Banatska republika

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Banatska republika
31. oktobar - 15. novembar 1919.
Države prije:
Flag of Hungary.svg Kraljevina Mađarska
Države poslije:
Kraljevina Rumunija Flag of Hungary.svg
Kraljevina SHS Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg
Položaj na karti
Glavni grad Temišvar
Najveći grad  Temišvar
Službeni jezik srpski, mađarski, njemački, rumunski
Etničke grupe  Srbi, Mađari, Rumuni, Nijemci
Državno uređenje
 -  1919 Otto Roth
Stanovništvo
 -  Ukupno (1919) 1.582.133 
Detaljna mapa Banatske republike
Mapa predložene Republike Banatije (prijedlog su iznijeli Nijemci iz Banata na Mirovnoj konferenciji u Parizu 1920. godine)

Banatska republika je bila kratkotrajna samproglašena država, proglašena 31. oktobra 1918. u Temišvaru, nakon raspada Austrougarske.

Historija[uredi | uredi izvor]

Prilikom proglašenja Republike, formirano je Banatsko narodno vijeće, koje se sastojalo od po pet predstavnika sljedećih naroda: Nijemaca, Mađara, Srba i Rumuna.

Civilni povjerenik Republike je postao dr. Otto Roth, dok je vojni zapovjednik postao Albert Bartha. Mađarska vlada je priznala neovisnost Banatske republike. U tom smislu se smatra da je stvaranje republike bilo podržano od Mađarske, u svrhu zadržavanja sjevernog Banata i zaustavljanja opredjeljenja tamošnjeg stanovništva za južnoslavensku državu.

Banatsko narodno vijeće organizovalo vojne odrede i civilnu stražu 4. novembra iste godine. Cilj ovih vojnih odreda je bio uspostavljanje kontrole nad cijelom teritorijom Banata. Ipak, Banatska republika je bila kratkog vijeka; nakon nekoliko dana, vojska Kraljevine Srbije je ušla u Banat, što je bio kraj Banatske Republike. Nekoliko mjeseci kasnije, teritorija Banata je podijeljena između Kraljevine SHS i Rumunije, uzimajući u obzir proglas Velike narodne skupštine u Novom Sadu i rezoluciju iz Alba Iulie.

U aprilu u 1920. godine, Nijemci iz Banata su podnijeli zahtjev mirovnoj konferenciji u Parizu da se republika obnovi pod imenom "Republika Banatija". Prema ovom zahtjevu, obnovljena republika ne bi uključivala samo Banat, već i susjednu Bačku, a bila bi podijeljena u kantone, kojima bi upravljali predstavnici većinske etničke skupine iz svakog kantona. Prijedlog je odbačen na mirovnoj konferenciji.

Demografija[uredi | uredi izvor]

Republika je brojala 1.582.133 stanovnika, od kojih:

  • 592.049 (37,42%) Rumunja
  • 387.545 (24,50%) Nijemaca
  • 284.329 (17,97%) Srba
  • 242.152 (15,31%) Mađara
  • Određen brojih manjih etničkih skupina, uključujući Slovake, Hrvate, Rusine, itd.

Prema vjeroispovijesti, stanovništvo republike je uključivalo:

  • 855.852 (54,10%) pravoslavnih kršćana
  • 591.447 (37,38%) katolika
  • Članove manjih vjerskih zajednica, uključujući kalvinisti, luterani i Židove

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.
  • Milojko Brusin, Naša razgraničenja sa susjedima 1919-1920, Novi Sad, 1998.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: