Beatrix, kraljica Holandije

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Beatrix
Koningin Beatrix in Vries.jpg
Kraljica Holandije
Vladavina 30. april 1980 - 30. april 2013
Prethodnik Juliana
Nasljednik Willem-Alexander
Supružnik Claus von Amsberg
Djeca Willem-Alexander, princ od Oranske
Princ Johan-Friso
Princ Constantijn
Dinastija Lippe
Oranje-Nassau
Otac Bernhard od Lippe-Biesterfelda
Majka Juliana, kraljica Holandije
Rođenje 31. januar 1938

Beatrix (u bosanskom jeziku poznata i kao Beatricija; punim izvornim imenom Beatrix Wilhelmina Armgard; rođena 31. januara 1938. godine) je bila holandska monarhinja. Abdicirala je u korist svog sina Willema-Alexandera 30. aprila 2013. godine.

Djetinjstvo[uredi | uredi izvor]

Rođena je kao prvo dijete prijestolonasljednice Juliane i princa Bernharda. Nosila je titule princeze od Holandije i princeze od Oranje-Nassaua sa majčine strane, te princeze od Lippe-Biesterfelda sa očeve strane.[1] Kako je potomak Sofije Palatinske, kraljica Beatrix na osnovu akta iz 1705. godine ima pravo na britansko državljanstvo. Beatrix je rođena 1938. godine, a akt je poništen tek 1940. godine, nakon Drugog svjetskog rata, kako bi se spriječilo njemačke plemiće da traže britansko državljanstvo.

Kad je 1940. godine Njemačka okupirala Holandiju, holandska kraljevska porodica je otišla u Ujedinjeno Kraljevstvo, a mjesec dana kasnije princeza prestolonasljednica Juliana sa kćerima odlazi u Kanadu. Za vrijeme boravka u Kanadi, buduća kraljica je pohađala javnu školu. Porodica se vratila u svoju domovinu 2. augusta 1945. godine.

Presumirana nasljednica[uredi | uredi izvor]

Nakon abdikacije njene nane Wilhelmine, princeza Beatrix je postala presumirana nasljednica svoje majke Juliane, od tada kraljice Holandije.

Dana 10. marta 1966. godine udala se za njemačkog diplomatu, Clausa von Amsberga, koji je oženivši princezu postao holandski princ i državljanin. Iako su za vjenčanje dobili neophodno dopuštenje parlamenta, brak nije podržavao narod. Sjećanja na Drugi svjetski rat su još uvijek bila svježa u mislima Holanđana. U javnost je ubrzo procurila informacija da je princ Claus bio član Hitlerove mladeži, nakon čega je često povezivan sa nacizmom. Vjenčanje je bilo popraćeno protestima i negodovanjima. Međutim, kako je vrijeme prolazilo, princ Claus je postao jedan od najpopularnijih članova holandske kraljevske porodice. Kraljica Beatrix je ostala udovica 2002. godine.

Vladavina[uredi | uredi izvor]

Kraljica Juliana je abdicirala na svoj 71. rođendan, 30. aprila 1980. godine, čime je 42-godišnja Beatrix postala kraljica Holandije. Ceremonija ustoličenja nove monarhinje održana je istoga dana u Novoj crkvi u Amsterdamu pred oba doma parlamenta. Od toga dana Beatrix svoj rođendan, koji je označen kao praznik, slavi 30. aprila, u znak poštovanja prema svojoj majci. [2]

Svoju ulogu poglavara države shvatila je mnogo ozbiljnije od svoje majke, ali mnogo opuštenije od svoje nane, koja je državu vodila kroz dva rata. Iako se mnogi dive kraljičinoj posvećenosti državi, kraljevska porodica je u zadnje vrijeme na meti tabloida, pa je kraljica sebi za dužnost postavila očuvati monarhiju modernom i efikasnom.

Kraljica raspolaže većim ovlastima od većine ostalih evropskih monarha, a posebno kad su pitanju međunarodni odnosi. Poput prethodnih vladarica Holandije, njene majke i nane, kraljica se nalazi među najbogatijim ženama svijeta. Procjenjuje se da ona posjeduje 4,7 milijardi dolara i to zahvaljujući dionicama u naftnoj kompaniji Royal Dutch Shell, čiji je većinski vlasnik.

Među kraljičinim hobijima sa kiparstvo, jahanje i jedrenje, te tenis i skijanje. [3]

Beatrix je 28. januara 2013. godine objavila da namjerava abdicirati 30. aprila, na 33. godišnjicu svog dolaska na prijestolje.

Titula[uredi | uredi izvor]

Njena puna titula glasi: Beatrix, milošću Božijom, kraljica Holandije, princeza od Oranske-Nassaua, etc, etc, etc. Trostruko etc (latinski: et cetera = i tako dalje) odnosi se na njenu titulu princeze od Lippe-Biesterfelda i ostale titule holandske krune koje su u muškom rodu.