Prometij

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Prometijum)
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Prometij
[Xe] 4f56s2 61Pm
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Prometij, Pm, 61
Serija Lantanoidi
Grupa, Perioda, Blok La, 6, f
Izgled metalni sjaj
Zastupljenost %
Atomske osobine
Atomska masa 146,9151 u
Atomski radijus (izračunat) 185 (205) pm
Kovalentni radijus 164 pm
Van der Waalsov radijus - pm
Elektronska konfiguracija [Xe] 4f56s2
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 23, 8, 2
1. energija ionizacije 540 kJ/mol
2. energija ionizacije 1050 kJ/mol
3. energija ionizacije 2150 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje čvrsto
Kristalna struktura heksagonalna
Gustoća 7200 kg/m3
Tačka topljenja 1373 K (1100 °C)
Tačka ključanja 3273 K (3000 °C)
Molarni volumen 20,23 · 10-6 m3/mol
Toplota isparavanja kJ/mol
Toplota topljenja 86,7 kJ/mol
Brzina zvuka m/s
Specifična toplota 180 J/(kg · K)
Toplotna provodljivost 17,9 W/(m · K)
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje 3
Elektronegativnost 1,13 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
143Pm

sin

265 d ε 1,041 143Nd
144Pm

sin

363 d ε 2,332 144Nd
145Pm

sin

17,7 god ε 2,322 145Nd
α 0,163 141Pr
146Pm

sin

5,53 god ε 1,472 146Nd
β- 1,542 146Sm
147Pm

sin

2,6234 god β- 0,224 147Sm
148Pm

sin

5,370 d β- 2,468 148Sm
149Pm

sin

53,08 h β- 1,071 149Sm
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja
Simbol nepoznat
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: nema oznaka upozorenja R
S: nema oznake upozorenja S
Ostala upozorenja
Radioaktivnost
Radioaktivni element

Radioaktivni element
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Prometij (Pm, latinski - promethium od imena Prometeja, jednog od titana iz grčke mitologije) - je hemijski element koji spada u grupu lantanoida, a time i u grupu metala koji su rijetki na Zemlji. Pored tehnicijuma je jedini element sa atomskom masom manjom od bizmuta kod kojeg ne postoji ni jedan stabilan izotop. Postojanje "elementa 61" je bilo predskazano još 1902. godine no njegovo stvarno otkriće se desilo tek 1945. godine kada je grupa američkih naučnika na Oak Ridge nacionalnoj laboratoriji (Tennessee, USA), Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin i Charles D. Coryell otkrila novi element nakon fisije (raspada) uranijuma.

Karakteristike[uredi | uredi izvor]

Iako prometijum ima manju atomsku masu od olova, ne postoji u prirodi, nego samo vještački dobiveni izotopi atomskih masa između 141 i 156 sa poluvremenom raspada od maksimalno 17,7 godina (izotop 145Pm). Prometijum nastaje prilikom nuklearnog procesa raspada težih elemenata (uranijuma, plutonijuma i slično). Specifična težina mu je 7,2 g/cm3, tačka topljenja oko 1100oC a maseni broj 61.

Zastupljenost: Prometijum je zastupljen u zemljinoj kori u tragovima pri rudama urana.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: