Idi na sadržaj

Androstendiol

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa 5-androstendiol)
Andostendiol
Naziv lijekaAndostendiol
Druga imenaA5; Δ5-Diol; Androstendiol; Androst-5-en-3β,17β-diol; Hermafrodiol; HE2100
GrupaAndrogen; Anabolički steroid
Klasifikacija
CAS registarski broj521-17-5
Dostupnost bez recepta: Djelimično
Stručne informacije
Hemijske osobine

Ime po IUPAC 3S,8R,9S,10R,13S,14S,17S)-10,13-dimetil-2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16,17-dodekahidro-1H-ciklopenta[a]fenantren-3,17-diol
Sumarna formulaC19H30O2
Farmakokinetičke osobine
IzlučivanjeBubrežno mokraćom
PubChem: 10634

Androstendiol ili 5-androstendiol (skraćeno A5 ili Δ5-diol), poznat i kao androst-5-en-3β, 17β-diol, je endogeni slabi androgeni i estrogeni steroidni hormon i intermedijea u biosintezi testosterona iz dehidroepiandrosterona (DHEA). Usko je povezan sa androstenedionom (androst-4-en-3,17-dion).

Biološka aktivnost

[uredi | uredi izvor]

Androstenediol je direktni metabolit najzastupljenijih steroida koje proizvodi ljudska kora nadbubrežne žlijezde, DHEA, Manje je androgen od srodnog spoja. Δ4-androstenediola i utvrđeno je da stimulira imunski sistem. Kada se daje pacovima. Androstenediol, in vivo, ima približno 1,4% androgenosti DHEA. 054% androgenosti androstenediona i 0,21% androgenosti testosterona.[1]

Androstendiol ima moćnu estrogenu aktivnost, slično DHEA i 3β-androstanediolu.[2] Ima približno 6% i 17% afiniteta estradiola na ERα i ERβ. Iako androstendiol ima daleko niži afinitet za ER u odnosu na glavni estrogen estradiol. Cirkulira u približno 100 puta višim koncentracijama, pa se smatra da u tijelu može imati značajnu ulogu kao estrogen.

Afiniteti liganada estrogenih receptora za ERα i ERβ
LigandDruga imenaRelativni afinitet vezanja (RBA, %)aApsolutni afinitet vezanja (Ki, nM)aAktivnost
ErαErβErαErβ
EstradiolE2; 17β-Estradiol1001000,13; 0,24 (0,04–0,24)0,10; 0,12; 0,18; 2,08 (0,10–2,08)Estrogen
EstronE1n; 17-KetoestradiolSrednji: 0,7; 2,1; 4,0; 4,6; 6,7; 6,7; 8; 10; 22,78; 26; 28; 44; 44,7; 45; 47,06; 60 (0,7–60)Srednji: 1,36; 2,0; 3,5; 5; 6,5; 22,51; 24,1; 37; 52 (1,36–52)Srednji: 0,3; 0,38; 0,51; 1,01 (0,3–1,01)Srednji: 0,35; 0,4; 3,1; 9,24 (0,35–9,24)Estrogen
EstriolE3; 16α-OH-17β-E2SrednjI: 4,03; 6,5; 7,0; 7,1; 11; 11,3; 14; 28; 33; 33,1; 53,33; 56 (4,03–56)Srednji: 14,0; 17,6; 21; 26; 35; 44,6; 82,86 (14,0–44,6)Srednji: 0,35; 0,45; 1,4 (0,35–1,4)Srednji: 0,63; 0,7; 2,51 (0,63–0,7)Estrogen
EstetrolE4; 15α,16α-Di-OH-17β-E24,03,04,919Estrogen
Alfatradiol17α-EstradiolSrednji: 7; 7,4; 11,8; 18,48; 19; 22; 58; 75; 79,4; 80,1 (7–80,1)Srednji: 2; 3; 5,39; 11; 22,8; 42 (2–42)0,2–0,520,43–1,2Metabolit
16β-Hidroksi-17β-estradiolSrednji: 4,94; 7,59; 8,0; 63 (4,94–63)50??Metabolit
17-Epiestriol16α-Hidroksi-17α-estradiolSrednji: 29; 39,9; 71; 103 (29–103)79–80??Metabolit
17-Epiestriol16β-Hidroksi-17α-estradiol1,013??Metabolit
2-Hidroksiestradiol2-OH-E2Srednji: 7; 22; 81 (7–81) ;11–352,51,3Metabolit
2-Metoksiestradiol2-MeO-E20,0027–2,01,0??Metabolit
4-Hidroksiestradiol4-OH-E2Srednji: 8; 13; 70 (8–70)7–561,01,9Metabolit
4-Metoksiestradiol4-MeO-E22,01,0??Metabolit
2-Hidroksiestron2-OH-E12,0–4,00,2–0,4??Metabolit
2-Metoksiestron2-MeO-E1<0,001–<1<1??Metabolit
4-Hidroksiestron4-OH-E11,0–2,01,0??Metabolit
4-Metoksiestron4-MeO-E1<1<1??Metabolit
16α-Hidroksiestron16α-OH-E1; 17-Ketoestriol2,0–6,535??Metabolit
2-Hidroksiestriol2-OH-E32,01,0??Metabolit
4-Metoksiestriol4-MeO-E31,01,0??Metabolit
Estradiol-sulfatE2S; Estradiol 3-sulfat<1<1??Metabolit
Estradiol-disulfatEstradiol 3,17β-disulfat0,0004???Metabolit
Estradiol 3-glukuronidE2-3G0,0079???Metabolit
Estradiol 17β-iglukuronoidE2-17G0,0015???Metabolit
Estradiol 3-gluc, 17β-sulfatE2-3G-17S0,0001???Metabolit
Estron-sulfatE1S; Estron 3-sulfat<1<1>10>10Metabolit
Estradiol-benzoatEB; Estradiol 3-benzoat10???Estrogen
Estradiol 17β-benzoatE2-17B11,332,6??Estrogen
Estrone metil eterEstron 3-metil eter0,145???Estrogen
ent-Estradiol1-Estradiol1,31–12,349,44–80,07??Estrogen
Ekvilin7-DehidroestronSrednji: 4,0; 13; 28,9 (4,0–28,9)13,0–490,790,36Estrogen
Ekvilenin6,8-Didehidroestron2,0–157,0–200,640,62Estrogen
17β-Dihidroekvilin7-Dehidro-17β-estradiol7,9–1137,9–1080,090,17Estrogen
17α-Dihidroekvilin7-Dehidro-17α-estradiolSrednjI: 18; 18,6; 41 (18–41)14–320,240,57Estrogen
17β-Dihidroekvilenin6,8-Didehidro-17β-estradiol35–6890–1000,150,20Estrogen
17α-Dihidroequilenin6,8-Didehidro-17α-estradiol20490,500,37Estrogen
Δ8-Estradiol8,9-Dehidro-17β-estradiol68720,150,25Estrogen
Δ8-Estron8,9-Dehidroestron19320,520,57Estrogen
EtinilestradiolEE; 17α-Ethynyl-17β-E2Srednji: 68.8; 84.6; 98; 100; 111; 116; 120; 120.9; 127; 140; 141; 190; 200; 233; 480 (68.8–480)Srednji: 2,0; 11; 24,35; 32,2; 37,8; 51; 56; 120; 144; 256,79(2.0–144)0,02–0,050.29–0.81Estrogen
