Messier 109

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Messier 109[1]
NGC3992-DSS2.gif
Messier 109 (DSS2)
Podaci posmatranja
Epoha: J2000.0
Sazviježđe Veliki medvjed[2]
Rektascenzija 11sat. 57m 35,4s [3]
Deklinacija +53° 22' 25'' [3]
Crveni pomak 0,003496[3]
Radijalna brzina 1026 ± 100[4]
Galaktocentrična brzina 1121 ± 3 km/s
Udaljenost 83.5 ± 24 mega s.g. (25.6 ± 7.4 megaps)
Tip prečkasta spiralna galaksija (SBbc , LINER/HII) [3]
Prividne dimenzije Najveći prečnik: 7,50 u.m. (105 Ksg [b])
Najmanji prečnik: 4,40 u.m. (62 Ksg [b]) [4]
Prividna magnituda (V) 9,8 (vidljivo)
10,6 (B-Band) [3]
Površinska svjetlost (V) 13,6 mag/u.m.2 [3]
Apsolutna magnituda (V) -21.05 mag (vidljivo)
-20.25 mag (B-band) [a]
Uglovna pozicija 68° [3]
Ostale oznake
MCG 9-20-44 • M 109 • CGCG 269-23 • ZWG 269.23 • PGC 37617 • UGC 6937 • IRAS 11549+5339[3][4]
Karta
Ursa Major constellation map-bs.svg
Locator Dot2.gif
Portal
Portal Astronomija

Messier 109 (također poznat kao M109, NGC 3992, IRAS 11549+5339, MCG 9-20-44, PGC 37617 i UGC 6937) je prečkasta spiralna galaksija koja je udaljena oko 83.5 ± 24 miliona sg od Zemlje[5] i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Najveći prečnik je 7,50 (105 hiljada sg) a najmanji 4,4 ugaonih minuta (62 hiljade sg).[b]

Ovu galaksiju je otkrio ju je Pierre Francois Andre Mechain 12. marta 1781. godine.[3][6][7] Charles Messier je dodao u pripremnu verziju kataloga prije izdavanja kao 99. objekt. Spletom okolnosti M109 se nije našla u drugoj verziji printanog kataloga. U katalog je dodana tek 1953. godine zahvaljujući Owenu Gingerichu.

Karakteristike[uredi | uredi izvor]

M109 je prečkasta spiralna galaksija prečnika oko 90,000 s.g. Sjaj galaksije je ravan sjaju našeg Mliječnog puta.

1956. godine u galaksiji je eksplodirala supernova SN 1956A, jedina dosad uočena u toj galaksiji. Sjaj supernove ja u maksimumu dostigao + 12.3 magnitude.

M109 ima tri satelitske galaksije, UGC 6923, UGC 6940 i UGC 6969.

Okruženje[uredi | uredi izvor]

M109 je najsjajnija galaksija u M109 grupi, velikoj grupi galaksija smještenih u sazviježđu Velikog medvjeda, za koje se špekuliše da ima preko 50 galaksija.[8][9][10][11]

Amaterska posmatranja[uredi | uredi izvor]

Gledano 200 mm teleskopom M109 nije naročito zanimljiva. Vidi se tek kao veoma tamna elipsasta mrlja.

Najbliži NGC/IC objekti[uredi | uredi izvor]

Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.[c]

Ime Udaljenost od NGC 3992
(uglovnih minuta)[4][c]
Rektascenzija (J2000)[4] Deklinacija (astronomija) (J2000)[4] Tip[4]
NGC 3953 1,41 11sat. 53m 48,4s +52° 19' 30'' prečkasta spiralna galaksija (SBbc)
NGC 3982 1,77 11sat. 56m 28,0s +55° 7' 30'' prečkasta spiralna galaksija (SBb)
IC 757 1,79 12sat. 4m 2,3s +52° 35' 26'' nepravilna galaksija (Im)
NGC 4068 1,79 12sat. 4m 2,3s +52° 35' 26'' nepravilna galaksija (Im)
NGC 3972 2,0 11sat. 55m 45,3s +55° 19' 12'' prečkasta spiralna galaksija (SBbc)
NGC 3977 2,05 11sat. 56m 7,3s +55° 23' 27'' spiralna galaksija (Sab)
NGC 3980 2,05 11sat. 56m 7,3s +55° 23' 27'' spiralna galaksija (Sab)
NGC 3998 2,08 11sat. 57m 55,9s +55° 27' 14'' spiralna galaksija (S0)
NGC 3990 2,09 11sat. 57m 35,5s +55° 27' 31'' eliptična galaksija (E-S0)
NGC 3917A 2,1 11sat. 51m 13,4s +52° 0' 5'' eliptična galaksija (E-S0)

Galerija[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Bilješke[uredi | uredi izvor]

a Prividna magnituda od 9,8 – Apsolutna magnituda: M = m - 5 ((log10 DL) - 1), gdje je m=9,8 i DL=14,8 * 106.

b 7,50 ugaonih minutaS = A * D * 0,000291 * P, gdje je A=7,50, D=14,8 i P = 3,2616.

c Bazirano na euklidsku udaljenost.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Kaufmann, D.E., Contopoulos, G. (1996). "Self-consistent models of barred spiral galaxies". Astronomy & Astrophysics 309: 381–402.
  2. ^ (en) seds.org
  3. ^ a b c d e f g h i (en)(de) Entdeckung und Katalogisierung von Nebeln und Sternhaufen. Revidirani katalog W. Steinickea NGC i IC objekata. Učitano: 11. 4. 2013.
  4. ^ a b c d e f g (en) Rezultati za NGC 3992. NASA/IPAC Extragalactic Database. Učitano: 11. 4. 2013.
  5. ^ Distance Results for MESSIER 109.
  6. ^ Spisak posmatrača na Wolfgang Steinicke-om sajtu.
  7. ^ Young, C., Sid. Mess. II, 252 (1883-84).
  8. ^ R. B. Tully (1988). Nearby Galaxies Catalog, Cambridge University Press ISBN 0-521-35299-1.
  9. ^ P. Fouque, E. Gourgoulhon, P. Chamaraux, G. Paturel (1992). "Groups of galaxies within 80 Mpc. II - The catalogue of groups and group members". Astronomy and Astrophysics Supplement 93: 211–233.
  10. ^ A. Garcia (1993). "General study of group membership. II - Determination of nearby groups". Astronomy and Astrophysics Supplement 100: 47–90.
  11. ^ G. Giuricin, C. Marinoni, L. Ceriani, A. Pisani (2000). "Nearby Optical Galaxies: Selection of the Sample and Identification of Groups". Astrophysical Journal 543 (1): 178–194.

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • (en) Steinicke, Wolfgang (2007), Jakiel, Richard, ed., Galaxies and How to Observe Them, Springer, ISBN 978-1852337520 
  • (en) R. J. Buta, H. G. Corwin, Jr., S. C. Odewahn (2007.). The de Vaucouleurs Atlas of Galaxies, Cambridge: Cambridge University ISBN 978-0521820486.
  • (en) Sinnott, R. W. (1988). NGC 2000.0: The Complete New General Catalogue and Index Catalogues of Nebulae and Star Clusters, Sky Publishing ISBN 978-0-933346-51-2.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

NGC 3992[uredi | uredi izvor]

NGC katalog[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz:

Koordinate: Nebeska mapa 11h 57m 35.4s, +53° 22′ 25″