Autoimune bolesti

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Preferences-system.svg Ovom članku je potrebna jezička standardizacija, preuređivanje ili reorganizacija.
Pogledajte kako poboljšati članak, kliknite na link uredi i doradite članak vodeći računa o standardima Wikipedije.
Bih-usa.svg Ovaj članak nije preveden ili je djelimično preveden.
Ako smatrate da ste sposobni da ga prevedete, kliknite na link uredi i prevedite ga vodeći računa o enciklopedijskom stilu pisanja i pravopisu bosanskog jezika.
Autoimune bolesti
Klasifikacija i vanjski resursi
ICD-9 279.4
OMIM 109100
DiseasesDB 28805
MeSH D001327

Autoimune bolesti su brojni poremećaji koji nastaju kao posljedica gubitka imunološke tolerancije organizma na vlastite antigene, ili najkraće rečeno radi se o bolestima kod kojih sam organizam napada vlastite ćelije. Ove bolesti se najčešće javljaju kod pacijenata sa genetskom predispozicijom, izazvanom brojnim egzogenim i endogenim faktorima.

Bilo koji poremećaj u radu imunskog sistema ima za posljedicu slabost tog sistema, koja dovodi do različitih poremećaja, koji mogu biti od lakih alergijskih do teških imunoloških bolesti, različitih imunoloških deficijencija i tumora.

Patofiziologija[uredi | uredi izvor]

Autoimune bolesti, nastaju usljed imunskog oštećenja vlastitih tkiva i organa („organizam napada sam sebe“), ili, gubitka tolerancije na vlastita tkiva. Aktivirana ćelijska i humoralna reakcija vezana uz autoimuni proces u organizmu dovodi do oštećenja vlastitih tkiva. Patogenezu i kliničku sliku bolesti određuje vlastiti antigen, koji je napadnut odnosno organ na čijim se ćelijama taj antigen nalazi pa razlikujemo dve vrste autoimunih bolesti;

  • Organ specifične autoimune bolesti, kao što su npr. Hashimoto tireoiditis ili autoimuni hepatitis.
  • Tkivno specifične autoimune bolesti, za koje kažemo da su sistemske bolesti kao što je naprimjer anafilaktična purpura (ospa) [1]

Imunski sistem ima za cilj da zaštiti organizam od tuđih ćelija i, sačuva ga od napada vlastitog organizma na vlasite ćelije i na taj način spriječi;

Normalna funkcija imunoregulacionih mehanizama sprječava pojavu autoimunih bolesti. Do danas u medicini nije u potpunosti razjašnjeno na koji način organizam prepoznaje svoje, a na koji način tuđe antigene i zašto kod zdravih ljudi, on ne napada vlastita tkiva? Prema dosadašnjim saznanjima, najvjerovatnije je to, zbog gubitka aktivne tolerancije na antigenske determinante vlastitih ćelija zbog kojih nastaju neodgovarajuće i promjenjene reakcije imunskog sistema, što rezultira nastankom autoimune bolesti.

U nastajanju autoimunih bolesti ulogu imaju genetski i spoljni činioci.

Vrste[uredi | uredi izvor]

Bolest Pogođeno tkivo, organ
Autoimuna enterpotija Debelo crijevo i tanko crijevo
Autoimuni hepatitis Jetra
Sindromi Pankreas, Nadbubrežna žlijezda, Timus
Bulozni pemfigus Koža
Gastritis-hronični Želudac
Churg-Strauss-Syndrom -
Ulcerozni kolitis Debelo crijevo i rektum
Dermatomiozitis Mišići i Koža
Diabetes mellitus Typ 1 Pankreas
Dermatitis herpetiformis Duhring Koža, tanko crijevo
Bulozna epidermoliza - stečena Koža
Glomerulonefritis Bubreg
Goodpasture-Sindrom Bazalna membrana bubrega i pluća
Guillain-Barré-Sindrom Mijelin aksona perifernog nervnog sistema
Hashimoto tireoiditis Štitna žlijezda
Lichen sclerosus Koža
Linearna IgA-Dermatoza Koža
Eritemski lupus Unutrašnji organi i koža
Mikroskopski poliangiitis Koža, bubreg, pluća
Morbus Behçet Koža, dužica
Morbus Basedow TSH receptori štitnjače
Morbus Bechterew Kičmeni stub, dužica oka[2][3][4]
Morbus Crohn Cijeli digestivni trakta (tanko i debelo crijevo)
Multipla skleroza Demijelinzacija aksona nervnih ćelija CNS
Miastenia gravis Acetilholin receptori na krajevim motornih ploče
PANDAS Bazalne ganglije mozga
Pemfigus foliaceus Koža
Pemfigus seboroični Koža
Pemfigus vulgaris Keratoza usne sluzokože i kože
Polihondritis Zglobne hrskavice, ušna i nosna hrskavica
Polimiozitis Mišići
Reumatska groznica Vezivno tkivo i zglobovi, srčani mišić, bazalne ganglije u mozgu, Koža
Reumatoidni artritis Vezivno tkivo i zglobovi, tetive
SAPHO-Syndrom Skelet (artritis, hiperostoza, upala kostiju), koža (akne)
Sarkoidoza (Morbus Boeck} Limfni čvorovi, pluća, vezivno tkivo
Sindrom Sjögren Pljuvačne žlijezde, suzne žlijezde
Sklerodermija Vezivno tkivo ispod kože
Stiff-Man-sindrom Nervne ćelije centralnog nervnog sistema
Simpatička oftalmija Oči
Sistemski eritematozni lupus Koža, zglobovi, bubreg, centralni nervni sistem, krvni sudovi
Alergijski vaskulitis Koža, bubreg, gastrointestinalnio trakt, zglobovi[5]
Vitiligo Melanociti[6][7]
Vagnerova granulomatoza Uključujući bubrege, pluća, ORL-regija[8]
Celijakija Tanko crijevo[9]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Tešija Kuna A. Autoimunosne bolesti. U: E. Topić, D. Primorac, S. Janković. Medicinsko biokemijska dijagnostika u kliničkoj praksi Zagreb: Medicinska Naklada, 2004; str 288-303.
  2. ^ HLA-B27 and Ankylosing Spondylitis.
  3. ^ Inflammatory Diseases of Immune Dysregulation.
  4. ^ Khan MA, Khan MK (1982). "Diagnostic Value of HLA-B27 Testing in Ankylosing Spondylitis and Reiter's Syndrome". Annals of Internal Medicine 96 (1): 70–76.
  5. ^ Autoimmune Disorders: Immune Disorders: Merck Manual Home Edition.
  6. ^ Questions and Answers about Vitiligo.
  7. ^ A New Gene Linked to Vitiligo and Susceptibility to Autoimmune Disorders - Journal Watch Dermatology.
  8. ^ Sánchez-Cano D, Callejas-Rubio JL, Ortego-Centeno N (April 2008). "Effect of rituximab on refractory Wegener granulomatosis with predominant granulomatous disease". J Clin Rheumatol 14 (2): 92–3.
  9. ^ Heel D, West J (2006). "Recent advances in coeliac disease". Gut 55 (7): 1037–46.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]