MestranolEE 3-metil eter?2,5??Estrogen
MoksestrolRU-2858; 11β-Metoksi-EE35–435–200,52,6Estrogen
Metilestradiol17α-Metil-17β-estradiol7044??Estrogen
DietilstilbestrolDES; StilbestrolSrednji: 89,1; 91; 93,47; 100; 116,3; 118; 141; 174,0; 175; 219; 236; 468 (89,1–468)Srednji: 61,2; 123,91; 130; 166; 219,63; 221; 245,2; 250; 295 (61,2–295)0,040,05Estrogen
HexestrolDihidrodietilstilbestrolSrednji:31; 37,2; 270; 302 (31–302)60–2340,060,06Estrogen
DienestrolDehidrostilbestrolSrednji: 20,4; 37; 223 (20,4–223)56–4040,050,03Estrogen
Benzestrol (B2) –114???Estrogen
HlorotrianizenTACE1,74?15,30?Estrogen
TrifeniletilenTPE0,074???Estrogen
TrifenilbromoetilenTPBE2,69???Estrogen
TamoksifenICI-46,474Srednji: 0,1; 0,89; 0,90; 1,01; 1,7; 2,3; 3,0; 3,1; 4,0; 7,0; 11,0; 46,8; 47 (0,1–47)1,14; 3,0; 3,33; 4,0; 5,4; 6 (0,28–6)3,4–9,692,5SERM
Afimoksifen4-Hidroksitamoksifen; 4-OHTSrednji: 1,7; 4.7; 14; 36; 75.2; 125; 155; 178; 240; 257 (1,7–257)339 (098–339)Srednji: 0,1; 2,3; 3,61 (0,1–3,61)0,04–4,8SERM
Toremifen4-Chlorotamoxifen; 4-CT??7,14–20,315,4SERM
KlomifenMRL-41Srednji: 19,2; 25; 37,2 (19,2–37,2)120,91,2SERM
CiklofenilF-6066; Sexovid151–152243??SERM
NafoksidinU-11,000A30,9–44160,30,8SERM
Raloksifen–Srednji: 7,8; 25,0; 25,1; 34; 41,2; 48; 50; 62,5; 69 (7,8–69)Srednji: 0,54; 3,5; 5,34; 14; 69 (0,54–16)0,188–0,5220,2SERM
ArzoksifenLY-353,381??0,179?SERM
LazofoksifenCP-336,15610,2–16619,00,229?SERM
OrmeloksifenKenthroman??0,313?SERM
Levormeloksifen6720-CDRI; NNC-460,0201,551,88??SERM
OspemifenDeaminohidroksitoremifen0,82–2,630,59–1,22??SERM
Bazedoksifen–??0,053?SERM
EtakstilGW-56384,3011,5??SERM
ICI-164,384–Srednji: 3,70; 42; 85; 97,7 (3,70–97,7)1660,20,08Antiestrogen
FulvestrantICI-182,78045|79,4; 325 (9,4–325)Srednji: 2,05; 8,3; 35; 40,5 (2,05–40,5)0,421,3AntiEstrogen
PropilpirazoletriolPPTSrednji: 10,0; 49; 89,1 (10,0–89,1)0,120,4092,8ERα agonist
16α-LE216α-Lakton-17β-estradiol14,6–570,0890,27131ERα agonist
16α-Iodo-E216α-Iodo-17β-estradiol30,22,30??ERα agonist
MetilpiperidinopirazolMPP110,05??ERα antagonist
DiarilpropionitrilDPN0,12–0,256,6–1832,41,7ERβ agonist
8β-VE28β-Vinil-17β-estradiol0,3522,0–8312,90,50ERβ agonist
PrinaberelERB-041; WAY-202.0410.2767–72??ERβ agonist
ERB-196WAY-202.196?180??ERβ agonist
ErteberelSERBA-1; LY-500.307??2.680.19ERβ agonist
SERBA-2–??14,51,54ERβ agonist
Kumestrol–Srednji: 0,00264; 0,0117; 0,05; 0,26; 0,81; 2,9; 7,8; 10,65; 11,3; 18; 20; 22; 34; 94 (0,0117–94)Srednji: 0,41; 2,2; 2,5; 15,4; 35; 93,25; 95; 100; 140; 185 (0,41–185)0,14–80,00,07–27,0Ksenoestrogen
Genistein–Srednji: 0,0012; 0,01; 0,013; 0,017; 0,032; 0,10; 0,120; 0,3; 0,59; 1,43; 4,0; 4,0; 5,0; 5,0; 6; 16 (0,0012–16)Srednji: 0,86; 2,0; 3,2; 7,4; 31,5; 35,34; 36; 38; 79; 87 (0,86–87)2,6–1260,3–12,8Ksnoestrogen
Ekvol–0.2–0.287Srednji: 0,025; 0.,10; 1,6; 2,85 (0,10–2,85)??Ksenoestrogen
Daidzein–SrednjI: 0,0000126; 0,0018; 0,01; 0,01; 0,015; 0,040; 0,1; 0,1; 0,18; 0,2; 1,2; 9,3 (0,0018–9,3)Srednji: 0,04; 0,13; 0,5; 0,573; 1,0; 1,0; 2,0; 17,1 (0,04–17,1)2,085,3Ksenoestrogen
