Roald Amundsen

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Roald Engelbregt Gravning Amundsen
Example alt text
Roald Engelbregt Gravning Amundsen
Rođenje 16. juli 1872.
Hvidsten/Fredrikstad, Norveška
Smrt 18. juni 1928.
Bjørnøya, Svalbard, Norveška

Roald Engelbregt Gravning Amundsen (16. juli 1872 - 18. juni 1928) je bio norveški istraživač sjevernih i južnih polarnih oblasti. Od 1910. do 1912. vodio je ekspediciju na Antarktik i bio je prva osoba koja je stigla do južnog pola. Amundsen potiče iz brodovlasničke i kapetanske porodice. Inspirisan sa Fridtjof Nansenovim prelaskom Grenland-a 1888. odlučio je svoj život posvetiti istraživanjima svijeta.[1] [2]

Djetinjstvo[uredi | uredi izvor]

Nakon škole Amundsen upisuje studij medicine, koji prekida zbog smrti oca. Okreće se ka moreplovstvu. Od 1879-1899 je bio kormilar na brodu Belgijca Adriena de Gerlachea. Time se počeo zanimati za Južni pol.[2]

Rad kao istraživač[uredi | uredi izvor]

Kao član posade broda Gjöa, koji je plovio do Sjevernog pola, preplovio je kao prvi sjevernozapadni prolaz između Atlantskog i Tihog okeana. Nakon što su više godina prezimili 1906 ulaze u Beringov prolaz.[2]

Ekspedicija za Južni pol[uredi | uredi izvor]

U 1911 kreće ekspedicija za Južni pol koja biva zaustavljena na Rossovoj ledenoj ploči. Nakon 12-mjesečnog putovanja sa sankama, 14 decembra 1911 Amundsen stiže kao prvi čovjek na Južni pol. Njegov suparnik Englez Robert Falcon Scott (Falkun Skot) stigao je nekoliko sedmica kasnije. Tokom povratka Amundsen otkriva planinski lanac kralja Mauda. Ovaj uspjeh je privukao mnoge zainteresovane koji su mu dali novac koje je trebao za ekspediciju do Sjevernog pola.[2]

Ekspedicija za Sjeverni Pol[uredi | uredi izvor]

Između 1918-1920 Amundsen je preplovio Sjevernu obalu Sibira. Nije uspio stići do Sjevernog pola ali je sakupljeno dosta naučnih podataka. Po povratku u Norvešku Amundsen pokušava bezuspješno vazdušnim putem više puta stići do Sjevernog pola. Napokon 12. maja 1926 Amundsen prelijeće zajedno s Talijanom Umberto Nobileom i Amerikancem Lincoln Ellsworthom (Linkoln Elsword) Sjeverni pol. Po povratku saznaju da ih je Amerikanac Richard E. Byrd u tom poduhvatu preduhitrio. Nešto kasnije Umberto Nobile pada s dirižablom Italia. Organizuje se spašavanje u kojem učestvuje i Amundsen. Tokom spašavanja Amundsen nestaje 18. juna 1928 zajedno s dva francuska pilota. Njihova tijela nisu nikada pronađena.[2][1]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b Biografija sa nationalgeographic.de učitano 10.6.2014 (de)
  2. ^ a b c d e Biografija na stranici whoiswho.de učitano 10.6.2014 (de)
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: