912.
(Preusmjereno sa 912. n.e.)
| Godine:
◄◄ | ◄ | 908. | 909. | 910. | 911. | 912. | 913. | 914. | 915. | 916. | ► | ►► |
| Decenije:
◄ | 880-e | 890-e | 900-e | 910-e | 920-e | 930-e | 940-e | ► |
| Vijekovi: |
| Gregorijanski kalendar | 912 CMXII |
| Ab Urbe condita | 1665 |
| Asirski kalendar | 5662 |
| Bengalski kalendar | 319 |
| Berberski kalendar | 1862 |
| Budistički kalendar | 1456 |
| Burmanski kalendar | 274 |
| Bizantijski kalendar | 6420–6421 |
| Kineski kalendar | 辛未年 (Metalni Koza) 3608 ili 3548 — do — 壬申年 (Vodeni Majmun) 3609 ili 3549 |
| Koptski kalendar | 628–629 |
| Diskordijanski kalendar | 2078 |
| Etiopijski kalendar | 904–905 |
| Hebrejski kalendar | 4672–4673 |
| Hindski kalendari | |
| - Vikram Samvat | 968–969 |
| - Šaka Samvat | 834–835 |
| - Kali Juga | 4013–4014 |
| Holocenski kalendar | 10912 |
| Iranski kalendar | 290–291 |
| Islamski kalendar | 299–300 |
| Julijanski kalendar | 912 CMXII |
| Korejski kalendar | 3245 |
| Minguo kalendar | 1000 prije Tajvana 民前1000年 |
| Seleukidska era | 1223/1224 AG |
| Tajlandski solarni kalendar | 1454–1455 |
Godina 912. (CMXII) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Oznaka 912. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Događaji
[uredi | uredi izvor]Arapsko Carstvo
[uredi | uredi izvor]- 16. oktobar – Abdurahman III nasljeđuje svog djeda Abdullaha ibn Muhameda (nakon njegovog pogubljenja) i postaje emir Kordobe (El-Andaluz).[1] Obnavlja ujedinjenu državu i 929. godine se proglašava halifom Kordobe, definitivno prekidajući veze s Bagdadom. Njegova vladavina završava 961. godine.
- Dolazi do druge pobune plemena Kutama protiv Fatimidskog Halifata u dvije godine.[2]
- 16. maj: Abu l-Kasim (kasnije Al-Kaim), sin fatimidskog halife, predvodi operaciju protiv pobunjeničkih Kutama Berbera, koji su proglasili vlastitog Mehdija; 12. juna stiže u Konstantin (u Alžiru) a 21. juna porazi pobunjenike blizu Mile.[3]
- Ljeto: Pobuna Huara Berbera iz Tripolitanije protiv Kutame; stiže do Tripolija, gdje je fatimidski guverner prisiljen pobjeći.
- 15. decembar: Abu l-Kasim napušta Rakadu i maršira prema Tripoliju na čelu kombinovane kopnene i pomorske ekspedicije; opsjednuti grad kapitulira u junu 913.
- Fatimidski Ubejdullah al-Mahdi naređuje izgradnju al-Mahdije, grada koji je izgrađen između 916. i 921. godine i bio je glavni grad Ifrikije do 973. godine.
Bizantijsko Carstvo
[uredi | uredi izvor]- 11. maj – Car Leon VI Mudri umire nakon 26-godišnje vladavine, tokom koje je završio bizantski zakonik (Bazilika). Nasljeđuje ga brat Aleksandar III kao car (basileus) zajedno sa Leonovim 6-godišnjim sinom Konstantinom VII. Aleksandar postaje de facto vladar Bizantijskog Carstva i protjeruje caricu Zou Karbonopsinu, Konstantinovu majku, iz palate i progoni je u samostan.
Evropa
[uredi | uredi izvor]- Njemački vojvode Henrik (Ptičar) od Saksonije i Arnulf I (Loši) od Bavarske tvrde da su suvereni prinčevi, ne priznajući vlast svog gospodara, kralja Konrada I od Istočnog Franačkog Kraljevstva, jer nije Karoling. Vojvoda Erchanger II od Švabije i Konradov brat, vojvoda Eberhard III od Frankonije, podržavaju Konradovu stranu.
- Orso II Participazio postaje dužd Venecije. Šalje svog sina Pietra u Konstantinopol kako bi obnovio odnos s Aleksandrom III.
- Kralj Galicije, Ordoño II, nastavlja širenje kršćanske države. Pljačka gradove Méridu i Évoru.[4]
- U Španiji, Asturijanci dolaze do rijeke Duero; ponovno naseljavanje Roe i San Estebana de Gormaza.[5]
- Bretanja dolazi pod kontrolu Rolovih Normana. (912-937).
- Januar: Krštenje Rola. Neki od njegovih ljudi ubrzo su slijedili njegov primjer.
- Géran, biskup Auxerrea, porazio je Normane kod Donzyja, nakon što su upravo opljačkali manastir Cessy-les-Bois.[6]
- Početak vladavine Igora, kijevskog kneza (završava 945. godine). Ženi se Olgom.
Britanija
[uredi | uredi izvor]- Prvi spomen grada Oxforda u Anglosaksonskoj hronici.[7]
- Pokušaj Vikinga iz Irske da osvoje Chester ne uspijeva. Vikinška flota, vjerovatno sastavljena od Norvežana, ponovo napada Irsku. Njen vođa Ingimundr (ili Ingemund) ponovo osvaja Limerick i Waterford, zatim napreduje prema Engleskoj i polaže pravo na Sjeverni Wales i Chester. Njegov napad je odbijen.
- Lady Æthelflæd proširuje svoju politiku izgradnjom odbrambenih gradova u Shrewsburyju i Bridgnorthu. Utvrđenja su potrebna za zaštitu Mersije od pljačkanja Vikinga iz Danelawa (danske teritorije u Engleskoj).[8]
Azija
[uredi | uredi izvor]- Kina - 18. juli: Car Taizu (Zhu Ven) ubijen je u carskoj palati u Kaifengu od strane svog najstarijeg sina Zhu Jouguija nakon 5-godišnje vladavine. Nasljeđuje oca kao vladar Lianga.
- Početak vladavine Mahipale, pratiharskog kralja Kanaua, u Indiji (kraj 944. godine).[9]
- Neuspjeh varjaškog napada preko Kaspijskog jezera na Baku i Azerbejdžan, o čemu izvještava arapski historičar Al-Masudi.[10]
912. u temama
[uredi | uredi izvor]Astronomija
[uredi | uredi izvor]- 18. juli: Prolazak Halejeve komete.[11]
Religija
[uredi | uredi izvor]- Eutimije I je svrgnut s mjesta konstantinopolskog patrijarha, a Nikola Mistik je vraćen na prijestolje.
- 23. novembar – Oton I, car Svetog Rimskog Carstva (umro 973.)
- Alberik II, princeps i vojvoda od Spoleta (umro 954.)
- Fridrik I, vojvoda Gornje Lorene (približan datum)
- Hjedžong, kralj Gorjea (Koreja) (umro 945.)
- Ma Sičong, guverner i vladar Čua (umro 951.)
- Minamoto no Micunaka, japanski plemić i samuraj (umro 997.)
- Nakatsukasa, japanski vaka pjesnik (umro 991.)
- Nikefor II, car Bizantijskog Carstva (umro 969.)
- Pelagije iz Kordobe, kršćanski mučenik (umro 926.)
- Rjogen, japanski monah i opat (umro 985.)
- Vila Toskanska, kraljica supruga (Italija) (ili 911.)
- Sjue Džuženg, kineski naučnik, zvaničnik i historičar (umro 981.)
- 11. maj – Leon VI, car Bizantskog Carstva (rođen 866.)
- 25. maj – Xue Jidžu, kancelar Kasnog Lianga
- 18. juli – Zhu Ven, car Kasnog Lianga (rođen 852.)
- 15. august – Han Džian, kineski vojskovođa (rođen 855.)
- 15. oktobar – Abdullah ibn Muhammed, muslimanski emir (rođen 844.)
- 25. oktobar – Rudolf I, kralj Burgundije (rođen 859.)
- 30. novembar – Oton I, vojvoda Saksonije
- Ahmed ibn Jusuf, muslimanski matematičar (rođen 835.)
- Guanxiu, kineski budistički monah i pjesnik (rođen 832.)
- Hermenegildo Gutiérrez, galicijski plemić
- Hjogong, kralj Sille (Koreja) (rođen 885.)
- Ibn Hurdazbih, perzijski geograf
- Notker Mucavac, benediktinski monah
- Oleg Novgorodski, Varanški princ
- Pietro Tribuno, dužd Venecije (približan datum)
- Qusta ibn Luqa, sirijski melkitski ljekar (rođen 820.)
- Rudalt, bretonski plemić (približan datum)
- Smbat I, kralj Armenije (približan datum)
- Wilferth, biskup Lichfielda (približan datum)
- Zhang Ce, kancelar Lianga
- Zhu Jouven, princ Lianga
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Rucquoi, Adeline (1993). Histoire médiévale de la Péninsule ibérique. Paris: Seuil. p. 87. ISBN 2-02-012935-3.
- ↑ Gilbert Meynier (2010) L'Algérie cœur du Maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518). Paris: La Découverte; p. 39.
- ↑ Heinz Halm The empire of the Mahdi, Partie 1, Volume 26. BRILL, 1996 (ISBN 978-90-04-10056-5)
- ↑ Picard, Christophe (2000). Le Portugal musulman (VIIIe-XIIIe siècle. L'Occident d'al-Andalus sous domination islamique. Paris: Maisonneuve & Larose. p. 109. ISBN 2-7068-1398-9.
- ↑ E. Michael Gerli, Samuel G. Armistead Medieval Iberia : an encyclopedia. Taylor & Francis, 2003 (ISBN 978-0-415-93918-8)
- ↑ André Leguai,Jean-Bernard Charrier Histoire du Nivernais. Editions Universitaires de Dijon, 1999.
- ↑ Cecil Headlam The Story of Oxford [archive] READ BOOKS, 2006 (ISBN 978-1-4067-3046-3)
- ↑ Yorke. Kings and Kingdoms of Early Anglo-Saxon England, p. 123.
- ↑ Sailendra Nath Sen Ancient Indian History and Civilization. New Age International, 1999 (ISBN 978-81-224-1198-0)
- ↑ Gwyn Jones A history of the Vikings. Oxford University Press, 2001 (ISBN 978-0-19-280134-0)
- ↑ Patrick Moore The data book of astronomy. CRC Press, 2000 (ISBN 978-0-7503-0620-1)
