Trajan

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Car Trajan

Marko Ulpije Nerva Trajanus (Marcus Ulpius Nerva Traianus) uobičajeno zvan Trajan, 18. septembar 53. - 9. august 117. je bio rimski car od 98.-117. Bio je drugi od tzv. "pet dobrih careva" Rimskog carstva i za njegove vladavine Rimsko carstvo je doseglo svoj teritorijalni vrhunac.

Rođen je 18. septembra 53. u gradu Italika. Kao mladić napredovao je kroz rankove Rimske armije, služeći u nekim od najnemirnijih dijelova carstva oko rijeke Rajne. Učestvovao je u ratovima cara Domicijana protiv germanskih naroda i bio je poznat kao jedan od najboljih vojnih zapovjednika carstva u vrijeme kada je Domicijan ubijen 96. godine.

Njegov ugled mu je dobro poslužio za vrijeme Domicijanovog nasljednika Nerve koji nije bio popularan u armiji i trebao je nešto što će mu donijeti njihovu podršku. Ostvario je to imenujući Trajana svojim usvojenim sinom i nasljednikom ljeta 97. godine kada je Trajan bio vojskovođa i namjesnik Germanije. Budući car Hadrijan je bio taj koji je tu vijest donio Trajanu zbog čega mu je ovaj bio zahvalan do kraja života. Kada je Nerva umro, 27. januara 98. veoma poštovani Trajan ga je naslijedio bez incidenata, i time je postao prvi rimski car koji nije bio italijanskog porijekla.

Pošto se učvrstio na prijestolju, Trajan je preduzeo 101. godine pohod na Dačane, koji su ugrožavali rimsku granicu na Dunavu (vidi: Dakijski ratovi). Izgradio je kameni most preko Dunava između Turnu Severina i Kladova i izgradio put desnom obalom Dunava od Singidunuma (Beograd) kroz Đerdap. Trajan je ponovno krenuo na Dačane 105. godine, pokorio ih u drugom ratu i na njihovoj teritoriji osnovao rimsku provinciju Daciju 107. godine. Izgradio je u Rimu 106. godine Trajanov forum. Nastavljajući širenje Rimskog carstva prema istoku započeo je četvrti rat protiv države Parta 113. godine. U tom ratu je 114. godine anektirao Armeniju i sjevernu Mezopotamiju, a 115. godine osvojio je Adijabenu, Babilon i Ktesifont, prijestolnicu Parta.

Kasno 116. godine dok se odmarao u provinciji Ciliciji i planirao sljedeći rat protiv Parta, Trajan je obolio. Njegovo zdravstveno stanje se pogoršalo tokom proljeća i ljeta sljedeće godine da bi konačno umro 9. augusta 117. Na samrti je imenovao Hadrijana svojim nasljednikom. Hadrijan je dok se uspinjao na vlasti vratio Mezopotamiju pod partsku vlast, a ostale teritorije koje su osvojene za vrijeme Trajana su zadržane u sklopu carstva.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz:

Nervo-Antoninsko porodično stablo[uredi | uredi izvor]

  • (1) = 1. supruga
  • (2) = 2. supruga (neprikazana)
  • (3) = 3. supruga
  • SMALL CAPS = posthumno deificiran/a (Augusti, Augustae, ili drugo)
  • isprekidane linije označavaju usvojenje ili (kao u slučaju Hadrijana i Antinoja) navodne ljubavnike
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Marcia
 
TRAJANUS PATER
 
NERVA (vl. 96-98)
 
Ulpia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MARCIANA
 
TRAJAN, usvojeni sin (vl. 98-117)
 
PLOTINA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aelius Afer
 
Paulina Major
 
 
 
 
 
 
Libo Rupilius Frugi (3)
 
 
MATIDIA
 
 
 
 
L. Vibius Sabinus (1)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rupilia Annia
 
M. Annius Verus
 
Rupilia Faustina
 
SABINA
 
HADRIAN, usvojeni sin (vl. 117-138)
 
ANTINOUS
 
Paulina Minor
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Domitia Lucilla
 
M. Annius Verus
 
M. Annius Libo
 
FAUSTINA
 
ANTONINUS PIUS, usvojeni sin (vl. 138-161)
 
Aelius, usvojeni sin
 
Julia Paulina
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cornificia
 
MARCUS AURELIUS, usvojeni sin (vl. 161-180)
 
FAUSTINA Iunior
 
Aurelia Fadilla
 
dva mlada djeteta
 
 
 
 
 
 
 
Salinator
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
VERUS, usvojeni sin (vl. 161-169)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Fadilla
 
Cornificia
 
COMMODUS (vl. 177-192)
 
devetoro ostale djece
 
Lucilla