Željeznice Republike Srpske

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Željeznice RS)
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Željeznice Republike Srpske akcionsko društvo Doboj
Vrsta Akcionarsko društvo
Osnovano 24. maj 1992
Osnivač(i) Vlada Republike Srpske
Prihod 19 miliona KM (2014)
Neto dobit Gubitak -33,8 miliona KM (2012)
Vlasnik Vlada RS 60%
dioničari 20%
penzioni fond 10%
fond za recituciju 5%
Zaposleni 3662
Veb-sajt http://www.zrs-rs.com/
Lokomotiva željeznica RS

Željeznice Republike Srpske (Željeznice RS) je bosanskohercegovačko preduzeće za promet sa sjedištem u Doboju. Preduzeće je osnovano 1992. godine kao dioničko preduzeće. ŽRS su nasljednik dijela Željeznica Jugoslavije, koje su 1992. godine prestale postojati na teretoriji Bosne i Hercegovine. Prvobitno ime korišteno tokom rata u BiH je Železnice RS. Ime je u 1995 godini promjenjeno u Željeznice RS, koje zajedno sa Željeznicama FBiH čini Željeznice Bosne i Hercegovine. ŽRS obavlja domaći i međuentitetski, te međunarodni saobraćaj sa Hrvatskom i Srbijom. Sjedište Željeznica Republike Srpske nalazilo se u Banja Luci od 1992. do 1996. godine, kada je sjedište premješteno u Doboj.

Članica je Međunarodne željezničke unije od 1998. godine[1]

Razvoj[uredi | uredi izvor]

Historija[uredi | uredi izvor]

1992. godine Vlada Republike Srpske osnovala je Željeznice Republike Srpske, 12. maja te godine za to je pokrenuta incijativa, a 24. maja 1992. godine zvanično su osnovane Željeznice Republike Srpske. Tokom rata u Bosni i Hercegovini većina infrastukture ŽRS bila je uništena ili oštećena, ali je ona do danas većinom popravljena te se koristri za promet.

Najznačenije dosadašnje popravke i modernizacije ŽRS-a su[2]:

  • 2002. godine završena je ranije započeta izgradnja željezničke stanice u Banja Luci sa površinom od 4700m², sa vrijednošću radova od 6 miliona KM
  • Dovršenje radova na prugi Tuzla - Zvornik započeti još prije ratnih sukoba u Bosni i Hercegovini
  • Od 2003. do 2007. godine remontirana je pruga od Jošavke do Banja Luke
  • popravljen most na rijeci Uni
  • rekonstrukcija više željezničkih zgrada, najviše je uloženo u stanicu Doboj, gdje su izgrađeni peroni i pothodnici
  • 2004. godine je započeta obnova uskotračne turističke pruge Višegrad - Vardište dužine od 18 kilometara koštale su 12 miliona KM i smatraju se jednom od najskupljih investicija u infrastrukturu željeznica u Republici Srpskoj
  • Remont pruge Jošavka - Kostajnica (Doboj) 2010-2012. u dužini od 67 kilometara.

Nakon Dejtonskog sporazuma 1995. godine, imovina priješnih Željeznica Jugoslavije podjeljena između Željeznica Republike Srpske, koje su dobile 40%, i Željeznica Federacije Bosne i Hercegovine (Željeznice BiH i Željeznice Herceg-Bosne), koje su dobile 60% imovine JŽ-a. Prema planu se previđa da će ŽRS tek 2020. godine dostići nivo obim robe i tehničke opremljenosti iz prijeratnog vremena (Stanje 2012), što pokazuje da su nove investicije neuphodne za dalji razvoj.

U planu su sljedeće nove investicije u ŽRS (Stanje 2012)

  • Elektrifikacija pruge Doboj - Zvornik
  • Nabavka novih vagona uz rekonstrukciju starih

Trenutno stanje[uredi | uredi izvor]

Željeznice Republike Srpske se nalaze u teškom stanju: [3]Broj putnika od 1996. do 2011. godine pao je na petinu, [4]2012 godine taj broj iznosio je 321.000, što iznosi 1,4% ukupnog broja putnika koji koriste gradski i drumski prevoz. U 2014. godini ŽRS ostvarile su gubitak od 33,8 milijona KM, čime akumilirani gubitak iznosi čak 263,3 miljuna KM. [5]Prosjećna zarada na putniku iznosila je u 2007. godini 1,17 Eura. Najveću dobit Željeznice Republike Srpske ostvaraju kroz robni promet, koji je u periodu od 1996. do 2011. godine povećan 40 puta. Prosječni obim robe trenutno iznosi 5 miliona tona, što iznosi 72,8% ukupnog obima robe, od toga se više od dva miliona tona odnosi na željeznu rudu Rudnika Omarska, koja je u vlasništvu [[ArceloorMittal]-a. U 2013. godini oko 36.000 vagona prevozili su željeznu rudu iz ovoga rudnika.

Kapaciteti[uredi | uredi izvor]

Dužina pruga[uredi | uredi izvor]

U 2012. godini ukupna dužina pruga u Republici Srpskoj iznosila je 425 kilometra, od toga se 327 km koristi.

Lokomotive i vagoni[uredi | uredi izvor]

Željeznice Republike Srpske u upotrebi imaju 33 lokomotive, kao i 133 putničkih i 1430 vagona za robni promet.

Radionice[uredi | uredi izvor]

ŽRS raspolažu sa tri radionica za popravku, održavanje i rekonstrukcijiu lokomotiva i vagona. Nalaze se u Doboju, Prijedoru i Banja Luci.

Organizacija[uredi | uredi izvor]

Uprava Željeznica Republike Srpske sastoji se od generalnog direktora i izvršni direktor poslova infrastrukture, operacija ekonomskih i pravnih poslova. Nadležnosti uprave su organizacija i vođenje poslovanja Društva, izrađenje i realizovanje planova poslovanja, dostavljenje prijedloga Nadzornom odboru za poslovanje Društva i izvještanje Nadzornog odbora o poslovanju i ostalim pitanjima, ali i nadziranje nad zaposlenima u primjenama zakona te vršenje drugih poslova utvrđenim zakonom, Statutom i aktima Društva.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "IUR- Članice". uic.org. Pristupljeno 5. 1. 2018.
  2. ^ "20 Godina Zeljeznice Republike Srpske". youtube,com.
  3. ^ "Počinje bitka za "Željeznice RS"". Radio Televizija BN. Pristupljeno 2016-01-09.
  4. ^ "Željeznicom RS putuje svega jedan posto od ukupnog godišnjeg broja putnika". 6yka.com. Pristupljeno 2016-01-09.
  5. ^ "Usprkos katastrofalnom stanju željeznice u BiH izvan kontrole države". www.poslovni.hr. Pristupljeno 2016-01-09.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]