Barij

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Barijum)
Idi na: navigacija, traži
Barij
[Xe] s2 56Ba
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Barij, Ba, 56
Serija Zemnoalkalni metali
Grupa, Perioda, Blok 2, 6, s
Izgled sivobijeli metal
Zastupljenost 0,03 %
Atomske osobine
Atomska masa 137,327 u
Atomski radijus (izračunat) 215 (253) pm
Kovalentni radijus 198 pm
Van der Waalsov radijus - pm
Elektronska konfiguracija [Xe] s2
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 18, 8, 2
Izlazni rad 2,52 eV
1. energija ionizacije 502,9 kJ/mol
2. energija ionizacije 965,2 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto
Mohsova skala tvrdoće 1,25
Kristalna struktura kubična prostorno centrirana
Gustoća 3620 kg/m3
Magnetizam paramagnetičan
Tačka topljenja 1000 K (727 °C)
Tačka ključanja 1913 K (1640 °C)
Molarni volumen 38,16 · 10−6 m3/mol
Toplota isparavanja 142 kJ/mol
Toplota topljenja 7,75 kJ/mol
Pritisak pare 98 Pa kod 371 K
Brzina zvuka 1620 m/s
Specifična toplota 204 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost 3 · 106 S/m
Toplotna provodljivost 18,4 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje +2
Oksidi BaO
Elektrodni potencijal −2,912 V
(Ba2+ + 2e → Ba)
Elektronegativnost 0,89 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
128Ba

sin

2,43 d ε 0,521 128Cs
129Ba

sin

2,23 h ε 2,433 129Cs
130Ba

0,106 %

Stabilan
131Ba

sin

11,50 d ε 1,370 131Cs
132Ba

0,101 %

Stabilan
133Ba

sin

10,51 god ε 0,517 133Cs
134Ba

2,417 %

Stabilan
135Ba

6,592 %

Stabilan
136Ba

7,854 %

Stabilan
137Ba

11,23 %

Stabilan
138Ba

71,7 %

Stabilan
139Ba

sin

83,06 min β- 2,317 139La
140Ba

sin

12,752 d β- 1,047 140La
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja

Lahko zapaljivo

F
Lahko zapaljivo

Nadražujuće

Xi
Nadražujuće
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: 11-14/15-36/37/38
S: 16-26-43-36/37
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Barij (Ba, latinski - barium grčki βαρύς - težak) - je zemnoalkalni metal IIA grupe. Ime je dobio po grčkom nazivu za riječ težak. Njegov atomski broj je 56, a nalazi u 6. periodi sistema hemijskih elemenata. Prvi put je identificiran 1774. godine od strane švedskog naučnika Carl Wilhelm Scheele. Sa udjelom od oko 0,03% barij je 14. element po zastupljenosti u zemljinoj kori. U hidrosferi njegove količine variraju od 10x10-9 u Atlantskom okeanu do 20x10-9 u Tihom okeanu.

Barij pod zaštitnom atmosferom argona

Osobine[uredi | uredi izvor]

Barij je u elementarnom stanju metalno sjajan srebreno-bijele boje. U prirodi se javlja većinom u spojevima zbog svoje visoke reaktivnosti. Barijum je čvrsti, paramagnetični zemnoalkalni metal, čiji kristali imaju kubičnu prostorno-centriranu rešetku. Po hemijskim osobinama sličan je kalciju i ostalim zemnoalkalnim metalima. Burno reagira s vodom i kiseonikom i rastvara se u gotovo svim kiselinama, osim u koncentriranoj sumpornoj kiselini. Zbog svoje reaktivnosti, mora se čuvati u zaštitnim tekućinama. Njegova specifična težina je 3,62 g/cm3 (pri 20oC), tačka topljenja 727 °C, a tačka ključanja 1640 °C. Mineral barijuma je barit (BaSO4).

Upotreba[uredi | uredi izvor]

Upotrebljava se sa cink sulfidom kao pigment u obliku barijum sulfata. Ovaj pigment se naziva litopon i ima dobru pokrovnu sposobnost. Barij sulfat se također upotrebljava u rendgenskoj dijagnostici i proizvodnji stakla.[1]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ F. Cardarelli: Materials Handbook, 2000, Springer ISBN 978-1-84628-668-1
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: