Édouard Daladier

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Édouard Daladier
Daladier.jpg
ratni ministar
Prethodnik Édouard Herriot
Nasljednik Camille Chautemps
premijer
Rođenje 18. juni 1884
Carpentres
Smrt (1970-10-10) 10. oktobar 1970 (86 god)
Pariz
Puno ime Édouard Daladier
Nacionalnost Francuz
Politička stranka Parti et radical

Édouard Daladier je bio (18. juni 1884 Carpentras, Francuska - 10. oktobar 1970 Pariz, Francuska) francuski političar. Radio je kao ratni i ministar odbrane kao i premijer.[1] [2] [3]

Biografija [1][uredi | uredi izvor]

Rođen je kao dijete pekara u mjestu Carpentras. Od 1919 radi kao učitelj i ulazi u Radikalnosocijalističku stranku (fr. "Parti et radical"). Postaje član u francuskom parlamentu. Pod premijerom Édouardom Herriotom radi kao ministar. Sljedećih 16 godina zadržava ovu poziciju dok su se vlade mijenjale. 1934 postaje vođa Radikalnosocijalističke stranke.

Prvi svjetski rat [1][uredi | uredi izvor]

Glavni članak: Prvi svjetski rat

Od 1932 do 1934 radi kao ratni ministar u raznim kabinetima. Tokom Velike depresije 1933. postaje premijer. Uvodi mjere štednje nakon čega biva svrgnut. 27. januara 1934 opet postaje premijer, nakon što je Camille Chautemps podnio ostavku. Fašistički pokret u Francuskoj je ojačao. 6. februara mijenja prefekta policije, koji je bio simpatizer fašista. Dolazi do nemira u Parizu, koji su fašisti organizovali, prilikom čega 7. februara policija otvara vatru i ubija 17 demonstranata. Nakon što su nazvani "vlada ubica" Daladier podnosi ostavku. Uprkos protestu Herriota Daladier osniva savez između svoje stranke i Narodnog saveznog fronta koji je predvodio Leon Blum. Njihov savez ostvaruje pobjedu na izborima nakon čega Daladier postaje ministar odbrane.

Drugi svjetski rat [1][uredi | uredi izvor]

Glavni članak: Drugi svjetski rat
Chamberlain, Daladier, Hitler, Mussolini, italijanski minista vanjskih poslova Galeazzo Ciano (s lijeva) za vrijeme pregovora u konferencije u Minhenu. U pozadini su von Ribbentrop i von Weizsäcker.

U međuvremenu Hitlerova vlast je već ojačala. Daladier učestvuje na minhenškoj konferenciji, održanoj 29. septembra 1938. Zajedno sa Chamberlainom i Mussolinijem pokušava ustupcima Njemačko carstvo odvratiti od invazije Čehoslovačke. Ovo dovodi do raskola Daladierove stranke, radikali napuštaju Narodni front. Slijedi generalni štrajk koji se prekida upotrebom vojske. Daladier se priključuje vojnom savezu koji garantuje da će se umiješati ako Poljska bude napadnuta. Po zadnji put se pokušava spriječiti rat, Daladier, Roosevelt i papa Pius XII pozivaju na dijalog. 3. septembra 1939 dva dana nakon što je Njemačko carstvo izvršilo invaziju na Poljsku, Francuska objavljuje mu objavljuje rat. U martu 1940 Daladier podnosi ostavku. Njegov mandat dobija Reynaud. U borbama u sjevernoj Africi su njemačke trupe izvojevale pobjedu nad francuskim. Daladier poziva na partizanski rat na sjeveru Afrike, no ubrzo ga trupe Vichy režima hapse.

Sudski proces [1][uredi | uredi izvor]

Podiže se optužba protiv Daladiera i Bluma kao najodgovornijih za poraz Francuske, no javnost nije bila posebno zainteresovana, što dovodi i do obustavljanja sudskog procesa. Do kraja rata ostao je u zatvoru.

Povratak u politiku [1][uredi | uredi izvor]

Pokušaje u parlamentu dobiti nekadašnji utjecaj. Pošto se njegovo ime dovodi u vezu s francuskim porazom u Drugom svjetskom ratu nema velikog uspjeha u radu. Nakon Herritove smrti preuzima vodstvo stranke radikala, no ni ovdje nije imao uspjeha. Povlači se iz politike. Umire 10. oktobra 1970 u Parizu.


Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d e f Biografija na stranici njemačkog historijskog muzeja dhm.de pristupljeno 18.6.2014 (de)
  2. ^ Biografija na stranici munzinger.de pristupljeno 18.6.2014 (de)
  3. ^ Biografija na stranici answer.com pristupljeno 18.6.2014 (en)


Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]