Idžma (Arapski إجماع ) je arapski termin koji označava konsenzus Islamskog Ummeta oko nekog zakona u Šerijatskom pravu. Hadis Muhameda s.a.v.s. "Moj Ummet se neće složiti u grešci" je često navođen kao podrška sistemu zagovarača konsenzusa. Sunitski muslimani smatraju da je konsenzus oko nekog Šerijatskog zakona, treći izvor po redu u izglasavanju tog zakona, nakon Kur'ana i Hadisa. Dosta Islamskih učenjaka smatra sistem "Idžma" dodirnom tačkom sa modernom Demokratijom.
[uredi] Mudžtehidi
Ljudi koji su osposobljeni da donose zakone Islamskog prava se nazivaju "Mudžtehidi". Da bi konsenzus bio punopravan, moraju se ispuniti sljedeći uvjeti:
- a) da u vrijeme pojave pitanja postoji više mudžtehida, a ako nema mudžtehida ili je samo jedan, ne može se ustanoviti idžma;
- b) da svi mudžtehidi imaju jedinstven stav o određenom pitanju, a ako bi se određeni mudžtehidi izdvojili sa svojim stavom, nema Idžma;
- c) da se njihova jedinstvenost ustanovi nakon iznošenja mišljenja pojedinačno.
[uredi] Vrste Idžma
- 1) Jasni idžma, koji postoji kada se mudžtehidi jednog vremena izjasne i istaknu svoje stavove te se slože o određenom šerijatskom pitanju. Njihovo isticanje dotičnog stava može biti putem fetve ili presude, odnosno riječju ili djelom.
- 2) Prešutni idžma, koji postane kada neki mudžtehid ili grupa mudžtehida jednog vremena istakne i iznese svoj stav o određenom Šerijatskom pitanju, a ostali prešutno odobre takav stav
