Prometij

Prometijum
[Xe] 4f56s2 61Pm                                                                                                                                                                                                                                 ↓                                                                     ↓                                                             →                                                             →                                                             Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj	Prometijum, Pm, 61
Serija	Lantanoidi
Grupa, Perioda, Blok	La, 6, f
Izgled	metalni sjaj
Zastupljenost	%
Atomske osobine
Atomska masa	146,9151 u
Atomski radijus (izračunat)	185 (205) pm
Kovalentni radijus	164 pm
Van der Waalsov radijus	- pm
Elektronska konfiguracija	[Xe] 4f56s2
Broj elektrona u energetskom nivou	2, 8, 18, 23, 8, 2
1. energija ionizacije	540 kJ/mol
2. energija ionizacije	1050 kJ/mol
3. energija ionizacije	2150 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje	čvrsto
Struktura kristala	heksagonalna
Gustoća	7200 kg/m3
Tačka topljenja	1373 K (1100 °C)
Tačka ključanja	3273 K (3000 °C)
Molarni volumen	20,23 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja	kJ/mol
Toplota topljenja	86,7 kJ/mol
Brzina zvuka	m/s
Specifična toplota	180 J/(kg · K)
Toplotna provodljivost	17,9 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacioni broj	3
Elektronegativnost	1,13 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR 143Pm sin 265 d ε 1,041 143Nd 144Pm sin 363 d ε 2,332 144Nd 145Pm sin 17,7 god ε 2,322 145Nd α 0,163 141Pr 146Pm sin 5,53 god ε 1,472 146Nd β- 1,542 146Sm 147Pm sin 2,6234 god β- 0,224 147Sm 148Pm sin 5,370 d β- 2,468 148Sm 149Pm sin 53,08 h β- 1,071 149Sm
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja Simbol nepoznat
Obavještenja o riziku i sigurnosti	R: nema oznaka upozorenja R S: nema oznake upozorenja S
Ostala upozorenja
Radioaktivnost
Radioaktivni element
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice. Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Prometijum (Pm, latinski - promethium od imena Prometeja, jednog od titana iz grčke mitologije) - je hemijski element koji spada u grupu lantanoida, a time i u grupu metala koji su rijetki na Zemlji. Pored tehnicijuma je jedini element sa atomskom masom manjom od bizmuta kod kojeg ne postoji ni jedan stabilan izotop. Postojanje "elementa 61" je bilo predskazano još 1902. godine no njegovo stvarno otkriće se desilo tek 1945. godine kada je grupa američkih naučnika na Oak Ridge nacionalnoj laboratoriji (Tennessee, USA), Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin i Charles D. Coryell otkrila novi element nakon fisije (raspada) uranijuma.

Karakteristike

Iako prometijum ima manju atomsku masu od olova, ne postoji u prirodi, nego samo vještački dobiveni izotopi atomskih masa između 141 i 156 sa poluvremenom raspada od maksimalno 17,7 godina (izotop ¹⁴⁵Pm). Prometijum nastaje prilikom nuklearnog procesa raspada težih elemenata (uranijuma, plutonijuma i slično). Specifična težina mu je 7,2 g/cm³, tačka topljenja oko 1100^oC a maseni broj 61.

Zastupljenost: Prometijum je zastupljen u zemljinoj kori u tragovima pri rudama urana.