Biohanin A–0,040|0,15 (0,022–0,15)Srednji: 0,010; 0,075; 1,17; 1,2 (0,010–1,2)1748,9Ksenoestrogen
Kempferol–Srednji: 0,029; 0,07; 0,10 (0,029–0,10)Srednji: 0,002; 2,20; 3,00 (0,002–3,00)??Ksenoestrogen
Naringenin–Srednji:0,001; 0,0054; 0,01 (<0,001–0,01)Srednji: 0,11; 0,15; 0,33 (0,11–0,33)??Ksenoestrogen
8-Prenilnaringenin8-PN4,4???Ksenoestrogen
Kvercetin–<0.001–0.010.002–0.040??Ksenoestrogen
Ipriflavon–<0.01<0.01??Ksenoestrogen
Miroestrol–0.39???Ksenoestrogen
Dezoksimiroestrol–2,0???Ksenoestrogen
β-Sitosterol–<0,001–0,0875<0,001–0,016??Ksenoestrogen
Resveratrol–<0,001–0,0032???Ksenoestrogen
α-Zearalenol–Srednji: 13; 48; 52,5 (13–52,5)???Ksenoestrogen
β-Zearalenol–Srednji: 0,032; 0,6; 13 (0,032–13)???Ksenoestrogen
Zeranolα-Zearalanol48–111???Ksenoestrogen
Taleranolβ-ZearalanolSrednji: 13; 16; 17,8 (13–17,8)140,80,9Ksenoestrogen
ZearalenonZENSrednji: 2,04; 2,82; 4,08; 7; 7,68; 9,3; 10; 14,9; 28 (2,04–28)Srednji: 2,43; 4,85; 5; 13,9; 18; 31,5 (2,43–31,5)??Ksenoestrogen
ZearalanonZAN0,51???Ksenoestrogen
Bisfenol ABPASrednji: 0,002; 0,008; 0,01; 0,01; 0,023; 0,04; 0,05; 0,195; 0,315; 1,0 (0,008–1,0)Srednji: 0,002; 0,01; 0,01; 0,26; 0,33; 4,23 (0,002–4,23)19535Ksenoestrogen
EndosulfanEDS<0,001–<0,01<0,01??Ksenoestrogen
KeponHlordekon0,0069–0,2???Ksenoestrogen
o,p-DDT–0,0073–0,4???Ksenoestrogen
p,p-DDT–Srednji:0,001; 0,03; 0,09???Ksenoestrogen
Metoksihlorp,p-DiMetoksi-DDTSrednji:0,001; 0,007; 0,01; 0,01; 0,02 (<0,001–0,02)0,01–0,13??Ksenoestrogen
HPTEHidroksihlor; p,p-OH-DDT1,2–1,7???Ksenoestrogen
TestosteronT; 4-Androstenolon<0,0001–<0,01<0,002–0,040>5000>5000Androgen
DihidrotestosteronDHT; 5α-AndrostanolonSrednji:0,001; 0,001; 0,01; 0,049; 0,05 (<0,001–0,05)0,0059–0,17221–>500073–1688Androgen
Nandrolon19-Nortestosteron; 19-NT0,010,2376553Androgen
DehidroepiandrosteronDHEA; PrasteronSrednji:0,001; 0,038; 0,04 (<0,001–0,04)0,019–0,07245–1053163–515Androgen
5-AndrostenediolA5; Androstenediol6173,60,9Androgen
4-Androstenediol–0,50,62319Androgen
4-AndrostenedionA4; Androstenedion<0,01<0,01>10000>10000Androgen
3α-Androstanediol3α-Adiol0,070,326048Androgen
3β-Androstanediol3β-Adiol3762Androgen
Androstanedion5α-Androstanedion<0,01<0,01>10000>10000Androgen
Etioholanedion5β-Androstanedion<0,01<0,01>10000>10000Androgen
Metiltestosteron17α-Metiltestosteron<0,0001???Androgen
Etinil-3α-androstanediol17α-Etinil-3α-adiol4,0<0,07??Estrogen
Etinil-3β-androstanediol17α-Etinil-3β-adiol505,6??Estrogen
ProgesteronP4; 4-Pregnenedion<0,001–0,6<0,001–0,010??Progestogen
NortisteronNET; 17α-Etinyil-19-NTSrednji: 0,0015; 0,07; 0,1; 0.1 (0.0015–<0.1)Srednji. 0.010,3 (0,01–0,3)1521084Progestogen
Noretinodrel5(10)-NoretisteronSrednji: 0,3; 0,4; 0.60; 0,7 (0,3–0,7)<0,1–0,221453Progestogen
Tibolon7α-MetilnoretinodrelSrednji: 0,45; 0,5; 2,0 (0,45–2,0)0,2–0,076??Progestogen
Δ4-Tibolon7α-Metilnoretisteron0,069–<0,10,027–<0,1??Progestogen
3α-Hidroksitibolon–Srednji: 1,06; 2,5; 5,0 (1,06–5,0)0,6–0,8??Progestogen
3β-Hidroksitibolon–Srednji: 0,75; 1,6; 1,9 (0,75–1,9)0,070–0,1??Progestogen

Fusnote: a = (1) Afinitet vezanja, vriejnosti u formatu prosjeka (# (#–#), "rang" (#–#). ili "vrijednost" (#), ovisno o dostupnim vrijednostima. Cjelokupni skupovi vrijednosti unutar raspona mogu se naći u Wiki kodu. (2) Afiniteti vezanja utvrđeni su studijama raseljavanja u raznim in-vitro sistema sa označenim estradiolom i ljudskim ERα i ERβ proteinima (osim vrijednosti ERβ iz Kuiper i sur. (1997), koje su ERβ pacova).
Izvori:[3][4][5]

Hemija

[uredi | uredi izvor]

Androstendiol. poznat i kao androst-5-en-3β, 17β-diol, prirodno se javlja kao androstanski steroid.[6] Strukturalno je povezan sa androstendionom (A4; androst-4-en-3,17-dion), dehidroepiandrosteronom (DHEA; androst-5-en-3β-ol-17-on) i testosteronom (androst-4-en-17β-ol-3-on), kao i 3β-androstandiolom (5α-androstan-3β, 17β-diol).

To je derivat i analog androstenediola, kao što su 17α-alkilirani metandriol (17α-metilandrostenediol) i etinilandrostendiol (17α-etinilandrostenediol), kao i prirodni derivat 19-norandrostan derivata norandostenediola (19-nor-5-androstenediol), su sintetizirani i proučavani, metandriol i njegovi esteri su androgeni i anabolički steroidi, dok je etinilandrostenediol estrogen.

Istraživanje

[uredi | uredi izvor]

Protivmjera zračenju

[uredi | uredi izvor]

Androstenediol je istražen za upotrebu kao protivmjera zračenju. Ova njegova vrijednost zasniva se uglavnom na stimulaciji proizvodnje bijelih krvnih zrnaca i trombocita. Njegovu potencijalnu upotrebu kao protivmjere zračenju razvio je Institut za radiobiološka istraživanja oružanih snaga (AFRRI), a potom su proučavali AFRRI i Hollis-Eden Pharmaceuticals pod predloženom markom Neumune za tretman od sindroma akutnog zračenja.[7][8]

Klinička ispitivanja sa rezus majmunom bila su uspješna. Prema izvještaju Hollis-Eden-a, samo 12,5% od 40 životinja liječenih neumunom umrlo je, naspram 32,5% u placebo grupi.[9]

Kompanija Hollis-Eden se prijavila za ugovor vlade SAD-a. u skladu sa Zahtjevom za podnošenje prijedloga za bioštitom (RFP) za protivmjere radijacije, nakon što je 2,5 godine ohrabrivan da je Neumune u konkurenciji, 9. marta 2007., RFP je otkazao Ministarstvu za zdravstvo i socijalne usluge Sjedinjenih Država. Prema HHS-u, proizvod više nije bio u konkurentnim rangu.[10][11] Dalje objašnjenje nije dato, pa se Hollis-Eden povukao iz istraživanja protivmjera zračenja.

Dodatne slike

[uredi | uredi izvor]
Steroidogeneza, s androstendiolom dolje lijevo

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ Coffey, DS (1988) "Androgen action and the sex accessory tissues", In E Knobil, J Neill (eds). The Physiology of Reproduction, Raven Press, New York, pp 1081-1119.
  2. ↑ Hackenberg, Reinhard; Turgetto, Inga; Filmer, Angelika; Schulz, Klaus-Dieter (1993). "Estrogen and androgen receptor mediated stimulation and inhibition of proliferation by androst-5-ene-3β,17β-diol in human mammary cancer cells". The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology. 46 (5): 597–603. doi:10.1016/0960-0760(93)90187-2. ISSN 0960-0760. PMID 8240982.
  3. ↑ Antonio R. Gargiulo (23. 12. 2017). Yen & Jaffe's Reproductive Endocrinology E-Book: Physiology, Pathophysiology. and Clinical Management. Elsevier Health Sciences. str. 120–. ISBN 978-0-323-58232-2.
  4. ↑ Fritzemeier, K.-H.; Hegele-Hartung, C. (1999). "In Vitro and In Vivo Models to Characterise Estrogens and Antiestrogens". u Michael Oettel; Ekkehard Schillinger (ured.). Estrogens and Antiestrogens II: Pharmacology and Clinical Application of Estrogens and Antiestrogen. Handbook of Experimental Pharmacology. 135 / 2. Springer. str. 3–94. doi:10.1007/978-3-642-60107-1_1. ISBN 978-3-642-60107-1. ISSN 0171-2004.
  5. ↑ Tong. W,; Fang, H,; Hong, H.; Xie, Q.; Perkins, R.; Sheehan, D. M. (10. 5. 2004). "Receptor-mediated toxicity: QSARs for estrogen receptor binding and priority setting of potential estrogenic endocrine disruptors". u Mark T.D. Cronin (ured.). Predicting Chemical Toxicity and Fate. CRC Press. str. 285–. ISBN 978-0-203-64262-7.CS1 održavanje: dodatna interpunkcija (link) CS1 održavanje: više imena: authors list (link)
  6. ↑ J. Elks (14. 11. 2014). The Dictionary of Drugs: Chemical Data: Chemical Data, Structures and Bibliographies. Springer. str. 86–. ISBN 978-1-4757-2085-3.
  7. ↑ Whitnall MH, Elliott TB, Harding RA, Inal CE, Landauer MR, Wilhelmsen CL, McKinney L, Miner VL, Jackson WE 3rd, Loria RM, Ledney GD, Seed TM (2000). "Androstenediol stimulates myelopoiesis and enhances resistance to infection in gamma-irradiated mice". Int. J. Immunopharmacol. 22 (1): 1–14. doi:10.1016/s0192-0561(99)00059-4. PMID 10684984.
  8. ↑ Grace MB Singh VK, Rhee JG, Jackson WE 3rd, Kao TC, Whitnall MH (2012). "5-AED enhances survival of irradiated mice in a G-CSF-dependent manner, stimulates innate immune cell function, reduces radiation-induced DNA damage and induces genes that modulate cell cycle progression and apoptosis". J. Radiat. Res. 53 (6): 840–853. doi:10.1093/jrr/rrs060. PMC 3483857. PMID 22843381. Greška u vankuverskom stilu: punctuation u nazivu 1 (pomoć)
  9. ↑ Hollis-Eden Pharmaceuticals Reports Publication of Results Demonstrating the Ability of NEUMUNE(R) to Increase Survival in a Primate Model of Lethal Radiation Injury, February 26, 2007.
  10. ↑ Government Nukes Hollis-Eden's Radiation Drug. by Val Brickates Kennedy and Angela Moore, March 8, 2007
  11. ↑ US cancels radiation contract with Hollis-Eden Arhivirano 12. 9. 2007. na: Archive.today. March 9, 2007

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]

Šablon:Endogeni steroidI

Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Androstendiol&oldid=3543040"