Španija

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Ambox warning blue construction.svg Trenutno se vrše izmjene na stranici.
Molimo ostale korisnike da ne uređuju sadržaj stranice dok je prikazano ovo obavještenje kako bi se izbjegao konflikt s izmjenama. Ako imate komentare i pitanja u vezi sa stranicom, koristite stranicu za razgovor.
Napomena: Ovaj šablon možete ukloniti ako nije bilo izmjena u posljednja 3 dana.
Posljednju izmjenu napravio je korisnik C3r4 (razgovor · doprinosi), 21. 3. 2017. u 10:05.
Kraljevina Španija
Reino de España (es)
Zastava Španije Grb Španije
Zastava Grb
UzrečicaPlus Ultra (lat.)
Himna"Marcha Real" (bs: "Kraljevski marš")


Položaj Španije
Glavni grad Madrid
40°26′N 3°42′W / 40.433°N 3.700°W / 40.433; -3.700
Najveći grad Madrid
Službeni jezik španski
regionalno i:
  • aranski
  • baskijski
  • galicijski
  • katalonski
  • asturijski
Etničke grupe 
  • 89,9% Španci
  • 10,1% ostali / nepoznato
Državno uređenje Parlamentarna nasljedna monarhija
 -  Kralj Felipe VI
 -  Premijer Mariano Rajoy
Nezavisnost ujedinjenjem Kastilje i Aragóna 
 -  Priznato 1469. 
Površina
 -  Ukupno 505.370 km2[1] (52.)
 -  Vode (%) 1,04
Stanovništvo
 -  Ukupno (procjena 2016.) 46.468.102[2] (29.)
 -  Gustoća stanovništva 91,95/km2 
BDP (PKM) 2014.
 -  Ukupno 1566,369 milijardi US$[3] (16.)
 -  Per capita 33.711,4 US$[3] 
Gini (2005.) 32[4] 
HDI (2014.) 0,876[5] (vrlo visok) (26.)
Valuta euro (€)
ranije peseta
Vremenska zona CET (UTC+1)
- ljeti CEST (UTC+2)
Topografija
 -  Najviša tačka Teide
3718 m
 -  Najveće jezero Lago de Sanabria
3,69 km2
 -  Najveća rijeka Tajo
763 km
Internetska domena .es
Pozivni broj +34

Španija (zvanično Kraljevina Španija, špa. Reino de España, galicijski Reino de España, katalonski Regne d’Espanya, asturijanski Reinu d’España, baskijski Espainiako Erresuma, aranski Reialme d’Espanha) jest država na jugozapadu Evrope i parlamentarna nasljedna kraljevina. Najvećim dijelom se nalazi na Pirenejskom (Iberskom) poluostrvu. Administrativno je podijeljena na 17 autonomnih zajednica i dva autonomna grada (špa. ciudades autónomas), Ceuta i Melilla. Glavni i najveći grad Španije je Madrid, a veći gradovi su Barcelona, Valencia, Sevilla, Bilbao i Málaga.

Članica je Ujedinjenih nacija, Evropske unije, OECD-a i NATO saveza. Ona se ubraja u veoma razvijene zemlje, a prema podacima iz 2012. bila je među dvadeset najvećih zemalja izvoznika i uvoznika u svijetu.[6] Smatra se jednom od vodećih turističkih zemalja u svijetu, prema podacima iz 2016. treća je zemlja po broju stranih turista.[7]

Historija[uredi | uredi izvor]

Španija je bila naseljena već u paleolitu, o čemu svjedoči bogata likovna umjetnost u pećinama (Altamira, Castillo, Pindal) te drugi arheološki ostaci. U kasnijem razdoblju Pirinejsko poluostrvo naseljavaju Iberi.

Oko 1200. godine p. n. e. sa sjevera dolaze Kelti, preplavljujući gotovo cijelo poluostrvo i mješajući se s domaćim iberijskim stanovništvom. Oko 1100. godine p. n. e. Feničani i Grci koji osnivaju svoje kolonije.

Adminstrativna podjela[uredi | uredi izvor]

Španija se sastoji od 17 autonomnih zajednica. Galicija, Baskija i Katalonija imaju viši stepen samouprave od ostalih regija. Najgušće su naseljeni priobalni prostori, posebno Katalonija, Baskija i madridsko područje.

Regionalne podjele[uredi | uredi izvor]

Glavni članak: NUTS:ES

Španija je regionalno po NUTS normama Evropske unije podijeljena na 7 regije nivoa NUTS-1, zatim na 17 područja drugog nivoa NUTS-2, 52 područja trećeg nivoa NUTS-3, te na 8111 općina, koje se grupišu kao LAU-2.

Geografija[uredi | uredi izvor]

Španija, kao i susjedni Portugal na zapadu te Gibraltar na jugu (koji pripada Ujedinjenom Kraljevstvu), nalazi se na Pirenejskom poluostrvu približno između 36° i 43,5° sjeverne geografske širine te 9° zapadne i 3° istočne geografske dužine (sa izuzetkom Balearskih i Kanarskih ostrva te eksklava Ceute i Melille. Španija približno zauzima šest sedmina površine poluostrva. Na sjeveroistoku, duž planinskog lanca Pireneja, graniči sa Francuskom i malehnom državom Andorom.

Njoj pripadaju Balearska ostrva u Sredozemnom moru, Kanarska ostrva u Atlantiku, kao i gradovi na sjeveroafričkoj obali Ceuta i Melilla (okruženi teritorijom Maroka). U Francuskoj, Španija također posjeduje jednu eksklavu Llívia. Španiji pripadaju i mnoga manja ostrva u blizini marokanske obale: Islas Chafarinas, Peñón de Alhucemas i Isla del Perejil, kao i malo poluostrvo Peñón de Vélez de la Gomera. Ostrvo Isla de Alborán nalazi se oko 50 km sjeverno od marokanske obale. Postoji i druga grupa manjih ostrva i stijena Islas Columbretes, oko 55 km istočno od Castellón de la Plana, na istoj geografskoj širini kao i Mallorca.

Najsjevernija tačka kontinentalne Španije je Estaca de Bares u Galiciji, dok je najzapadnija tačka (ne računajući ostrva) rt Touriñán (također u Galiciji). Najjužnija tačka države je Punta Marroquí kod Tarife, dok je najistočnija na Costa Bravi Rt de Creus. Najveća udaljenost od krajnjeg sjevera do juga iznosi 856 km, dok udaljenost od krajnjeg istoka do zapada iznosi 1020 km. Najzapadnija i najjužnija tačka cjelokupne Španije (uključujući i ostrva) nalazi se na Kanarskim ostrvima (El Hierro) dok je najistočnija na Balerskim ostrvima (Menorca).

Područje države nalazi se na prosječnoj nadmorskoj visini od 660 m, što je među najvišim od svih evropskih država. Prostornu podjelu poluostrva značajno određuju šest velikih planinskih sistema.

Privreda[uredi | uredi izvor]

U uzgoju sredozemnih poljoprivrednih kultura ( masline, grožđe, agrumi) Španija je među vodećim zemljama svijeta. Na jugu se uzgaja duhan masline, loza i datule. Na Kanarskim ostrvima uspijevaju banane. Na Pirinejima je važnije govedarstvo. Povećana je i proizvodnja voća i povrća za potrebe domaćeg tržišta, ali i za izvoz. Španija je rudama najbogatija zemlja Južne Evrope. Veće značenje ima proizvodnja žive, cinka i bakra.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

U Španiji danas živi oko 46,9 miliona stanovnika uglavnom katolika, ali ima malo i protestanata, muslimana i židova. Službeni jezik je španski, a u nekim provincijama se koristi i katalonski, baskijski i drugi jezici manjina.

Kultura[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Libro Mundial de Hechos, pristupljeno 16. marta 2017. (es)
  2. ^ Instituto Nacional de Estadística: Cifras de Población a 1 de julio de 2016. Datos Provisionales, pristupljeno 20. decembra 2016. (es)
  3. ^ a b "Report for Selected Countries and Subjects". Međunarodni monetarni fond. Pristupljeno 17. 7. 2015. 
  4. ^ "CIA World Factbook". Pristupljeno 13. 8. 2008. 
  5. ^ "Human Development Report 2015". Ujedinjene nacije. 2015. Pristupljeno 15. 4. 2016. 
  6. ^ www.destatis.de: ZahlenFakten, (de)
  7. ^ Izvještaj WTO za 2016, (en), pristupljeno 20. marta 2017.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]