Jadarit
 |
Ovaj članak je siroče zato što nema ili vrlo malo ima drugih članaka koji linkuju ovamo. Molimo Vas da postavite linkove prema ovoj stranici sa srodnih članaka. (23-02-2012) |
| Jadarit | |
|---|---|
| Kategorija | Mineral |
| Hemijska formula | natrijum litijum bor silikat hidroksid LiNaSiB3O7(OH) |
| Identifikacija | |
| Boja | bijela |
| Kristalni sistem | Monoklinski[1] |
| Tvrdoća | 4 - 5 |
| Sjaj | staklast |
| Ultraljubičasta fluorescencija | crvena |
| Ogreb | bijeli |
| Rastvorljivost | kiseline |
Jadarit je bijeli, praškasti, neradioaktivni monoklinski mineral[1], čija je hemijska formula natrijum litijum bor silikat hidroksid: LiNaSiB3O7(OH) ili Na2OLi2O(SiO2)2(B2O3)3H2O. Otkriven je u novembru 2006. godine, u bušotinama u Jadarskoj dolini (srpski ćirilica: Јадар) u Srbiji, po kojoj je i nazvan. Potvrđen je kao novi mineral nakon što su naučnici Muzeja prirodne historije u Londonu i Nacionalno istraživačko vijeće Kanade proveli testove na njemu[2]. Geolozi istraživači iz dual-listed company po imenu Rio Tinto Exploration otkrili su mineral kao male nodule unutar bušotine, te, nakon što nisu mogli odrediti njegovo ime sa spiska pozatih minerala od doktora Chrisa Stanleya, sa Muzeja prirodne historije, koji ga je kasnije upisao kao jedinstvenog u mineralogiji.[3]
Sadržaj |
[uredi] Jadarit u fikciji
Jadaritova hemijska formula je vrlo bliska sa formulom izmišljenom za fiktivnu substancu kriptonit u filmu Superman Returns iz 2006. godine. Ova slučajnost je privukla pažnju masovih medija, te je ovo otkriće prikazano na mnogim TV stanicama, uključujući ABC, BBC, CNN, Washington Post, i Yahoo.
Novi mineral, za razliku fiktivnog materijala u filmu, ne sadrži fluor, ne emituje elektromagnetno zračenje, te je bijeli, a ne zelene boje (iako, u Superman stripovima, postoji vrsta kriptonita bijele boje). U svim drugim aspektima, hemijske osobine se poklapaju sa stijenom kriptonita u filmu. Jadarit ima fluorescenciju u varijanti rozo-narandžaste boje kada se stavi pod ultraljubičasto zračenje.[4]
[uredi] Upotreba jadarita
Prema doktoru Stanleyu, jadarit bi imao neku komercijalnu vrijednost ako bi se pronašle dovoljne količine ovog minerala. Jadarit sadrži bor i litijum, dva elementa sa mnogo upotreba. Procesirani radioaktivni otpad se zatvara u kapsulu od borosilikatnog stakla, dok se litijum koristi kod pravljenja litijum-ion baterija.[5]
[uredi] Reference
- ↑ 1,0 1,1 Jadarite.
- ↑ Whitfield, Pamela. LiNaSiB3O7(OH) a novel structure of the new borosilicate mineral jadarite determined from laboratory powder diffraction data. Acta Crystallographica Section B Structural Science, International Union of Crystallography, DOI 10.1107/S0108768107010130, ISSN 0567-7408. (abstract).
- ↑ 'Kriptonit' otkriven u rudniku. BBC News
- ↑ Kryptonit är är inte bara påhitt.
- ↑ BBC NEWS.
