Peti korpus Armije RBiH

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
NotCommons-emblem-copyrighted.svg Sporno je da li ovaj članak poštuje autorska prava.
U skladu sa policom Wikipedije o radovima u javnom domenu i GFDL licencom. Pogledajte stranicu za razgovor za više informacija.
5. korpus Armije RBIH
5. korpus Armije RBIH (logo).svg
Aktivan formiran 21. oktobra 1992. , raspušten 2006. godine u sklopu VF BIH
Država Republika Bosna i Hercegovina
Grana Kopnena vojska Armije Republike Bosne i Hercegovine
Dio Armija Republike Bosne i Hercegovine
Glavno sjedište kasarna Adil Bešić Bihać
Nadimak Sila Nebeska
Bitke Munja 93
Grabež 94
Breza 94
Operacija Tigar-sloboda 94
Operacija Pauk
Sana 95
Komandanti
general major Ramiz Dreković
divizijski general Atif Dudaković

Peti korpus Armije RBiH je bio jedan od ukupno sedam korpusa u Armiji RBiH. Formiran je 21. oktobra 1992. godine na slobodnoj teritoriji sjeverozapadne Bosne, odnosno Cazinske Krajine. Tokom cijelog rata, korpus je djelovao u vrlo teškim uslovima, u potpunom okruženju, suprostavljajući se dvostrukom, a u jednom periodu i trostukom neprijatelju. Za narod i pripadnike petog korpusa posebno su bile bolne borbe koje su se vodile protiv secesionističkih snaga AP Zapadne Bosne Fikreta Abdića, koji je tijesno sarađivao sa srpskim i hrvatskim vojno-političkim rukovodstvima. Tokom operacije "Sana 95", vođene u jesen 1995. godine, Peti korpus je u potpunosti porazio Abdićeve snage i oslobodio Veliku Kladušu, porazio srpske snage i oslobodio slijedeće gradove: Bosanski Petrovac, Ključ i Bosansku Krupu, da bi na kraju ove operacije u sadejstvu sa Sedmim korpusom Armije RBiH oslobodio i Sanski Most. Komanda korpusa je bila u Bihaću. Zbog izrazito teških uslova pri kojima je nastao i djelovao, kao i ostvarenih rezultata, peti korpus se smatra jednim od najboljih i najslavnijih korpusa Armije RBiH.

Komandant Atif Dudaković

Historija[uredi | uredi izvor]

Osnivanje prvih jedinica[uredi | uredi izvor]

Početkom rata u Bosni i Hercegovini, kao i na drugim slobodnim teritorijama tako i na području bihaćkog okruga dolazi do formiranja patriotskih vojnih jedinica različitog ranga. Prva brigada formirana na ovoj teritoriji je bila 101. samostalna muslimanska krajiška brigada formirana 9. aprila 1992. godine u selu Kovačević, općina Cazin.[1] I u drugim gradovima se formiraju i okrupnjavaju jedinice pa tako u Bihaću u samo jednom danu, 19. jula, od već formiranih odreda TO se formiraju prva i druga bihaćka pješadijska brigada. U augustu se u Cazinu na isti način osniva 1. cazinska a u Bužimu 15. augusta 105. bužimska krajiška pješadijska brigada, kasnije poznata kao 505. viteška brdska brigada, okosnica 5. korpusa i elitna brigada ne samo u okviru korpusa već i cijele Armije RBiH.

Osnivanje operativne grupe i korpusa[uredi | uredi izvor]

U tom odsudnom periodu za Krajinu, nije nedostajalo patriota jer su jedinice poprilično bile popunjene ljudstvom ali se zbog okruženja osjećao hronični nedostatak MTS-a i poteškoće u lancu rukovođenja i komandovanja. Naime, zbog nepostojanja operativno-taktičke komande osjećala se potreba formiranja jedne takve komande koja bi objedinila formirane brigade i uspostavila lanac rukovođenja i komandovanja takvim jedinicama kako u procesu planiranja i priprema isto tako i u izvođenju borbenih dejstava značajnijih razmjera. Na osnovu tih potreba a po naređenja Štaba VK OS RBiH od 29. jula 1992. godine, 13. augusta iste godine dolazi do osnivanja Unske operativne grupe,[2] koja će ubrzo promijeniti naziv u Unsko-sansku operativnu grupu (USOG) Ova OG preuzela je komandovanje nad svim jedinicama sve do formiranja korpusa koje je naređeno odlukom Predsjedništva RBiH od 18. augusta 1992. godine.[3] Za komandanta USOG-a postavljen je Ramiz Dreković a za njegovog zamjenika i načelnika štaba imenovan je Ramiz Duraković.[2] Štab Vrhovne komande RBiH je 29. septembra 1992. godine je izdao naredbu br. 02-111-738/92 za formiranje Petog korpusa Armije RBiH za čije sjedište se određuje Bihać.[2] Zbog trenutne situacije koja je vladala u bihaćkom okrugu, ova naredba je realizovana tek 21. oktobra 1992. godine što se uzima za zvanični datum osnivanja 5. korpusa. U sastav novoformiranog korpusa ušle su svi borci i starješine iz rasformirane Unsko-sanske operativne grupe koja je imala u svom sastavu sve pješadijske brigade, i dijelovi preformiranog Okružnog štaba TO Bihać, čije su formacije i nadležnosti smanjene. Prvom naredbom, na mjesto komandanta korpusa je postavljen major Hajrudin Osmanagić, ali je ta odluka ukinuta prije njegovog preuzimanja dužnosti[4] pa je Ramiz Dreković postao prvi komandant korpusa. Za pomoćnika komandanta za moral IPD i VP postavljen je Ejub Topić, za bezbjednost Sakib Butković a za logidtiku Bećir Sirovina.[2] Prilikom njegovog formiranja bihaćki okrug se nalazio u veoma nepovoljnoj situaciji, zbog nedostatka oružja, municije, hrane, lijekova. Najkraća udaljenost Bihaća od ostatka slobodne teritorije u Bosni i Hercegovini je iznosila oko 100 km, dok je Velika Kladuša bila udaljena tridesetak kilometara od teritorije koju je držala Hrvatska vojska koja nije činila nikakve poteze da deblokira Bihać.[5] Nakon odlaska generala Drekovića na dužnost komandanta 4. korpusa Armije RBiH, na poziciju komandanta Petog korpusa Armije RBiH 1. novembra 1993. godine[6] dolazi general Atif Dudaković i na toj dužnosti ostaje preostali dio rata, tj. do 28. novembra 1997. godine. Zbog velikog poštovanja hrabrosti vojnika 5. korpus je često nazivan 5. armijom od stranih medija koji su bili prisutni u vrijeme rata na tom području.[7]

Brojno stanje Petog korpusa na dan formiranja[uredi | uredi izvor]

Vojnici

Na dan formiranja 5. korpusa, popunjenost jedinica ljudstvo bila je slijedeća:[8]

Jedinica Oficiri Podoficiri Vojnici Ukupno
Komanda korpusa 28 2 42 72
1. bihaćka pješadijska brigada 85 121 1131 1337
2. bihaćka musl.-hrv. pješadijska brigada 83 120 1136 1339
1. cazinska pješadijska brigada 79 112 1118 1309
105. bužimska pješadijska brigada 97 140 1215 1452
101. muslimanska krajiška brigada 20 10 690 720
111. bosanskokrupska pješadijska brigada 103 150 1439 1692
1. velikokladuška pješadijska brigada 50 81 748 879
5. bataljon vojne policije 17 12 272 301
5. mješovita artiljerijska baterija 10 22 72 104
5. inžinjerijska četa 10 7 32 49
5. tenkovska četa 1 3 31 35
5. mješovita lahka baterija 2 8 35 45
Odred za specijalna dejstva 12 15 421 448
5. logistička baza 21 26 323 370
5. logistička baza 21 26 323 370
Ukupno 618 829 8.705 10.152

Naoružanje na dan formiranja korpusa[uredi | uredi izvor]

  • jedan T-55 tenk
  • dva topa 76mm ZIS-3
  • jedan BOV
  • minobacači 60mm, 82mm i 120mm
  • 1094 automatskih pušaka
  • 479 poluatomatskih pušaka (PAP)
  • 152 puškomitraljeza
  • 120 mitraljeza
  • 48 snajperskih pušaka
  • 10 M79 Osa
  • 28 M80 Zolja
  • 9 M57 RB
  • 11 RBR
  • 9 RPG-7
  • 3 PAM
  • 2 M60 BST
  • veći broj lovačkih pušaka

Komanda[uredi | uredi izvor]

  • Komadant: Atif Dudaković
  • Načelnik štaba: Mirsad Selmanović
  • Pomoćnik za moral, IPD i VP: Ejub Topić
  • Pomoćnik za bezbjednost: Sakib Butković
  • Pomoćnik za logistiku: Bećir Sirovina

Operacije[uredi | uredi izvor]

  • Ofanziva Munja 93[9]
  • Oslobođenje Grabeža "94"
  • Oslobođenje Pećigrad "94"
  • Operacija Sana "95"[10]
  • Operacija Oluja

Oslobođeni gradovi[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Peti korpus 1992.-1995., Bejdo Felić, str. 24.
  2. ^ a b c d Peti korpus 1992.-1995., Bejdo Felić, str. 47.
  3. ^ ICTY - Presuda Enveru Hadžihasanoviću i Amiru Kuburi, 15. marta 2006., str.99
  4. ^ Peti korpus 1992.-1995., Bejdo Felić, str. 47. i 48.
  5. ^ http://conjuncture.ru/valecky_22-03-2013/
  6. ^ http://www.vojska.net/bos/oruzane-snage/bosna-i-hercegovina/armija/korpus/5//
  7. ^ Noel Malcolm: Povijest Bosne
  8. ^ Peti korpus 1992.-1995., Bejdo Felić, str. 48.
  9. ^ Munja 93: pristupljeno: 25. 10. 2013
  10. ^ Sana 1995: pristupljeno: 25. 10. 2013

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]


Panzer aus Zusatzzeichen 1049-12.svg Nedovršeni članak Peti korpus Armije RBiH koji govori o ratu treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.