Hafnij

Hafnijum
[Xe] 4f145d26s2 72Hf                                                                                                                                                                                                                                 ↓                                                                     ↓                                                             →                                                             →                                                             Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj	Hafnijum, Hf, 72
Serija	Prelazni metali
Grupa, Perioda, Blok	4, 6, d
Izgled	sivi metal
Zastupljenost	4,9 · 10-4 %
Atomske osobine
Atomska masa	178,49 u
Atomski radijus (izračunat)	155 (208) pm
Kovalentni radijus	150 pm
Van der Waalsov radijus	- pm
Elektronska konfiguracija	[Xe] 4f145d26s2
Broj elektrona u energetskom nivou	2, 8, 18, 32, 10, 2
1. energija ionizacije	658,5 kJ/mol
2. energija ionizacije	1440 kJ/mol
3. energija ionizacije	2250 kJ/mol
4. energija ionizacije	3216 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje	čvrsto
Mohsova skala tvrdoće	5,5
Struktura kristala	heksagonalna
Gustoća	13310 kg/m3
Magnetizam	paramagnetičan
Tačka topljenja	2506 K (2233 °C)
Tačka ključanja	4876 K (4603 °C)
Molarni volumen	13,44 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja	630 kJ/mol
Toplota topljenja	25,5 kJ/mol
Pritisak pare	0,00013 Pa kod 1970 K
Brzina zvuka	3010 m/s kod 293,15 K
Specifična toplota	140 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost	3,12 · 106 S/m
Toplotna provodljivost	23 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacioni broj	4
Elektrodni potencijal	-1,505 V (HfO2 + 4H+ + 4e- → Hf + 2 H2O)
Elektronegativnost	1,3 (Pauling-skala)
Izotopi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja prah F Lako zapaljivo
Obavještenja o riziku i sigurnosti	R: 17 S: nema oznake upozorenja S
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice. Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Hafnijum (Hf, latinski - hafnium) - je metal IVB grupe. Ime je dobio po latinskom nazivu za grad Kopenhagen. Hafnijum su otkrili György von Hevesy iz Mađarske i Dirk Coster iz Holandije. Otkriven je 1922. godine.

Zastupljenost

Hafnijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 5,3 ppm (eng. parts per million). Najvažniji mineral hafnijuma je: alvit (Hf,Th,Zr)SiO₄• x H₂O.

Osobine

Čisti hafnijum je metal izrazitog sjaja, lahko se može izvlačiti, valjati i kovati. Relativna gustoća hafnijuma je 13,31. Na zraku se prevlači slojem oksida. Reaguje sa elementarnim hlorom uz zagrijavanje. Sa dušikom i ugljikom se spaja pri visokoj temperaturi dajući nitrid HfN i karbid HfC. Najvažniji spojevi hafnijuma su hafnijum oksid HfO₂ i hafnijum hlorid HfCl₄.