Olovo (hemija)

Za druga značenja pojma Olovo pogledajte čvor članak.

Olovo
[Xe] 4f145d106s26p2 82Pb                                                                                                                                                                                                                                 ↓                                                                     ↓                                                             →                                                             →                                                             Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj	Olovo, Pb, 82
Serija	Metali
Grupa, Perioda, Blok	14, 6, p
Izgled	plavo bijeli
Zastupljenost	2 · 10-3 %
Atomske osobine
Atomska masa	207,2 u
Atomski radijus (izračunat)	175 (154) pm
Kovalentni radijus	146 pm
Van der Waalsov radijus	202 pm
Elektronska konfiguracija	[Xe] 4f145d106s26p2
Broj elektrona u energetskom nivou	2, 8, 18, 32, 18, 4
1. energija ionizacije	715,6 kJ/mol
2. energija ionizacije	1450,5 kJ/mol
3. energija ionizacije	3081,5 kJ/mol
4. energija ionizacije	4083 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje	čvrsto
Mohsova skala tvrdoće	1,5
Struktura kristala	kubična plošno centrirana
Gustoća	11340 kg/m3
Magnetizam	diamagnetičan
Tačka topljenja	600,61 K (327,43 °C)
Tačka ključanja	2023 K (1750 °C)
Molarni volumen	18,26 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja	181 kJ/mol
Toplota topljenja	4,77 kJ/mol
Pritisak pare	4,21 · 10-7 Pa kod 600 K
Brzina zvuka	1200 m/s kod 293,15 K
Specifična toplota	129 J/(kg · K)
Specifična električna provodljivost	4,84 · 106 S/m
Toplotna provodljivost	35,3 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacioni broj	2, 4
Oksidi	Pb2O3
Elektrodni potencijal	-0,1262 V (Pb2+ + 2e- → Pb)
Elektronegativnost	1,9 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR 202Pb sin 52500 a α 2,598 198Hg ε 0,050 202Tl 203Pb sin 51,873 h ε 0,975 203Tl 204Pb 1,4 % >1,4 · 1017 a α 2,186 200Hg 205Pb sin 1,53 · 107 a ε 0,051 205Tl 206Pb 24,1 % Stabilan 207Pb 22,1 % Stabilan 208Pb 52,4 % Stabilan 209Pb sin 3,253 h β− 0,644 209Bi
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja T Otrovno N Opasno za okoliš
Obavještenja o riziku i sigurnosti	R: 20/22-33-50/53-61-62 S: 53-45-60-61
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice. Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Olovo je mekan metal, velike gustoće i niske tačke topljenja. U prirodi se olovo najčešće javlja u vidu sulfida, PbS, kao ruda galenit. Prženjem se rude prevodi u oksid čijom redukcijom nastaje sirovo olovo. Sirovo olovo sadrži: bakar, antimon, arsen, bizmut, cink, sumpor, kalaj, srebro i zlato. Prečišćavanjem sirovog olova (najčešće elektrolitičkim putem) dobija se čisto olovo plavičastobijele boje, samo na svježem presjeku je metalnog sjaja, no brzo potamni od stvorenog sloja oksida i baznog olovo(II) karbonata Pb(OH)₂·2PbCO₃, koji ga štite od dalje oksidacije.

Olovo

Osobine

Olovo se u destilovanoj vodi ne rastvara, dok se rastvara u kiselinama sa oksidacionim djelovanjem npr. dušična kiselina. Pri dejstvu razblažene sumporne kiseline stvara se zaštitni sloj olovo- sulfata PbSO₄ te rastvaranje prestaje. Baze ne djeluju na olovo. Na vazduhu se fino sprašeno olovo tzv. piroforno olovo pali samo od sebe.

Upotreba

Olovo (II) oksid se koristi za glaziranje keramičkih proizvoda, za izradu minijuma, kao žuta boja u slikarstvu. Olovo se koristi za izradu limova, kanalizacionih i vodovodnih cijevi ukoliko vode nisu kisele; njime se oblažu električni kablovi i prevlači posuđe. Olovo se koristi i u vojnoj industriji, industriji boja, za izradu olovnih akumulatora, za zaštitu od rendgenskog i radioaktivnog zračenja.