Transpozicija (šah)

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži

Transpozicija u šahu je niz poteza koji rezultira pozicijom do koje se moglo doći drugim, češćim nizom poteza. Transpozicije su naročito česte u otvaranju, gdje se do date pozicije može doći različitim nizovima poteza. Igrači ponekad namjerno koriste transpoziciju kako bi izbjegli varijante koje im se ne sviđaju, namamili protivnika u nepoznatu teritoriju ili ga, jednostavno, zabrinuli.[1][2]

U šahu, glagol transponirati znači odvesti partiju u otvaranje drugačije od onog kojim je počela.

Primjeri[uredi | uredi izvor]

Pozicije postignute različitim nizovima poteza[uredi | uredi izvor]

Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black pawn alt= black knight 6
5 alt= black pawn 5
4 alt= white pawn alt= white pawn 4
3 alt= white knight 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Ova pozicija može nastati u Daminom gambitu ili Engleskom otvaranju

Naprimjer, prva pozicija može se dobiti u Daminom gambitu:

  • 1. d4 d5
  • 2. c4 e6
  • 3. Sc3 Sf6

Ali do nje se može doći i u Engleskom otvaranju:

  • 1. c4 Sf6
  • 2. Sc3 e6
  • 3. d4 d5,

tako da je Engleska partija transponirala u Damin gambit.

Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black knight 6
5 alt= black pawn 5
4 alt= white pawn 4
3 alt= white knight 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Ova pozicija može nastati u Francuskoj ili Ruskoj odbrani.

Druga pozicija pokazuje još 1 primjer. Ova pozicija može nastati u Francuskoj odbrani.

  • 1. e4 e6
  • 2. d4 d5
  • 3. exd5 exd5
  • 4. Sf3 Sf6

Do identične pozicije može se doći i u Ruskoj odbrani, no sa 2 poteza više:

  • 1. e4 e5
  • 2. Sf3 Sf6
  • 3. Sxe5 d6
  • 4. Sf3 Sxe4
  • 5. d3 Sf6
  • 6. d4 d5[3]


Mogućnosti transponiranja nekih otvaranja[uredi | uredi izvor]

Neka otvaranja poznata su po širokom rasponu mogućih transpozicija, npr, Katalonska partija i Sicilijanska odbrana.[2][4]

Jednostavan primjer: početni potezi 1.d4 e6 mogu veoma brzo transponirati u veći broj otvaranja, uključujući:

Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black knight alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black pawn 6
5 alt= black pawn 5
4 alt= white pawn alt= white pawn 4
3 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Odbijeni damin gambit, nakon 2.c4 d5. I sam Odbijeni damin gambit (ODG) nudi širok raspon mogućnosti transpozicije.
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black pawn alt= black knight 6
5 5
4 alt= white pawn alt= white pawn 4
3 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Nakon 2.c4 Nf6. Ovo se može razviti na mnogo načina, uključujući: Odbijeni damin gambit, Nimcoindijsku odbranu, Daminu indijsku odbranu ili Modernu Benoni odbranu.


Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black knight alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black pawn 6
5 alt= black pawn 5
4 alt= white pawn alt= white pawn 4
3 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Holandska odbrana, nakon 2.c4 f5.
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black knight alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black pawn alt= black pawn 6
5 5
4 alt= white pawn alt= white pawn 4
3 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Engleska odbrana, nakon 2.c4 b6.


Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black knight alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black pawn 6
5 alt= black pawn 5
4 alt= white pawn alt= white pawn 4
3 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Francuska odbrana, nakon 2.e4 d5.
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 alt= black rook alt= black knight alt= black bishop alt= black queen alt= black king alt= black bishop alt= black knight alt= black rook 8
7 alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn alt= black pawn 7
6 alt= black pawn 6
5 alt= black pawn 5
4 alt= white pawn alt= white pawn 4
3 3
2 alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn alt= white pawn 2
1 alt= white rook alt= white knight alt= white bishop alt= white queen alt= white king alt= white bishop alt= white knight alt= white rook 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Francuska Benoni odbrana, nakon 2.e4 c5. Ovo može transponirati u različite tipove Benoni odbrane nakon 3.d5, u Alapinovu varijantu Sicilijanske odbrane nakon 3.c3 ili u glavnu varijantu Sicilijanske odbrane nakon 3.Sf3 cxd4 4.Sxd4.


Reference[uredi | uredi izvor]