Dušična kiselina

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Dušična kiselina
Nitric acid resonance median.svg
Općenito
Hemijski spoj Dušična kiselina
Druga imena Nitratna kiselina, azotna kiselina
Molekularna formula HNO3
CAS registarski broj 7697-37-2
Kratki opis bezbojna tečnost
Svojstva1
Molarna masa 63.012 g/mol
Agregatno stanje tečno
Gustoća 1.51 g/cm3
Tačka topljenja -42 °C
Tačka ključanja 83 °C
Rastvorljivost miješa se s vodom u svim omjerima
Dipolni moment 2,17
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
4
0
OX
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

Dušična kiselina (IUPAC: Hidrogen-nitrat, eng. - nitric acid) ili nitratna kiselina je napoznatija i najstabilnija kiselina dušika, sa oksidirajućim djelovanjem. U čistom stanju je bezbojna, dok pri stajanju može da poprimi žutu boju, zbog akumulacije oksida dušika (NO2). Sinteza dušične kiseline je prvi put opisana u 9. vijeku od strane arapskog hemičara Džabir ibn Hajjana.

Dobivanje[uredi | uredi izvor]

Nitratna kiselina se dobija po Ostwaldovom postupku, kojeg je razvio Wilhelm Ostwald 1902. godine. Smjesa zraka sa 10% zapreminskih procenata amonijaka se zagrijava na 850 °C pod pritiskom 5 atm i propušta kroz katalizator (legura platine i rodijuma):

4NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6H2O

Nastali oksid NO reaguje sa kisikom:

2NO + O2 → 2NO2

U apsorbirajućim tornjevima nastali oksid reaguje sa vodom dajući nitratnu kiselinu:

3NO2 + H2O → 2HNO3 + NO

Osobine[uredi | uredi izvor]

Dušična kiselina se može miješati s vodom u svim omjerima. Poznata su dva čvrsta hidrata ove kiseline: monohidrat (HNO3·H2O) i trihidrat (HNO3·3H2O). Dušična kiselina je jak elektrolit i potpuno je disocirana na ione u vodenom rastvoru.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: