General Dynamics F-16
 F-16C leti iznad oblaka |
|
| Model | Fighting Falcon |
|---|---|
| Proizvođač | General Dynamics, Lockheed Martin |
| Prvi let | 2. februar 1974. |
| Prvi komercijalni let | 17. august 1978. |
| Status | U upotrebi |
| Glavni korisnici | USAF Izrael Turska Egipat preko 24 |
| Cijena | 14.6 miliona $ (F-16A/B) 18.8 miliona $ (F-16C/D) |
| Varijante | ukupno 24 varijante |
General Dynamics F-16 (također Fighting Falcon) jeste američki višenamjenski avion proizveden u firmi General Dynamics, čija je proizvodnja vojnih aviona preuzeta od kompanije Lockheed Martin. Njegova iznimna prilagodljivost smatra se jednim od glavnih razloga za uspješan izvoz u 24 zemlje. Također se smatra jednim od najsigurnijih višenamjenskih aviona na svijetu. Konstruiran kao lovački avion treće generacije, F-16 je i najuspješniji izvozni lovac Zapada, s preko 4.000 proizvedenih aviona. Borbeni spektar ovog aviona proširio se tokom upotrebe, tako da današnje varijante služe kao lovci, lovci-bombarderi, te za specijalne namjene u sklopu SEAD zadataka koje je ovaj tip preuzeo iz Wild Weasel varijante McDonnell F-4. Proizvodnja za USAF je završena, ali se i dalje proizvode novi avioni za izvoz. Širokim rasponom oružja i pametnih bombi, u svako doba dana i noći i u svim vremenskim uvjetima, ovaj je avion u mogućnosti izvršiti sve postavljene zadatke.
U osnovi, F-16 je lovac za blisku zračnu borbu. Bio je prvi zapadni lovac sa fly-by-wire (FBW) sistemom upravljanja, zbog čega su ga u početku zvali "električni mlaznjak". Ostale inovacije koje je uveo Viper, kako ga zovu piloti, uključuju kapljasti oblik pilotske kabine bez okvira u vidnom polju radi bolje preglednosti, upravljačku palicu na desnoj strani radi lakšeg upravljanja pod velikim G-silama i sjedište nagnuto nazad da bi pilot lakše podnosio G-sile.
[uredi] Dizajn
Kao višenamjenski taktički lovac, F-16 je opremljen topom 20mm M61 Vulcan u lijevom korijenu krila te sa barem dva Aim-9 Sidewinder projektila kratkog dometa, po jedan na nosačima koji se nalaze na vrhu obaju krila. Ispod svakog krila nalaze se 3 podvjesne tačke, na kojima može nositi širok raspon projektila zrak-zrak i zrak-zemlja te nenavođenih raketa i bombi, uključujući i pametne bombe. Razvijen je da bude jeftini nosilac ratnog vazduhoplovstva. Iako jednostavniji i lakši od svojih prethodnika, upotrebom napredne elektronike i aerodinamičkih rješenja, uključujući i FBW sistem, avion ima vrlo dobru pokretljivost i osobine i može letjeti i po danu i po noći.
[uredi] Tehnički podaci F-16C/D
| Podaci | Jedinice |
|---|---|
| Godina produkcije | 1974- |
| Firma | General Dynamics/Lockheed Martin |
| Raspon krila | 9.8 m |
| Dužina | 14.8 m |
| Visina | 4.8 m |
| Površina krila | 27.87 m2 |
| Težina (prazan) | 8.670 kg |
| Mogući tovar | - |
| Težina (maksimalna pri startu) | 19.200 kg |
| Putnici | - |
| Posada | 1/2 |
| Brzina | 2.414 km/h (preko Mach 2) |
| Visina leta | 18.000+ m |
| Dužina leta | 4.220 km |
| Pogon | 1× F110-GE-100 |
| Snaga | 76,3 kN (128,9 kN sa dodatnim sagorijevanjem) |
| Naoružanje | 1*top M61 Vulcan kalibra 20mm, 8 stanica za bombe i rakete |
[uredi] Korisnici
Do 2005. godine isporučeno je 4.426 aviona:
- USAF: 2.214 (nekoliko prodano)
- United States Navy: 26; izbačeni iz upotrebe 1995.
- Druge avijacije: 2.401
- Egipat: 220 (pri narudžbi: 34A + 8B + 140C + 42D)
- Bahrain: 20 (14C + 6D)
- Belgija: 160 (136A + 24B)
- Čile: 46 (29A + 7B + 6C + 4D)
- Danska: 77 (60A + 17B)
- Grčka: 140 + 30 (40 Block 30/ 40 Block 50/ 60 Block 52+/ 30 Block 52+ 2009–2010)
- Indonezija: 16 (12A + 4B)
- Izrael: 302 (84A + 21B + 81C + 54D + 62I)
- Italija: 38 (posuđeni od USAF-a)
- Jordan: 35 (24A + 11B)
- Maroko: 24 (16C + 8D Block 52)
- Holandija: 213 (177A + 36B)
- Norveška: 74 (60A + 14B)
- Oman: 16 (12C + 4D)
- Pakistan: 124 (43A + 27B+ 12C + 6D)
- Poljska: 48 (36 C Block 52+ + 12 D Block 52+)
- Portugal: 40 (33A + 7B)
- Rumunija: 24 (20C Block 25 + 4D Block 25) plus 4 za trening
- Singapur: 60 (13A + 6B + 29C + 33D)
- Južna Koreja: 180 (125C + 55D)
- Tajvan: 150 (120A + 30B)
- Tajland: 52 (41A + 11B)
- Turska: 240 + 30 (43 Block 30/ 117 Block 40/ 80 Block 50/ 30 Block 50+ 2010–2011/ 217 F16 - planirana modernizacija)
- Venecuela: 30 (24A + 6B)
- Ujedinjeni Arapski Emirati: 80 (55E + 25F)
 |
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: |
