Matija, car Svetog rimskog carstva

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Matija
Car Svetog Rimskog Carstva; kralj Njemačke, Ugarske, Češke i Hrvatske; nadvojvoda Austrije
Lucas van Valckenborch 003.jpg
Vladavina 1608 - 1619
Prethodnik Rudolf II
Nasljednik Ferdinand II
Supružnik Ana Austro-Tirolska
Dinastija Habsburg
Otac Maksimilijan II, car Svetog Rimskog Carstva
Majka Marija Austrijska
Rođenje 24. februar 1557
Beč
Smrt 20. mart 1619
Beč

Matija (njemački: Matthias; 24. februar 1557 - 20. mart 1619) je bio car Svetog Rimskog Carstva, kralj Ugarske (kao Matija II), Hrvatske, Češke i Njemačke, te vladar ostalih habsburških posjeda.

Porijeklo[uredi | uredi izvor]

Bio je četvrti sin cara Maksimilijana II i kastiljsko-aragonske infante i austrijske nadvojvotkinje Marije. Djed po ocu mu je bio Ferdinand I, car Svetog Rimskog Carstva, a djed po majci Karlo V, car Svetog Rimskog Carstva. Carevi Ferdinand I i Karlo V bili su braća, što znači da su Matijini roditelji bili rođaci u prvom koljenu.

Brak[uredi | uredi izvor]

Oženio se Anom, kćerkom svoga amidže Ferdinanda II, nadvojvode Prednje Austrije. Brak je bio bez djece, a Matija je 1595. naslijedio Prednju Austriju od amidže.

Dolazak na vlast[uredi | uredi izvor]

Matijin stariji brat, Rudolf II, car Svetog Rimskog Carstva, postavio ga je 1593. za namjesnika Austrije. U ovom periodu Matija je sklopio prijateljstvo s bečkim biskupom Melchiorom Kleslom koji mu je kasnije postao glavni saveznik. U razdoblju Dugog rata (1593- 1606) habsburške vojske su se sukobile s Osmanlijama oko prevlasti nad sjevernom Ugarskom i Erdeljom. Ugarsko protestantsko plemstvo je 1605. iskoristilo priliku da pokuša smanji prevlast katoličkih Habsburgovaca. Rudolf je ovlastilo Matiju da uguši pobunu što je ovaj i učinio, premda je Bečki mir iz 1606. potvrdio načelo vjerskih sloboda u Ugarskoj.

Pobjeda iz 1605. pomogla je Matiji da se 1606. nametne za porodičnog starješinu austrijskih Habsburgovaca. Njegov ekscentrični i bolešljiv brat Rudolf II, koji nije imao djece, morao ga je odrediti za svog nasljednika. Uz pomoć Skupštine državnih staleža Austrije, Ugarske i Moravske Matija je 1608. natjerao brata da mu prepusti ugarsku krunu, a 1611. i krunu Češke.

Carevanje[uredi | uredi izvor]

Nakon Rudolfove smrti početkom 1612. Matija je najzad dobio dugo željenu titulu cara Svetog Rimskog Carstva. Uz potporu biskupa Klesla provodio je politiku vjerske tolerancije darujući slobodu vjere i druge privilegije protestantima u Austriji i Moravskoj. Ovakva politika izazvala je protivljenje pristaša protureformacije, na prvom mjestu Matijinog prvog rođaka i prijestolonasljednika Ferdinanda. Praška defenestracija iz 1618. godine, kojom je započet Tridesetogodišnji rat, zaoštrio je prilike u Svetom Rimskom Carstvu, kao i odnose među samim Habsburgovcima. Uslijed starosti i bolesti Matija je 1617. prepustio vlast nad Češkom Ferdinandu II, a 1618. i nad Ugarskom. Ferdinand II je nakon Matijine smrti 1619. naslijedio i carsko prijestolje.


Prethodnik:
Rudolf
Car Svetog Rimskog Carstva
1612-1619
Kralj Ugarske i Hrvatske
Nadvojvoda Austrije
1608-1619
Kralj Češke

1611-1619
Nasljednik:
Ferdinand II i III
Prethodnik:
Ferdinand II
Nadvojvoda Prednje Austrije
15951619


Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: