi | uredi izvor]

U junu 2003. godine počela je i odrađena je obnova kompleksa Arnaudija džamije što je podrazumijevalo čišćenje terena, radove na obezbjeđenju gradilišta, infrastrukture, te početak zidanja kamenog zida i saniranje postojećeg. Također je obnovljena stara džamijska česma i kapija.

Predstavnici banjalučkih firmi "Inžinjering" i "Komotin", su izvođači, odnosno saizvođači radova.

U drugoj fazi predviđeno je da se izgradi sama džamija i turbe, koje se nalazilo uz munaru. Za izgradnju ovog objekta, čiji će izgled biti identičan starom, dobijena je potrebna urbanistička saglasnost i sva druga dokumentacija.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]