Drvorez

Shema tehnike visoke štampe

Drvorez je grafička tehnika visoke štampe kod koje se otiskivanjem s drvene matrice postižu otisci na papiru ili drugom materijalu. Radi se o najstarijoj grafičkoj tehnici. Drvorezu ime dolazi od drveta kruške ili trešnje koja mu služi kao podloga ili matrica.

Grafička tehnika srodna drvorezu zove se linorez.

Alatke za izradu drvoreza, noževi i dleta raznih veličina i širina U i V preseka

Četiri jahača apokalipse Albrecht Dürer

Kacušika Hokusaj, Veliki val (drvorez u boji)

Historijski pregled

Najraniji poznati odštampani drvorez je Diamond Sutra svitak, koga je odštampao Wang Chieh 868. godine. Drvoreznom tehnikom izvode se prve tiskane knjige.

Kao grafička tehnika drvorez se razvija u Evropi u XIV vijeku, a savršenstvo u ovoj tehnici ostvareno je u XVI vijeku u djelima Albrecht Dürera, Wohlgemutha, Pleydenwurffa, Holbeina, Burgkmaira i dr.

Dok su evropski majstori svom drvorezu davali oznaku brutalnosti, Japanci su mu davali oznaku profinjenosti. Zato je evropski drvorez bliži crtežu, a japanski slici.

Postupak rada

Kod drvoreza, grafička slika se urezuje pomoću specijalnih noževa u glatku ploču drveta. Površina koju želimo odštampati, a koja predstavlja crtež, se ne izrezuje, već se noževima uklanjaju površine koje pri štampi ostaju nenabojene, odnosno bijele. Tako izrezana ploča se nabojava valjkom i štamparskom bojom i zatim se otiskuje, ručno ili uz pomoć prese za visoku štampu. Ručno štampanje je karakterističnije za praksu drvoreza na Istoku, dok je na Zapadu u te svrhe najčešće korišćena presa.

Postoji i višebojni drvorez. Kod kojega se na jedan papir sukcesivno otiskuje nekoliko ploča, svaka s drugačije urezanim crtežom i obojena drugom bojom.

Literatura

• Dževad Hozo, Umjetnost multiorginala, Mostar, 1988.

Također pogledajte

• Grafičke tehnike
• Gravura

Vanjski linkovi

• The Printed Image in the West: Woodcut (en)