Fitohemijski spojevi

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Fitohemijski spojevi ili fitohemikalije su prehrambeni mikrokonstituenti voća i povrća. Najčešće su definisane kao hemijske ili nutritivne komponente u biljkama, voću i povrću koje imaju uticaja na zdravlje ljudi. Pojam fitohemikalije obuhvata više hiljada biološki aktivnih hemikalija pronađenih u biljkama. Neke fitohemikalije su identificirane kao komponente hrane, a njihovo otkrivanje je još u toku.

Fitohemijski spojevi u ishrani[uredi | uredi izvor]

Fitohemikalije voća i povrća su tvari koje nastaju u procesu metabolizma biljaka. Fitohemikalije sa tehnološkog aspekta su značajne kako u području prehrambenog inženjerstva i prehrambene tehnologije tako i u području farmacije i medicine. Većina fitohemikalija su antioksidanti. Tehnološki aspekt fitohemikalija obuhvata hemiju, poznavanje svojstava tokom procesa prerade i poznavanje biohemijskih mehanizama tokom degradacije. Posljednjih godina tržište funkcionalne hrane i dodataka prehrani na bazi fitohemikalija ima nagli porast. Zbog toga istraživanja mehanizama ekstrakcije fitohemikalija postaje područje izučavanja kako prehrambenih tako i hemijskih i farmaceutskih inženjera. Sa stanovišta farmacije i medicine tek u posljednjih 10 do 20 godina izolirane su brojne tvari s zaštitnim učinkom u namirnicama biljnog porijekla koje su nazvane "sekundarne biljne tvari".

Terapeutsko djelovanje[uredi | uredi izvor]

Na osnovu epidemioloških nalaza redukcije rizika nastanka raka kod prehrane bogate voćem i povrćem, započela su brojna istraživanja biljnih sastojaka koji djeluju potencijalno hemoprotektivno[citat potreban]. Danas je poznato između 5.000 do 10.000 sekundarnih biljnih tvari. Samo u zelju i kupusu je do sada pronađeno 49 različitih fitohemikalija i njihovih metabolita. Sistematizacija i klasifikacija fitohemikalija u voću i povrću je jako opsežna u ovisnosti koji se kriterij sistematizacije primjeni. Ljekovito djelovanje sastojaka biljaka (npr. luk, bijeli luk, zelje) bilo je poznato starim Egipćanima još prije 3.000 godina. Pojedinačni značajni spojevi iz grupe fitokemikalija su:

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]