Operacija Reinhardt

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Preferences-system.svg Ovom članku je potrebna jezička standardizacija, preuređivanje ili reorganizacija.
Pogledajte kako poboljšati članak, kliknite na link uredi i doradite članak vodeći računa o standardima Wikipedije.
Gnome-edit-clear.svg Ovaj članak zahtijeva čišćenje.
Molimo vas, pomozite unaprijediti članak pišući ili ispravljajući ga u enciklopedijskom stilu.
Crystal Clear app klipper.png Ovaj članak nije uopće ili je loše kategorisan.
Za pomoć pogledajte spisak glavnih kategorija. Nakon dodavanja kategorija uklonite ovaj šablon.
Za druga značenja pojma Operacija Reinhardt pogledajte Operacija Reinhardt (čvor).
Komandant Operacije Rajnhard, Odilo Globočnik

Operacija Reinhardt (njem:Aktion Reinhardt; Einsatz Reinhardt, ali i Aktion Reinhard) bilo je kodno ime nacističkog plana za istrebljenje poljskih Jevreja i Roma u Generalnom gubernatorstvu. Ovaj plan je označio najsmrtonosniju fazu holokausta, jer je tokom ove operacije ubijeno više od 2 miliona Jevreja i oko 50.000 Roma, u nacističkim logorima smrti Belzec, Sobibor, Treblinka i Kulmhof.[1]

Pozadina[uredi | uredi izvor]

Koncentracioni logori uspostavljeni su u Trećem rajhu još 1933. godine, međutim, korišćeni su uglavnom za prisilni rad, zatvaranje i prevaspitavanje. Logori u početku nisu korišćeni za masovno ubijanje, ali su vremenom uslovi u njima postajali sve brutalniji. Prvi logori u kojima su počela masovna ubistva bili su Auschwitz, Bergen-Belsen, Mauthausen i Gusen.

Sljedeća faza u provođenju Konačnog rešenja, bila je izgradnja logora koji će biti korišćeni samo za ubijanje ljudi, brzo i efikasno. U tu svrhu su izgrađeni logori Belzec, Sobibor, Kulmhof i Treblinka. Dakle, jedino po čemu se ovi logori razlikuju od logora smrti Majdanek i Auschwitz, je to što su ovi prvi izgrađeni isključivo za ubijanje, dok su ovi drugi u početku korišteni za prisilni rad i zatvaranje prije nego što su postali logori smrti.

Organizacioni aparat koji je korišćen u izgradnji i funkcionisanju logora smrti je razvijen ranije, tokom akcije T4, kada je ubijeno oko 70.000 hendikepiranih muškaraca, žena i djece u Njemačkoj. Glavni ljudi, koji su proveli akciju T4, imali su ključnu ulogu i u organizaciji Operacije Reinhardt.

Fabrike smrti[uredi | uredi izvor]

U oktobru 1941. godine, SS-Gruppenführer Odilo Globočnik, dobio je usmenu naredbu od Heinricha Himmlera da odmah započne sa izgradnjom prvog logora smrti Belzec u Generalnom gubernatorstvu, na okupiranoj teritoriji Poljske. Sljedeće godine izgrađeni su i logori smrti Sobibor, Treblinka i Kulmhof.

Svi logori smrti imali su sličnu strukturu. Postojali su prostori za prijem žrtava, rampe, sobe za skidanje odjeće, odakle su žrtve ulazile u uski hodnik koji je vodio do gasnih komora i prostorija za kremiranje. Za razliku od logora Dachau i Auschwitz, nije postojala električna ograda jer je broj zatvorenika koji su se duže zadržavali bio relativno mali, odnosno postojao je jedan broj robova koji su primoravani da uklanjaju tijela i pomažu kada dođe novi transport. Međutim i ovi robovi su povremeno ubijani, i zamjenjivani drugim, kako bi bili uklonjeni svi potencijalni svjedoci masovnih ubistava.

Proces masovnih ubijanja[uredi | uredi izvor]

Telegram od zamjenika komandanta Operacije Rajnhard, u kome je naveden broj ljudi koji su dovezeni u logore smrti Lublin, Belzec, Sobibor, i Treblinka. *Vidjeti tabelu za prijevod

Kako bi proces ubijanja bio što brži i lakši, za vrijeme akcije T4, žrtve su uvjeravane da se radi o standardnom medicinskom pregledu, tako da nisu ni sumnjali da će biti ubijeni. Žrtvama je često govoreno da idu na posebni tretman.

Na sličan način su i SS oficiri koristili razne taktike kako bi doveli žrtve do mjesta za ubijanje, a da pritom ne izazovu nepoželjnu paniku. Često su bili prisutni ljudi u bijelim mantilima, i znakovi na kojima je pisalo da se radi o centrima za dezinfekciju. Kada žrtve uđu u prostoriju za uklanjanje odjeće, stražari bi od njih tražili da dobrovoljno skinu odjeću i da odlože sve vrijednosti koje imaju kod sebe, uz obrazloženje da će im posle tretmana biti vraćene. Zatim su žrtve prisiljavane da uđu u gasne komore. Vrata komora bi se potom zatvarala, i u prostorije je puštan gas (najčešće ugljen monoksid). Nakon 30 minuta vrata su se otvarala, a specijalni timovi ili zatvorenici su ulazili i odvozili tijela u masovne grobnice.

U ranoj fazi operacije tijela ubijenih su sahranjivana u masovnim grobnicama, međutim kasnije su te grobnice otkopavane i tijela spaljivana kako bi se uklonili svi tragovi. Ali, u telegramu koji je Hermann Höfle, zamjenik Odila Globočnika poslao Adolf Eichmann u Berlin, jasno se vidi da je 1.274.166 ljudi otpremljeno u logore smrti do kraja 1942. godine.

Logor Broj dovezenih žrtava (posljednjih 14 dana 1942) Broj dovezenih žrtava (ukupno 1942)
Majdanek (Lublin) 12.761 24.733
Belzec 0 434.508
Sobibor 515 101.370
Treblinka 10.335 713.555
Ukupno 23.611 1.274.166

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Aktion Reinhard (PDF). (en)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: