Gupta carstvo
| Gupta carstvo
गुप्त राजवंश
Gupta Rājavaṃśa |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 320 - 600te | |||||||||||||
|
|||||||||||||
 Položaj na karti
|
|||||||||||||
| Glavni grad | Pataliputra |
||||||||||||
| Službeni jezik | Sanskrit | ||||||||||||
| Državno uređenje | Monarhija | ||||||||||||
| Maharađa | |||||||||||||
| - | 240te-280te | Sri-Gupta | |||||||||||
| - | 319-335 | Chandragupta I | |||||||||||
| - | 540-550 | Vishnugupta | |||||||||||
Početkom 4.vijeka Indija je bila sastavljena od više odvojenih kraljevstva. Godine 320. vladar Magadhe, Čandragupta I, koji je dobio ime po ratobornom maurijskom vladaru, zauzeo je susjedna kraljevstvo i osnovao je Gupta Carstvo (Carstvo Gupta). Pod njegovim nasljednicima carstvo se širilo i zauzimalo je veći dio Indije te postalo najveća azijska zemlja svih vremena koja je trajala 150 godina. To vrijeme je bilo zlatno doba indijskog slikarstva, arhitekture, kiparstva i književnosti.
Sadržaj |
[uredi] Vlast
Gupte su svoje carstvo vodili kao skupinu manjih regija ili potkraljestva. Svako potkraljevstvo imalo je svog vladara, ali je svima njima upravljao car Magadhi. Prva dva Gupta cara proširila su carstvo, dok su kasniji vladari imali zadatak zadržati postojeću teritoriju.
- Čandragupta
Za svoje kratke vladavine odvažni Čandragupta I (320-330) proširio je teritoriju osvajanjima i svojim brakom sa princezom Kumarom Devi iz plemena Lichchavi.
- Samudragupta
Sin Čandragupte I (v.330.-376.) proširio je carstvo do Bengala u srednjoj Indiji te do dolina rijeka gornja Yamuna i Ganges.
- Čandragupta II
Ime je dobio po djedu, i ovaj treći Gupta dugo je vladao (376.-415.) i u to vrijeme je cvala indijska umjetnost i književnost.
[uredi] Umjetnost i književnost
U vrijeme Gupta indijski umjetnici stvorili su neka od najljepših djela. U veličanstvenim palatama i hramovima nalaze se izuzetno vrijedne skulpture i slike. Klasični oblici muzike i plesa iz vremena Gupta još uvijek se izvode u cijeloj Aziji.
[uredi] Zidno slikarstvo
Na brežuljcima Ajante ima više od 30 budističkih svetišta i samostana. Mnogi njihovi zidovi ukrašeni su životopisnim freskama ili zidnim slikarijama. To je bila moda koja je trajala vijekovima. Na slikarijama su bili prikazani prizori iz života Budhe i ostalih pobožnih tema.
[uredi] Skulpture
Svetišta i palače Gupta krase realistične skulpture. Najomiljenije teme bili su ljudi koji su svetištima davali donacije, Budha i prizori njegovog života te ljudi poznati kao Bodhisattive (oni koji su postigli budistički cilj prosvjetljenja i pomagali drugima da dostignu nešto slično. Mnogi kipovi,poput muzičara koji sjedi, izrađeni su od terakote.
[uredi] Pećinska svetišta
Mnoga budistička pećinska svetišta u zapadnoj Indiji urezana su u litice; posao za koji su bile potrebne godine rada jednostavnim oruđem kojim su radile Gupte. Pećinska svetišta su mračna, ali prekrasno ukrašena skulpturama i slikarijama.
[uredi] Zlatno doba znanja
U vrijeme vladavina Gupta širile su se obrazovne ustanove, poznate po filozofiji, medicini i logici. Bio je razvijen i jezik sanskrt kojim su se pisale velike epske priče. Jedan od najvećih pisaca iz tog vremena bio je Kalidasa koji je živio u vrijeme Čandragupte II i Kumaragupte. Njegova djela uključuju komedije, poeme i herojske drame koje se još izvode.
[uredi] Vremenska tabela
| Godina | Historijske značajke |
|---|---|
| 320. | Čandragupta I osniva Carstvo Gupta. |
| 330-376. | Samudragupta širi carstvo od rijeke
Ind do Bengalskog zaljeva te do planina na sjeveru. |
| 376-415. | Čandragupta II osigurava carstvo i unapređuje trgovinu. |
| 415-450. | Kalidasa sastavlja većinu svojih pjesama
u vrijeme vladavine Kumaragupte. |
| 450. | Carstvo počinje propadati pod pritiskom Huna koji nadiru. |
| 554. | Kraj dinastije Gupta sa smrću posljednjeg cara. |
 |
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: |
