Specijalna prava vučenja

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Specijalna prava vučenja (skraćeno SPV, eng.Special Drawing Rights - SDRs) imaju ulogu novca Međunarodnog Monetarnog Fonda, fiktivno ili umjetno kreiranog, zapravo svjetskog novca kao sredstva plaćanja u međunarodnim financijskim transakcijama (uz Američki dolar i zlato), pa se zato i zove papirno zlato.


Svrha uvođenja Specijalnih prava vučenja[uredi | uredi izvor]

Svrha je uvođenja SPV-a povećanje financijskog potencijala Fonda. Naime, zbog povećanog obima svjetske trgovine, izražene nelikvidnosti većeg broja zemalja i nedostatka zlata u monetarnim rezervama prijetila je opasnost zastoja u razvoju međunarodnih robnih i financijskih transakcija. Zato su u Fondu 28. jula 1969. godine kreirana Specijalna prava vučenja po uzoru na Keynesov obračunski novac bancor. Pravilima Fonda su utvrđena prava vučenja svake zemlje članice, odnosno visina kvote do koje se svaka zemlja može koristiti tim pravom.

Fond emitira novac (SPV) i raspoređuje ga zemljama članicama, odnosno utvrđuje prava vučenja svake pojedine zemlje, a zbroj svih prava jednak je cjelokupnoj emisiji prava, tj. fiktivnog novca.

Zemlja koja želi iskoristiti pravo vučenja, čini to automatski, i bez posebnog postupka odobravanja. Obraća se Fondu koji joj u zamjenu za njezina prava vučenja odobrava traženu valutu druge suficitarne zemlje.

Omjer pojedinih valuta u SP-u se određuje prema relativnoj važnosti te valute u međunarodnoj trgovini i financijama. Taj omjer određuje MMF svakih pet godina. Odnos valuta u prošlosti i trenutno su: