Gupta carstvo

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Gupta carstvo
गुप्त राजवंश
Gupta Rājavaṃśa
320 - 600te
Države prije:
No flag.svg Dinastija Kanva
No flag.svg Kušansko Carstvo
Države poslije:
Carstvo Pala No flag.svg
Položaj na karti
Glavni grad Pataliputra
Službeni jezik Sanskrit
Državno uređenje Monarhija
  Maharađa  
 -  240te-280te Sri-Gupta
 -  319-335 Chandragupta I
 -  540-550 Vishnugupta

Početkom 4.vijeka Indija je bila sastavljena od više odvojenih kraljevstva. Godine 320. vladar Magadhe, Čandragupta I, koji je dobio ime po ratobornom maurijskom vladaru, zauzeo je susjedna kraljevstvo i osnovao je Gupta Carstvo (Carstvo Gupta). Pod njegovim nasljednicima carstvo se širilo i zauzimalo je veći dio Indije te postalo najveća azijska zemlja svih vremena koja je trajala 150 godina. To vrijeme je bilo zlatno doba indijskog slikarstva, arhitekture, kiparstva i književnosti.

Vlast[uredi | uredi izvor]

Samudraguptin lik na novcu iz perioda njegove vladavine

Gupte su svoje carstvo vodili kao skupinu manjih regija ili potkraljestva. Svako potkraljevstvo imalo je svog vladara, ali je svima njima upravljao car Magadhi. Prva dva Gupta cara proširila su carstvo, dok su kasniji vladari imali zadatak zadržati postojeću teritoriju.

  • Čandragupta

Za svoje kratke vladavine odvažni Čandragupta I (320-330) proširio je teritoriju osvajanjima i svojim brakom sa princezom Kumarom Devi iz plemena Lichchavi.

  • Samudragupta

Sin Čandragupte I (v.330.-376.) proširio je carstvo do Bengala u srednjoj Indiji te do dolina rijeka gornja Yamuna i Ganges.

  • Čandragupta II

Ime je dobio po djedu, i ovaj treći Gupta dugo je vladao (376.-415.) i u to vrijeme je cvala indijska umjetnost i književnost.

Umjetnost i književnost[uredi | uredi izvor]

Ajanta-zidno slikarstvo iz Gupta perioda

U vrijeme Gupta indijski umjetnici stvorili su neka od najljepših djela. U veličanstvenim palatama i hramovima nalaze se izuzetno vrijedne skulpture i slike. Klasični oblici muzike i plesa iz vremena Gupta još uvijek se izvode u cijeloj Aziji.

Zidno slikarstvo[uredi | uredi izvor]

Na brežuljcima Ajante ima više od 30 budističkih svetišta i samostana. Mnogi njihovi zidovi ukrašeni su životopisnim freskama ili zidnim slikarijama. To je bila moda koja je trajala vijekovima. Na slikarijama su bili prikazani prizori iz života Budhe i ostalih pobožnih tema.

Skulpture[uredi | uredi izvor]

Svetišta i palače Gupta krase realistične skulpture. Najomiljenije teme bili su ljudi koji su svetištima davali donacije, Budha i prizori njegovog života te ljudi poznati kao Bodhisattive (oni koji su postigli budistički cilj prosvjetljenja i pomagali drugima da dostignu nešto slično. Mnogi kipovi,poput muzičara koji sjedi, izrađeni su od terakote.

Pećinska svetišta[uredi | uredi izvor]

Mnoga budistička pećinska svetišta u zapadnoj Indiji urezana su u litice; posao za koji su bile potrebne godine rada jednostavnim oruđem kojim su radile Gupte. Pećinska svetišta su mračna, ali prekrasno ukrašena skulpturama i slikarijama.

Zlatno doba znanja[uredi | uredi izvor]

Novac za vrijeme vladavine Kumaragupte

U vrijeme vladavina Gupta širile su se obrazovne ustanove, poznate po filozofiji, medicini i logici. Bio je razvijen i jezik sanskrt kojim su se pisale velike epske priče. Jedan od najvećih pisaca iz tog vremena bio je Kalidasa koji je živio u vrijeme Čandragupte II i Kumaragupte. Njegova djela uključuju komedije, poeme i herojske drame koje se još izvode.

Vremenska tabela[uredi | uredi izvor]

Godina Historijske značajke
320. Čandragupta I osniva Carstvo Gupta.
330-376. Samudragupta širi carstvo od rijeke

Ind do Bengalskog zaljeva te do planina na sjeveru.

376-415. Čandragupta II osigurava carstvo i unapređuje trgovinu.
415-450. Kalidasa sastavlja većinu svojih pjesama

u vrijeme vladavine Kumaragupte.

450. Carstvo počinje propadati pod pritiskom Huna koji nadiru.
554. Kraj dinastije Gupta sa smrću posljednjeg cara.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: