Selim I

Selim I

Selim I (10. oktobar 1470. - 22. septembar 1520.), osmanlijski sultan.

Selim I zvani okrutni postaje sultan 15. aprila 1512. nakon državnog udara kojega izvodi protiv oca Bajazida II On, a ne njegov sin i nasljednik Sulejman I je najuspješniji osmanlijski sultan svih vremena.

U svojih kratkih 8 godina vlasti on osvaja teritorij današnje Sirije, Izraela, Egipta i dijelove Iraka. Također u ratu s Iranom koji krajem Bajazidove vladavine muči Osmanlijsko carstvo se ostvaruje potpuna pobjeda s osvajanjem protivničkog glavnog grada i harema. Isto tako da bi onemogućio prijestolne borbe dao je ubiti svoju braću i njihove sinove, te četvoricu od svojih pet sinova kako sin kojeg je odredi za nasljednika ne bi imao protivnika. 1517. godine, nakon što je osvojio Egipat, proglasio se kalifom. Teritorijalno gledano Selim I hrabri ostavlja svom sinu Sulejmanu I 22. septembra 1520. godine Carstvo uvećano za gotovo 50 posto.

Selim je naslijedio svog oca Bajezita II (1481–1512) 1512. godine. Kao i njegov djed Mehmed II (1451–81), te je ubio sve svoje nećake i braću da bi poslije njihove smrti postao nasljednik i uklonio potencijalne pretendente na tron. Ova bratoubilačka politika je motivisana od nastupa građanskog bijesa i nesloge povodom razdora između Selimovog oca Bajezita i njegovog ujaka Cema, te samog Selima i njegovog brata Ahmeda.

Uspjesi

Za Selima, jedan od prvih izazova kao sultana je bio konflikt između njegovog carstva i moćnog Safavidskog carstva. Šah Ismail je bio poglavar širtskih islamista u toj regiji, i bio je prijetnja za sunitske vladare Osmanskog carstva. Selim je morao eliminirati svaki rizik od napada sa zapada iz Irana u Anadoliju dok je napadao Mamluke Egipta. Zbog toga, Selim je okupio svoju vojsku i poveo ih u marš na Iran i 1514. je porazio Šah Ismaila u Bici za Šaldiran. Osmanska vojska je potom paradirala kroz glavni grad upravo poraženog Safavidskog carstva, Tabriz. Onda, Selim napada i uništava Mamlučki Sultanat u Bici za Marj Dabiq i al Raydaniju, koje su dovele do aneksije Sirije, Palestine i Egipta. Također, proširio je Osmansku vlast i u svete gradove, Meku i Medinu. Osmanski power to the holy cities of Mecca and Medina. Najsvetije građevine islamske religije – Velika Džamija u Meki i Poslanikova Džamija u Medini – su pale pod Osmanski dominion kada su oni preuzeli Egipat i njihove arapske provincije. Nakon preuzimanja svetih gradova i osvajanja Egipta, Selim je natjerao poraženog Al-Mutawakila, zadnjeg vladara Abasidske dinastije da i formalno preda titulu halife i njihove embleme, mač i plašt Muhamedov.

Smrt

Nakon povratka sa svoje egipatske kampanje, Selim je počeo pripremati ekspediciju za koju se smatra da je bila protiv Rodosa. Ova kampanja je prekinuta uslijed njegove bolesti i ubrzo smrti u devetoj godini njegove vladavine. Imao je oko 55 godina. Kaže se da je Selim podlegao uslijed sirpensne bolesti, infekcije kože koja se razvila uslijed njegove kampanje po Egiptu, tačnije uslijed dugog jahanja konja. Neki historičari tvrde da je umro od otrova kojeg mu je dao njegov doktor, a drugi da je riječ o raku kože, treći da je umro od raka. Kada je umro nosio je titulu: Kralj Dvije Zemlje (kontinenti Evropa i Azija), Khagan Dva Mora (Sredozemno i Indijski okean), Vođa Dvije Armije (evropska i safavidska), i Sluga dvije svete škrinje (Meka i Medina). Pokopan je u jednom turbetu u Konstantinopolju (Istambulu). Njegov nasljednik Sulejman I, dao je tamo kasnije izgraditi poznatu Sulejman-džamiju.

Ličnost

Po mnogim izvorima, Selim je imao vatren temperament i punokrvni karakter. Čini se da je imao velika očekivanja od svih podređenika, te je pogubio mnoge svoje vezire. Također, njegov dvor je bio vrlo dinamičan, sa mnogim nagradama kao i rizicima. Vjerovatno je bio vrlo energičan i efektan, iako ponekada okrutan vladar. Njegova vladavina je bila kratka, ali je svakako ispunila put mogućnostima za njegovog sina. Poznata legenda kaže da je Selim napunio carski trezor do vrha i onda ga zaključao svojim pečatom. Tada je rekao: “Onaj ko nakupi više blaga od ovog ima pravo da otključa i ovo blago i pridruži ga svome.” Njegov trezor je ostao neotvoren sve do pada carstva.

Prethodnik:	Vladar Osmanlijskog carstva (1512. - 1520.)	Nasljednik:
Bajazid II		Sulejman I