Katarina, kraljica Navare

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Katarina
Kraljica Navare
Vladavina 7. januar 1483-12. februar 1517
Prethodnik Franjo
Nasljednik Henrik II
Supružnik Ivan III, kralj Navare
Djeca Henrik II, kralj Navare
još 12 djece
Dinastija Foix
Otac Gaston, princ od Viane
Majka Magdalena od Francuske
Rođenje 1468.
Smrt 12. februar 1517.

Katarina (1468-12. februar 1517) je bila kraljica Navare od 1483. do 1517. godine. Rodbina Ana od Foixa, kraljica Ugarske.

Mladost[uredi | uredi izvor]

Bila je kćerka Gastona od Foixa, sina navarske kraljice Eleonore, i Magdalene od Francuske, kćerke francuskog kralja Karla VII. Godine 1479. umro joj je pradjed, aragonsko kralj Ivan II i uzurpator navarskog prijestolja, te je njena nana Eleonora sjela na navarsko prijestolje. Međutim, ona je umrla samo dvije sedmice kasnije, ostavivši krunu svom unuku i Katarininom bratu, Franji Febu.

Vladavna[uredi | uredi izvor]

Godine 1483. kralj Franjo Feb je umro ne ostavivši djece, što je Katarinu učinilo kraljicom Navare i groficom Foixa. Njena majka, princeza od Viane, nastavila je obavljati funkciju regenta koju je obavljala i tokom sinove vladavine. Međutim, Katarinin amidža, Ivan, vikont Narbonnea, tražio je krunu kao najbliži muški patrilinearni rođak Katarininog brata iako je u Navari već nekoliko stoljeća bilo općeprihvaćeno da žene mogu naslijediti krunu ako nemaju braće, odnosno ako njihova umrla braća nemaju potomaka (stoga su Navarom prije Katarine vladale Ivana I, Ivana II, Blanka I, de iure Blanka II i Eleonora). Ivan je potaknuo građanski rat koji je trajao od 1483. do 1492. godine. Godinu dana nakon nasljeđivanja krune, Katarina se udala za Ivana od Albreta koji je postao iure uxoris kralj kao Ivan III.

Gubitak Gornje Navare[uredi | uredi izvor]

Grobnica u kojoj su sahranjeni Franjo Feb, Katarina i Ivan III s djecom Franjom, Anom, Henrikom II i njegovom i suprugom Margaretom Angulemskom

Politička alijansa dinastija Valois i Foix dovela je do bračnih pregovora između Katarine i francuskog kralja Luja XII. Željeli su jednu od Lujevih kćeri udati za Katarininog najstarijeg sina Henrika. Ovi su pregovori isprovocirali aragonskog kralja Ferdinanda II, polubrata Katarinine nane i muža Germane, kćerke Katarininog amidže i neprijatelja Ivana. Ferdinand je napao Navaru 1512. godine i osvojio njen glavni grad, Pamplonu. Katarina je s porodicom pobjegla u Francusku. Iste godine umrla su joj dva sina.

Sljedeće godine navarski parlament u Pamploni je proglasio Ferdinanda kraljem (Gornje) Navare. Katarina je od tada vladala samo Donjom Navarom. Svi pokušaji Katarine i Ivana III da povrate izgubljeni dio kraljevstva bili su bezuspješni. Ivan III je umro 1516. godine i Katarina je nastavila vladati samostalno do svoje smrti sljedeće godine, kada ju je naslijedio sin, Henrik II.

Djeca[uredi | uredi izvor]

Trinaestero djece Katarine i Ivana III bili su:

  • Ana (1492-1532)
  • Magdalena (1494-1504)
  • Katarina (1495-1532), opatica
  • Kviterija (1499-1536), opatica
  • mortvorođeni sin (1500)
  • Andrija Feb (1501-1503)
  • Henrik II (1503-1555)
  • Bonaventura (1505-1511)
  • Martin (1506-1512)
  • Franjo (1508-1512)
  • Karlo (1510-1528), umro kao ratni zatvorenik tokom Italijanskih ratova
  • Izabela (1513-1555), supruga Renata I, vikonta Rohana


Prethodnik:
Franjo
Kraljica Navare
Grofica Foixa
s Ivanom III i II

1483-1517
Nasljednik:
Henrik II