Graz

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Gnome-emblem-important.svg Na ovoj stranici su konstatovane greške u izvornom kodu koje moguće dovode do nepoželjnih rezultata.
Ispravite ove greške i zatim uklonite ovaj šablon. Ako ne znate kako da ispravite ove greške onda se obratite na čaršiji za pomoć.
Koordinate: 47°4′S 15°26′I / 47.067, 15.433
Graz
Statutarni grad
Sahat kula na Schloßbergu u Grazu
Sahat kula na Schloßbergu u Grazu
Wappen Graz.svg
Grb
Službeni naziv: Graz
Država  Austrija
Pokrajina Flag of Styria.svg Štajerska
Nadmorska visina 353 m.i.m.
Koordinate 47°4′S 15°26′I / 47.067, 15.433
Površina 127.56 km2
Stanovništvo
 - Grad 265.318 (1.1.2012)
Gustoća 2,050.33 /km2 
Gradonačelnik Siegfried Nagl (ÖVP)
Vremenska zona Srednjoevropsko vrijeme
 - ljeto Srednjoevropsko ljetno vrijeme
Poštanski broj A-801x, A-802x, A-803x, A-804x, A-805x
Pozivni broj 0316

Pokaži topografsku kartu

Pokaži običnu kartu
Blue pog.svg
Web stranica: www.graz.at

Graz je glavni grad austrijske pokrajine Štajerske. Ima oko 296.772 stanovnika (2011), a od toga 266.965 sa stalnim mjestom boravka. Grad se prostire se na 127 km2 i po broju stanovnika, drugi je grad po veličini u Austriji. Sa četiri univerziteta sa preko 45.000 studenata je poslije Beča, je drugi grad po broju univerziteta. Graz je 2003. godine bio proglašen za Evropski glavni grad kulture. Stari dio Graza i Dvorac Eggenberg su na listi UNESCO-ve svjetske baštine. Od marta 2011. godine Graz je proglašen UNESCO-im gradom dizajna (UNESCO City of Design) kao dijelom projekta Creative Cities Network.[1] Graz je sjedište biskupije Graz-Seckau. Ime Graza dolazi od slovenačke riječi Gradec.

Geografija[uredi | uredi izvor]

Položaj[uredi | uredi izvor]

Panorama von St. Leonhard in Richtung Altstadt

Smješten je u predalpskom prostoru, na sjevernom rubu Gradečkog polja. Grad je sa tri strane okružen planinama, a samo na južnoj strani, gdje se Gradečko polje nastavlja prema južnom dijelu Štajerske je prosječna visina grada oko 400 m. Najviša tačka je Plabutsch sa 754 m na sjeverozapadu Graza. Nalazi se oko 150 km jugozapadno od Beča, a najbliži veći grad je Maribor, udaljen južno oko 60 km. Gradove povezuje uska kulurna i privredba suradnja, koja je projektom EU 2001. godine, obilježena Evropskom regijom Graz-Maribor.

Kroz grad teče rijeka Mura, koja je u ranijim razdobljima bila značajan privredni faktor kao saobraćajnica. Graz se razvio uz važnu prometnicu između italijanskog i panonskog prostora, na prijelazu preko Mure. Graz je danas, na tragu te tradicije, poznat po velesajmu, koji se održava svakog proljeća i jeseni. Grad je industrijsko, te privredno središte južnog dijela Austrije.

Klima[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Teritorijalna podjela[uredi | uredi izvor]

Sedamnaest gradskih okruga Graza: I. Innere Stadt, II. St. Leonhard, III. Geidorf, IV. Lend, V. Gries, VI. Jakomini, VII. Liebenau, VIII. St. Peter, IX. Waltendorf, X. Ries, XI. Mariatrost, XII. Andritz, XIII. Gösting, XIV. Eggenberg, XV. Wetzelsdorf, XVI. Straßgang, XVII. Puntigam

Graz je podijeljen u 17 gradskih okruga: U središtu Graza nalazi se okrug Innere Stadt, a pored njega, suprotno u smjeru kazaljke na satu Sankt Leonhard, Geidorf, Lend, Gries i Jakomini. Ostali okruzi čine vanjski prsten Graza: Liebenau, Sankt Peter, Waltendorf, Ries, Mariatrost, Andritz, Gösting, Eggenberg, Wetzelsdorf, Straßgang i Puntigam.

Katastarske općine[uredi | uredi izvor]

Dalje se Graz dijeli na 28 katastarskih općina[2] Okruzi Innere Stadt, St. Leonhard, Geidorf, Lend, Gries, Jakomini, Wetzelsdorf, Gösting i Waltendorf sastoje se od jedne katastarske općine, dok se u vanjskim okruzima nalaze slijeće katastarske općine:

  • Liebenau: Engelsdorf, Graz Stadt-Messendorf (dio), Graz Stadt-Thondorf, Liebenau, Murfeld, Neudorf
  • St. Peter: St. Peter, Graz Stadt-Messendorf (dio)
  • Ries: Stifting, Ragnitz
  • Mariatrost: Wenisbuch, Graz Stadt-Fölling
  • Andritz: Andritz, Graz Stadt-St.Veit ob Graz, Graz Stadt-Weinitzen
  • Eggenberg: Algersdorf, Baierdorf
  • Straßgang: Straßgang (dio), Webling (dio)
  • Puntigam: Gries (dio), Rudersdorf, Straßgang (dio), Webling (dio)

Svi gradski okruzi vanjskog prstena pripojeni su Grazu 1938. godine, dok se okrug Puntigam odvojio od okruga Straßgang, 1988. godine.









Historija[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Historija Graza
Graz, Georg Matthäus Vischer (1670)

Mjesto su naseljavali Kelti i Rimljani. Današnjim imenom prvi puta se spominje 1128 godine, a tada su ga naseljavali pretežno slavenski stanovnici. U 12. vijeku je počeo proces kolonizacije južnoalpskog prostora. Izvorište kolonista bilo je njemačko govorno područje. Sa jačanjem obrta i trgovine, dolazi do doseljavanja bavarskih kolonista u podgrađe, koje se ubrzano razvijalo. Oni su postupno potisnuli slavenske starosjedioce. To je osim iz brojnih dokumenata vidljivo i u nazivu, jer se jedno vrijeme mjesto nazivalo Bavarski Gradec (Bayrisch-Grätz). Ipak je u gradskoj toponimiji bila i dalje jasno vidljiva slavenska osnova na koju se postupno nadograđivali njemački govorni nazivi.

U 12. vijeku, vrijeme grofa Otokara III. Traungovca, postao je glavni grad Štajerske. Pripadnik porodice Habsburg Leopold III. proglasio je 1379. godine štajerski Gradec-Graz prijestolnicom svoje države. Car Fridrik III. je deset godina iz Graza kao prijestolnice vladao Svetim Rimskim Carstvom. Car Ferdinand I. je svom sinu koji se zvao Karlo II. dao na upravu unutarnjoaustrijske zemlje (Štajerska, Koruška, Kranjska i Istra), a on je 1564. godine odabrao Graz za glavni grad zemalja kojima je vladao. U Grazu, koji je tada imao 30.000 stanovnika, došlo je do izgradnje reprezentativnih zdanja. Karla je naslijedio sin Ferdinand koji je kasnije postao car. Nakon Ferdinanda Graz je prestao biti prijestolnica. On je izgradio poznati mauzolej kraj katedrale u kojem je pokopan. Iz vremena dok je Graz bio rezidencija Habsburgovaca potječu mnoge građevine u gradu, te je grad i danas jedan od najbolje sačuvanih starih gradova Evrope, proglašen za grad svjetskog kulturnog nasljeđa.

Potkraj 16. vijeka Graz je postao središtem zapovjedništva Slavonske Vojne Krajine. Iz grada se zapovijedalo glavnim utvrdama Varaždin, Koprivnica, Križevci i Ivanić. Zanimljivo je da su u spomenutim utvrdama od 16. do 18. vijeka zapovjednici bili najčešće oficiri porijeklom iz Graza i njegove štajerske okolice. Zbog svog položaja, Graz je bio strateški važno mjesto u ratovima protiv Osmanlija, a srednjevjekovni plemićki kastel dignut je u zrak po Napoleonovom naređenju 1809. godine.

Graz je sa svojim skrivenim dvorištima i parkovima, renesansnom arhitekturom i južnjačkom atmosferom romantičan grad. Umjetnost, literatura i festivali čina ga potpunim.

Grb[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Razvoj[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Struktura[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Porijeklo i jezici[uredi | uredi izvor]

Po podacima iz 2009. godine, 218.163 stanovnika Graza (85,44 %), sa stalnim mjestom boravka su državljani Austrije, 12.860 su državljani EU (5,04 %) i 25.721 ostali stranci, koji nisu državljani EU (9,53 %). Od njih su 2.318 porijeklom iz Afrike, 986 iz Amerike, 6.583 iz Azije, 68 iz Okeanije, 1.258 iz Rusije, a 257 stanovnika Graza ne posjeduju državljanstvo.

Države, iz kojih dolazi najmanje 500 ljudi koji žive u Grazu su: Bosna i Hercegovina (4.604), Hrvatska (4.260), Njemačka (3.918), Turska (3.801), Rumunija (2.651), Rusija (1.258), Srbija i Crna Gora (1.136), Mađarska (1.135) Slovenija (1.051), Nigerija (749), Egipat (720), Jugoslavija (654), Italija (599), Makedonija (559), Poljska (537), Bugarska (509), Slovačka (500).[3]

Politika[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Kultura i znamenitosti[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Privreda i infrastruktura[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Poznate osobe[uredi | uredi izvor]

Arnold Schwarzenegger

Međunarodni odnosi[uredi | uredi izvor]

Gradovi partneri[uredi | uredi izvor]

Obilježje o partnerskim gradovima na Schloßbergu (2008)

Susjedne općine[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Design Bote: Graz je City of Design (de)
  2. ^ 126. Graz. In: Österreichischer Amtskalender online. Jusline Österreich GmbH, Wien 2002–, Permalink Österreichischer Bibliothekenverbund(de)
  3. ^ Bevölkerung der Landeshauptstadt Graz: Stanje 1. januara 2009. (de)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons
Commons: Graz


Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: