790.
(Preusmjereno sa 790. ne)
| Godine:
◄◄ | ◄ | 786. | 787. | 788. | 789. | 790. | 791. | 792. | 793. | 794. | ► | ►► |
| Decenije:
◄ | 760-e | 770-e | 780-e | 790-e | 800-e | 810-e | 820-e | ► |
| Vijekovi: |
| Gregorijanski kalendar | 790 DCCXC |
| Ab Urbe condita | 1543 |
| Asirski kalendar | 5540 |
| Bengalski kalendar | 197 |
| Berberski kalendar | 1740 |
| Budistički kalendar | 1334 |
| Burmanski kalendar | 152 |
| Bizantijski kalendar | 6298–6299 |
| Kineski kalendar | 己巳年 (Zemljani Zmija) 3486 ili 3426 — do — 庚午年 (Metalni Konj) 3487 ili 3427 |
| Koptski kalendar | 506–507 |
| Diskordijanski kalendar | 1956 |
| Etiopijski kalendar | 782–783 |
| Hebrejski kalendar | 4550–4551 |
| Hindski kalendari | |
| - Vikram Samvat | 846–847 |
| - Šaka Samvat | 712–713 |
| - Kali Juga | 3891–3892 |
| Holocenski kalendar | 10790 |
| Iranski kalendar | 168–169 |
| Islamski kalendar | 173–174 |
| Julijanski kalendar | 790 DCCXC |
| Korejski kalendar | 3123 |
| Minguo kalendar | 1122 prije Tajvana 民前1122年 |
| Seleukidska era | 1101/1102 AG |
| Tajlandski solarni kalendar | 1332–1333 |
Godina 790. (DCCXC) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 790. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Događaji
[uredi | uredi izvor]Bizantijsko carstvo
[uredi | uredi izvor]- 9. februar: Zemljotres u Konstantinopolu i širom Trakije.
- septembar – Armenska pogranična oblast (tema), koja se nalazi u severoistočnoj Maloj Aziji (moderna Turska), diže ustanak protiv carice Irine i proglašava 19-godišnjeg Konstantina VI jedinim vladarom Bizantijskog carstva. Druge teme slijede njihov primjer i utamniče svoje vojskovođe (stratege). Konstantin šalje svog generala ikonoborca Mihaela Lahanodrakona, da osigura da Armeni (njegove najbliže pristalice) polože zakletvu. Irena je zatočena i zatvorena u svojoj palati u Konstantinopolu; svi njeni evnusi su prognani [1].
Evropa
[uredi | uredi izvor]- Alkuin, anglosaksonski misionar, vraća se (nakon 8 godina odsustva) u Englesku. Tokom boravka na karolinškom dvoru kralja Karla Velikog u Aachenu, školovao je sinove Karla: Pepina i Ludovika. Alkuin revidira crkvenu liturgiju i Bibliju i odgovoran je za intelektualni pokret unutar Franačkog kraljevstva.
Britanija
[uredi | uredi izvor]- Kralj Æthelred I vraća se u Northumbriju i vraća se na prijestolje nakon što je 11 godina živio u progonstvu. Njegov rival Osred II je svrgnut, prisilno ošišan i prognan na ostrvo Man. Æthelred se tada suočava s pobunom drugog rivala, po imenu Eardwulf. Potonji je uhvaćen i obješen ispred kapija opatije Ripon. Tijelo je odneseno u opatiju, gdje je oporavljeni Eardwulf, koji potom bježi u progonstvo.
- Kralj Offa od Mersije preuzima kontrolu nad Istočnom Anglijom. Kralj Æthelberht II kuje vlastite kovanice, prkoseći svom gospodaru (približan datum).
Azija
[uredi | uredi izvor]- Kambodža počinje da se odvaja od kraljevstva Srivijaya sa sjedištem na Sumatri, pošto je dvadesetogodišnji kambodžanski princ, koji tvrdi da potiče od vladara Funana, posvećen u istočnoj Kambodži titulom Jayavarman II. U narednih 10 godina proširit će svoje ovlasti na sjever u dolinu Mekonga (moderni Vijetnam).
- Pobjeda Tibetanaca nad Ujgurima u savezu sa Kinezima u Beitingu (Beshbalik, prefektura Changji) [2]. Ujguri su u jesen izveli kontranapad, ali su potisnuti nazad i odnosi između Kine i Istočnog Turkestana su prekinuti [3]. Kagan Ujgura je ubijen6. Tibetanci će biti protjerani iz Bešbalika 792. godine.
- Tibetanci stižu do rijeke Amu Darje i regije Fergane bogate konjima. Njihovo širenje na zapad obuzdale su trupe Haruna er-Rašida, halife Bagdada, koji su sklopili savez sa Kinom [4].
790. u temama
[uredi | uredi izvor]Kultura
[uredi | uredi izvor]- Stvaranje prve zbirke najstarije japanske poezije: Man'yōshū [5]. Sastoji se od više od 4.500 komada koji odražavaju raspoloženja Japanaca iz svih društvenih slojeva. Pod snažnim je uticajem kineske i koreanske književnosti.
Religija
[uredi | uredi izvor]- Irski monasi (poznati kao Papari), vjerovatno članovi hiberno-škotske misije, navodno su stigli na Island u skrivenim korakulama i osnovali naselja (približan datum). Međutim, dokazi za to su oskudni.
- Angilbert, franački diplomata (primicerius palatii) kralja Karla Velikog, postavljen je za opata Saint-Riquiera (Sjeverna Francuska).
- Josif je posvećen za sirijskog pravoslavnog patrijarha Antiohije
- Atanazija Eginska, bizantijska plemkinja, savjetnica i svetica (približan datum)
- Cyngen ap Cadell, kralj Powysa (Wales)
- Fātima bint Mūsā, kćerka Šiitskog imama (um. 816.)
- Iñigo Arista, kralj Pamplone (približan datum)
- Leo IV, papa katoličke crkve (um. 855.)
- Li He, kineski pjesnik (um. 816.)
- Lu Tong, kineski pjesnik (um. 835.)
- Musa ibn Musa al-Qasawi, muslimanski vojskovođa (um. 862.)
- Ramiro I, kralj Asturije (približan datum)
- Fujiwara no Otomuro, supruga japanske carice (r. 760.)
- Tekla iz Kitzingena, svetica i opatica
- Torson, franački grof od Toulousea (ili 789.)
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Jean-Louis RIEUSSET Irène de Byzance, la seule femme Empereur romain [archive] Académie des Sciences et Lettres de Montpellier, 2004
- ↑ Lilla Russell-Smith Uygur patronage in Dunhuang : regional art centres on the northern Silk Road, BRILL, 2005 (ISBN 978-90-04-14241-1)
- ↑ S. Asimov, Clifford Edmund Bosworth The historical, social and economic setting [archive] Motilal Banarsidass Publ., 1999 (ISBN 978-81-208-1595-7 et 9788120815957)
- ↑ Stag-śam Nus-ldan-rdo-rje, Keith Dowman Sky dancer: the secret life and songs of the Lady Yeshe Tsogyel, Routledge, 1984 (ISBN 978-0-7100-9576-3)
- ↑ Michel Soutif L'Asie, source de sciences et de techniques: histoire comparée des idées scientifiques et techniques de l'Asie, EDP Sciences Editions, 1995 (ISBN 978-2-86883-452-2)
