Mrtva priroda

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Vincent van Gogh, Suncokreti, ulje na platnu, 1888.

Mrtva priroda (francuski: Nature morte; engleski: Still Life, njemački: Stilleben) je likovni motiv, prikaz neživih ili nepokretnih predmeta (cvijeće, voće, divljač, ukrasni predmeti, posuđe i sl.) u likovnim umjetnostima.

Motiv mrtve prirode, za razliku od portreta i pejzaža, omogućavao je slikarima veću kontrolu kompozicijske postavke, te elemenata harmonije i proporcija u svrhu ostvarivanja umjetničkog sklada koji se tada smatrao definicijom ljepote.

Historijski pregled[uredi | uredi izvor]

Mrtva priroda se javlja već u antici. Najznačajnija djela iz ovog perioda nastala su u Pompejima i Herkulanu. U Bizantijskoj umjetnosti ima simboličnu i dekorativnu namjenu. Giotto, prvi od slikara nakon antike, smatra "neživi svijet" dostojnim pune pažnje. Veće zanimanje za mrtvu prirodu dolazi u slikarstvu renesanse. Razvojni tok slikarstva u sjeverozapadnoj Evropi počevši od Jan van Eycka pa do Dürera, uključuje slikanje mrtve prirode kao zasebne umjetničke vrste. U baroku mrtva priroda postaje posebna slikarska tema, a značajan procvat doživljava u flamanskom i holandskom slikarstvu 17. vijeka. U 18. vijeku doseže mrtva priroda visoku razinu u djelima francuskog slikara Chardina. U 19. stoljeću Paul Cézanne je na tematici mrtve prirode rješavao temeljne probleme slikarskog izraza i dvodimenzionalnosti slike. Između 1907. i 1909. godine kubisti, pod vodstvom Picassa i Braquea, razvili su mnogo dalje Cezannovu ideju da je u prirodi sve oblikovano prema geometrijskim tijelima, te su kao i on pronašli da je mrtva priroda prikladna za eksperimente sa perspektivom.

Osim u slikarstvu, kiparstvu i grafici, javlja se i u fotografiji i drugim oblicima suvremenog umjetničkog izraza (instalacije, video, ambijentalna umjetnost).

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Enciklopedija likovnih umjetnosti, Zagreb 1966.

Galerija[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: