Jakov IV, kralj Škota

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Jakov IV
James IV of Scotland.jpg
Kralj Škota
Vladavina 11. juni 1488 - 9. septembar 1513
Prethodnik Jakov III
Nasljednik Jakov V
Krunidba 24. juni 1488
Supružnik Margareta od Engleske
Djeca Jakov V
Dinastija Stuart Stewart CoA.png
Otac Jakov III, kralj Škota
Majka Margareta od Danske
Rođenje 17. mart 1473
Smrt 9. septembar 1513

Jakov IV (17. mart 1473 - 9. septembar 1513) je bio škotski kralj iz dinastije Stuart.

Jakov IV je rođen kao prvi sin Jakova III i Margarete od Danske, te je odmah dobio škotsku prijestolonasljedničku titulu vojvode od Rothesaya.

Vladavina[uredi | uredi izvor]

Jakov III nije bio popularan kralj i tokom vladavine suočio se sa dvije velike pobune. Pobunjenici su njegovog petnaestogodišnjeg sina smatrali svojim vođom, a nakon pogibije Jakova III tokom sukoba sa pobunjenicima on je postao kralj kao Jakov IV. Jakov IV je krunisan 24. juna 1488. godine i ubrzo se pokazao sposbnim vladarem.

Ugušio je još jednu pobunu 1489. godine i počeo se zanimati za provođenje pravde. Jakov je bio dosta dobro obrazovan i zanimao se za poeziju i nauku. Znao je kako iskoristiti geografski položaj Škotske, pa je uložio mnogo novca u razvijanje mornarice. Godine 1511. završena je izgradnja Velikog Michaela, koji je te godine bio najglomazniji brod u Evropi.

Brak[uredi | uredi izvor]

Neko vrijeme je podržavao pretendente za engleski tron koji su osporavali Henriku VII Engleskom pravo na krunu i čak izvršio slabu invaziju sa ciljem postavljanja Perkina Warbecka na tron susjednog kraljevstva. Na kraju je, međutim, shvatio da je za Škotsku bolje sklopiti primirje Engleskom, pa je mirovni sporazum potpisan 1502. godine. Sporazum je uključivao i brak između Jakova i princeze Margarete, najstarije kćerke Henrika VII. Brak je sklopljen 8. augusta 1503. godine. Iz njega je živo rođeno četvero sinova, pored dvije mrtvorođene djevojčice, ali samo je treći sin poživio. Pored zakonitih potomaka, Jakov IV je imao nekoliko vanbračne djece s četiri svoje ljubavnice.

Rat[uredi | uredi izvor]

Kada je izbio rat između Engleske i Francuske Jakov IV se našao u teškoj poziciji. Imao je obaveze prema tradicionalnoj škotskoj alijansi sa Francuskom, ali je morao i poštivati mirovni sporazum sa Engleskom, kojom je sada vladao Henrik VIII. Henrik VIII je 1513. godine izvršio invaziju na Francusku. Jakov IV je želio iskoristiti njegovu odsutnost, pa je objavio rat Engleskoj. Vodio je vojsku prema sjevernoj granici Engleske, samo da bi poginuo u bici kod Flodden Fielda. Njegovo tijelo je odneseno u London, gdje je ležalo nesahranjeno u jednom manastiru jer je Jakov IV bio ekskomuniciran, a izgubljeno je tokom Reformacije.

Nasljednik[uredi | uredi izvor]

Jakovljeva supruga Margareta, koja je u trenutku njegove pogibije bila trudna i kasnije rodila sina koji je umro prije svog drugog rođendana, postala je regent u ime Jakovljevog sina i nasljednika, Jakova V.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: