Srpska pravoslavna crkva

Zastava Srpske pravoslavne crkve

Bivši patrijarh srpski Pavle

Srpska pravoslavna crkva je jedna od upravno samostalnih (autokefalnih) pravoslavnih crkava i zajedno s ostalim pravoslavnim crkvama čini jedinstvenu Istočnu kršćansku crkvu.

Upravnu samostalnost Srpska pravoslavna crkva stekla je zalaganjem Svetog Save 1219. godine. Danas, ona je u rangu patrijarhije i ima eparhije i parohije u svim republikama bivše Jugoslavije kao i u drugim zemljama u Evropi, Sjevernoj Americi, Australiji.

Patrijarh

Na čelu Srpske pravoslavne crkve nalazi se patrijarh, a trenutno tu službu izvršava patrijarh Irinej. Osobi sa titulom patrijarha se protukolarno obraća sa: Njegova svetost patrijarh srpski Gospodin. Svi pravoslavni episkopi (vladike) su doktrinarno nasljednici apostola i prema tome su svi jednaki. Sve značajne odluke za život crkve donosi Sveti arhijerejski Sabor kojeg čine svi arhijereji (episkop i mitropoliti) Srpske pravoslavne crkve i koji se sastaje dva puta godišnje na proljetnom i jesenskom zasjedanju. Osim toga, postoji i Sveti arhijerejski Sinod koji upravlja Crkvom i čine ga 6 arhijereja i patrijarh. Sinod se sastaje češće nego Sabor.

Sveti Sava

Sveci Srpske pravoslavne crkve

Najznačajniji sveci Srpske pravoslavne crkve su:

• sveti Sava, prvi srpski arhiepiskop
• sveti Simeon Mirotočivi (Stefan Nemanja)
• sveti knez Lazar (Lazar Hrebljanović)
• sveti kralj Stefan Dečanski
• sveti Vasilije Ostroški
• sveti Petar Cetinjski
• sveti Joanikije Devički
• sveti vladika Nikolaj Velimirović

Hramovi i manastiri

Hram Svetog Save u Beogradu

Hramovi

Među najpoznatije i najznačajnije hramove spadaju:

• Hram Svetog Save na Vračaru,
• Saborna crkva i Crkva svetog Marka u Beogradu,
• Hram Hrista Spasitelja u Banjaluci

Manastiri

• Hilandar,
• Studenica,
• Žiča,
• Gračanica,
• Dečani,
• Sopoćani,
• Pećka patrijaršija,
• Devič,
• Mileševa,
• Ravanica,
• Ljubostinja,
• Ćelije,
• Tronoša,
• Ostrog,
• Cetinjski manastir,
• Hopovo,
• Krušedol,
• Vraćevšnica,
• Manasija,
• Đurđevi Stupovi,
• Lepavina,
• Krka,
• Krupa,
• Dragović,
• Banjska,
• Piva,
• Savina,
• Soko,
• Gornjak,
• Vitovnica,
• Radovašnica,
• Tavna,
• Moštanica,
• Dobrun

Mnogi od ovih manastira i crkava su nastali u vrijeme Nemanjića (12. vijek) i imaju ikone i freske od izuzetnog značaja i vrijednosti za cjelokupnu svjetsku kulturu, a naročito za kršćansku kulturu i civilizaciju. Stoga je UNESCO na spisak svjetske kulturne baštine do sada uvrstio manastire: Visoki Dečani, Studenica i Sopoćani, dok se u postupku za uvrštavanje na taj spisak nalaze i manastiri: Gračanica i Pećka patrijarhija, kao i crkva Bogorodice Ljeviške u Prizrenu.

Eparhije u Bosni i Hercegovini

U Bosni i Hercegovini je organizovana u pet eparhija:

• Mitropoliju dabrobosansku,
• Eparhiju banjalučku,
• Eparhiju bihaćko-petrovačku,
• Eparhiju zvorničko-tuzlansku i
• Eparhiju zahumsko-hercegovačku.

Pravoslavne patrijarhije

Pravoslavna crkva smatra da je pravoslavlje ostalo vjerno izvornom kršćanstvu nakon 1054. godine. Pored toga Srpska pravoslavna crkva ima i svoje specifične odlike u odnosu na druge pravoslavne crkve, a jedna od njih je i krsna slava koju nemaju ostale pravoslavne crkve.

Druge pravoslavne crkve sa rangom patrijarhije su: Carigradska patrijarhija, Aleksandrijska, Antiohijska, Jerusalemska, Ruska, Bugarska, Rumunska i Gruzijska. Pravoslavna crkva u Grčkoj ima rang arhiepiskopije.

Također pogledajte

• Kršćanstvo
• Pravoslavlje
• Pravoslavna crkva
• Pravoslavna crkva u Bosni i Hercegovini

Vanjski linkovi

• Patrijaršija Srpske Pravoslavne Crkve
• Manastir Gračanica
• Mitropolija dabrobosanska
• Eparhija banjalučka
• Eparhija bihaćko-petrovačka
• Podaci o Eparhiji zvorničko-tuzlanskoj
• Manastir Tavna kod Bijeljine
• E-knjiga Mirjane Rakić: "Ikone Bosne i Hercegovine (16-19. vijek)