Rune

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Historija alfabeta

srednje bronzano doba 19.–15. vijek p. n. e.

meroitičko 3. vijek p. n. e.
Geneologija

Rune (futark) je naziv za postavku pismenih znakova koji su najvjerovatnije među Gotima nastali u prvom vijeku n. e. i bili su izvorno u praktičnoj upotrebi kod germanskih i anglosaksonskih naroda. Najstariji sačuvan predmet sa urezanim runama potiče iz vremena seobe naroda (3. vijek.). U nordijskim zemljama su rune potisnute tek kasnijim pokrštavanjem stanovništva tokom 10 i 11. vijeka i postepenim uvođenjem latinskog pisma, a tragovi lokalne upotrebe su se održali sve do 18. vijeka. Svi poznati pisani runski oblici, kako nordijskog, tako i ostalog evropskog kontinentalnog porijekla sabrani su u jedinstvenu bazu podataka (Samnordisk runtextdatabas). Tragovi korištenja runskog pisma mogu se pratiti od Skandinavije do Južne Evrope na kulturnim ostavštinama ranije seobe naroda evroazijskim prostorima, ali i na kasnijim pohodima Vikinga. Pored ostalih, poznat je i gotski futark sa mramornog stuba pronađen u Bosni (Breza). Runama slični simboli su poznati i kod nekih uralskih naroda, od kojih su samo mađarski svrstani u runske znakove (Szekely Rovasiras), gdje su od crkvenih krugova oko 10. vijeka uništavani kao paganski simboli, ali su se u Transilvaniji održali sve do 19. vijeka. Pored ostalih, poznate su i rune turskog porijekla (Orkhon). Porijeklo runskih simbola veže se za klinasto pismo naroda Mezopotamije i njegove ranije verzije feničanskog, grčkog i latinskog alfabeta, što je uostalom još uvijek predmet naučnih rasprava.

Stjena sa isklesanim runama

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: