914.

914. u drugim kalendarima
Gregorijanski kalendar	914; CMXIV
Ab Urbe condita	1667
Asirski kalendar	5664
Bengalski kalendar	321
Berberski kalendar	1864
Budistički kalendar	1458
Burmanski kalendar	276
Bizantijski kalendar	6422–6423
Kineski kalendar	癸酉年 (Vodeni Pijetao); 3610 ili 3550; — do —; 甲戌年 (Drveni Pas); 3611 ili 3551
Koptski kalendar	630–631
Diskordijanski kalendar	2080
Etiopijski kalendar	906–907
Hebrejski kalendar	4674–4675
Hindski kalendari
- Vikram Samvat	970–971
- Šaka Samvat	836–837
- Kali Juga	4015–4016
Holocenski kalendar	10914
Iranski kalendar	292–293
Islamski kalendar	301–302
Julijanski kalendar	914; CMXIV
Korejski kalendar	3247
Minguo kalendar	998 prije Tajvana; 民前998年
Seleukidska era	1225/1226 AG
Tajlandski solarni kalendar	1456–1457
	Ova kutija: pogledaj; razgovor; uredi;

Godine:

◄◄ | ◄ | 910. | 911. | 912. | 913. | 914. | 915. | 916. | 917. | 918. | ► | ►►

Decenije:

◄ | 880-e | 890-e | 900-e | 910-e | 920-e | 930-e | 940-e | ►

Vijekovi:

◄ | 9. vijek | 10. vijek | 11. vijek | ►

Godina 914. (CMXIV) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 914. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

Događaji

Bizantijsko Carstvo

Proljeće – Carica Zoe Karbonopsina predvodi dvorski puč u Konstantinopolui, uz podršku magistra Jovana Elada, svrgava patrijarha Nikolu Mistika kao regenta nad svojim sinom, carem Konstantinom VII. Ona dozvoljava Nikoli da ostane patrijarh, odbacuje titulu dodijeljenu Simeonu I od Bugarske (vidi 913.) i poništava planove za brak (sa bugarskom princezom) koje je Nikola napravio za njenog sina.^[1]
Ljeto – Bizantijsko-bugarski rat: Simeon I, sa bugarskom vojskom, napada oblasti Trakije i Makedonije. Istovremeno, bugarske trupe prodiru u regione Drača i Soluna na zapadu. Najveći i najvažniji grad Trakije, Hadrianopolj (današnja Turska), je opkoljen i zauzet. Međutim, Bizantinci brzo vraćaju grad u zamjenu za ogromnu otkupninu.^[2]

Arapsko Carstvo

12. januar – Ahmad Samani, emir Samanijskog carstva, ubijen je (odrubljivanjem glave) dok je spavao u svom šatoru u Buhari (današnji Uzbekistan) od strane svojih robova. Nasljeđuje ga osmogodišnji sin, Nasr II, pod regentstvom vezira Abu Abdullaha al-Džajhanija. Abbasidi uzalud pokušavaju iskoristiti previranja kako bi ponovo osvojili Sistan.^[3]
24. januar – Fatimidski general, Hubasa ibn Jusuf iz berberskog plemena Kutama, maršira sa svojim trupama kako bi napao Egipat. Napreduje obalom i zauzima jedina dva grada na putu, Sirtu i Adždabiju, bez borbe. Garnizoni dva grada – najzapadnijih isturenih položaja Abasidskog halifata – već su pobjegli.^[4]
6. februar – Hubasa zauzima Barqah (današnji Bengazi), drevnu prijestolnicu Cirenaike. Abasidski guverner se povlači u Egipat pred nadmoćnom snagom Fatimida. Nakon što je ova bogata, plodna provincija pala u njegove ruke, Hubasa osigurava 24.000 zlatnih dinara godišnjih prihoda od poreza, kao i 15.000 dinara koje plaćaju kršćani.
11. juli – Al-Qa'im bi-Amrullah, sin fatimidskog halife Abdullaha al-Mahdija Billaha, napušta Raqqadu na čelu vojske, sastavljene od Kutama ratnika i arapskog džunda (lične garde) u pokušaju da osvoji Egipat. Šalje naredbe Hubāsi da ga čeka, ali vođen ambicijom, Hubāsa je već na putu za Aleksandriju.
27. august – Hubasa zauzima Aleksandriju, nakon pobjedničkog susreta s egipatskim trupama u blizini al-Hannijje (današnji El Alamein). Abasidski guverner Takin al-Hazari odbija se predati i traži pojačanje, koje mu stiže u septembru. Ubrzo nakon toga al-Qa'im bi-Amrullah ulazi u Aleksandriju sa ostatkom svoje vojske.
Decembar – Fatimidska vojska pod Hubasom napušta Aleksandriju, a slijedi je al-Qa'im bi-Amrullah. Abasidske trupe drže Fustat i započinju kontraofanzivu protiv osvajača. Kutamska konjica pretrpjela je velike gubitke od turskih strijelaca.
Sadžijska invazija na Gruziju: Muslimanska vojska pod Jusufom ibn Abi'l-Sadžom pohodi gruzijske pokrajine. Tiflis čini svojom bazom za operacije i napada Kakheti. Jusuf nastavlja prema Kartliju, gdje su uništena utvrđenja Uplistsikhe. Opsjeda i zauzima tvrđavu Q'ueli, ubijajući njenog branioca Gobrona.^[5]
Hasan al-Utruš ponovo uspostavlja zejdidsku vlast nad provincijom Tabaristan (Sjeverni Iran), nakon 14 godina samanidske okupacije. On postaje novi vladar (emir) i zejdidski plemići prihvataju njegov autoritet.
U El-Andaluzu suša dovodi do strašne gladi na Iberijskom poluostrvu, koja se nastavlja 915. godine.^[6] U svom nastojanju da centralizuje zemlju, halifa Abdurahman III, iz dinastije Emevida, ponovo osvaja Sevilju od klana Benu Hadždžadž.^[7]

Evropa

19. januar – Kralj García I umire u Zamori (Španija) nakon četverogodišnje vladavine. Nasljeđuje ga brat Ordoño II, koji postaje kralj Galicije i Leóna. Ordoño nastavlja svoju ekspanziju i smješta svoj dvor u León.^[8]
21. juni: Karlo Jednostavni daje zemlju Poligny u Varaisu Hugu Crnom. Priznaje Huginu sposobnost da naslijedi svog oca Richarda od Burgundije sa svim njegovim počastima.^[9]
Ljeto – Saraceni iz Garigliana uspostavljaju uporišta u Laciju u Treviju (u Sabinskim brdima, blizu Palestrine) i Sutriju. Odavde neuznemiravani osvajaju papske gradove Orte, Narni i Nepi.
Vikinški osvajači osnivaju naselje u blizini Waterforda (Irska) koje predvodi Ottir (Crni). Dablinski Vikinzi su prisiljeni plaćati danak irskim kraljevima Meatha i Leinstera kao cijenu za očuvanje svoje nezavisnosti.^[10]

Britanija

Vikinzi razaraju velšku obalu i kreću se uz rijeku Severn. Zarobljavaju biskupa Cyfeillioga od Ergynga, a kralj Edward Stariji ga otkupljuje. Vikinzi su poraženi od snaga iz Hereforda i Gloucestera.^[11]
Lady Æthelflæd, Mersijanka, kćerka kralja Alfreda Velikog, gradi burh ili utvrđeno prebivalište u Warwicku i popravlja gradinu Eddisbury. Ona predvodi Mersijance u njihovoj borbi protiv danskih osvajača.^[12]

Azija

4. februar – Stub Belanjong je postavljen na Baliju.
U Indiji car Indra III iz dinastije Ratrakuta, unuk Krišne II, počinje svoju vladavinu (do 929. godine).^[13] Ponovio je vojne uspjehe svojih prethodnika Dhruve i Govinde III; porazio je Pratihare i privremeno okupirao Kannaudž, a zatim porazio Istočne Čalukje i ubio njihovog kralja Vidžajaditju. Pod njegovim nasljednicima, dinastija je opadala sve do stupanja na vlast Krišne III 939. godine.^[14]

914. u temama

Religija

Mart ili april – Papa Lando umire u Rimu nakon vladavine kraće od godinu dana. Nasljeđuje ga Ivan X, nadbiskup Ravene, kao 122. papa Katoličke crkve.
Gérard de Brogne osniva vjersku zajednicu na svom imanju u Brogneu.^[15] Godine 919. dobija relikvije Svetog Eugena Žalosnog od monaha iz Saint-Denisa u Parizu.^[16]

Rođeni

Al-Muti, abasidski halifa (umro 974.)
Čen Hongdžin, kineski vojskovođa (umro 985.)
Li Conghou, car Kasnog Tanga (umro 934.)
Luitgarde, vojvotkinja i supruga vojvode Normandskog (umro 978.)
Ši Čonggui, car Kasnog Jina (umro 974.)
Valtoke Gormsson, vikinški plemić (umro 985.)

Umrli

12. januar – Ahmed Samani, samanidski emir
19. januar – García I, kralj Leóna (Španija)
12. februar – Li, carica Jana
31. decembar – Ibn Havshab, osnivač ismailitske zajednice u Jemenu
Abu Sa'id al-Džannabi, osnivač Bahreina (ili 913.)
Aedh mac Ailell, opat Clonferta
Bárid mac Oitir, vikinški vođa
Gobron, gruzijski vojni zapovjednik
Idalguer, franački biskup
John Eladas, bizantijski regent
Krišna II, indijski vladar
Lando, papa Katoličke crkve
Li Džihui, kineski guverner
Liu Rengong, kineski vojskovođa
Liu Šouguang, kineski vojskovođa
Mu'nis al-Fahl, abasidski general
Plegmund, nadbiskup Canterburyja (ili 923.)

Reference

↑ Fine, John V. A. Jr. (1991) [1983]. The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 0-472-08149-7.
↑ Fine, John V. A. Jr. (1991) [1983]. The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century. Ann Arbor: University of Michigan Press. pp. 148–149. ISBN 0-472-08149-7.
↑ Joel L. Kraemer Philosophy in the renaissance of Islam: Abū Sulaymān Al-Sijistānī and his circle Brill Archive, 1986. ISBN 978-90-04-07258-9.
↑ Heinz Halm The empire of the Mahdi, Partie 1, Volume 26 BRILL, 1996. ISBN 978-90-04-10056-5.
↑ Rayfield, Donald (2000). The Literature of Georgia: A History, pp. 48–49. Routledge. ISBN 0-7007-1163-5.
↑ Rucquoi, Adeline (1993). Histoire médiévale de la Péninsule ibérique. Paris: Seuil. p. 85. ISBN 2-02-012935-3.
↑ Picard, C. (2000) Le Portugal musulman (VIIIe-XIIIe siècle). L'Occident d'al-Andalus sous domination islamique. Paris: Maisonneuve & Larose; pp.54.
↑ Ch Paquis, Louis Dochez Histoire d'Espagne Béthune et Plon, 1844.
↑ Laurent Theis, Chronologie commentée du Moyen Age français, Place des éditeurs, 2016 (ISBN 9782262065973.
↑ John Haywood (1995). Historical Atlas of the Vikings, p. 74. ISBN 978-0-140-51328-8.
↑ Whitelock, Dorothy, ed. (1979). "Anglo-Saxon Chronicle". English Historical Documents, Volume 1, c. 500–1042 (2nd ed.). London, UK: Routledge. p. 212. ISBN 978-0-415-14366-0.
↑ Anglo-Saxon Chronicle, ed. M. Swanton (Dent, London 1997), s.a. 911–918.
↑ Ancient India Par R.C. Majumdar Motilal Banarsidass Publ., 1994. ISBN 978-81-208-0436-4.
↑ Ancient India Par R.C. Majumdar, Motilal Banarsidass Publ., 1994 (ISBN 978-81-208-0436-4)
↑ Laurent Theis, L'Héritage des Charles. De la mort de Charlemagne aux environs de l'an mil, Média Diffusion (ISBN 9782757848364.
↑ Philippe George, Reliques & arts précieux en pays mosan: du haut Moyen Age à l'époque contemporaine, Éditions du CEFAL, 2002 (ISBN 9782871301219.

Vanjski linkovi

Commons logo

Commons ima datoteke na temu: 914.

[1] Fine, John V. A. Jr. (1991) [1983]. The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 0-472-08149-7.

[2] Fine, John V. A. Jr. (1991) [1983]. The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century. Ann Arbor: University of Michigan Press. pp. 148–149. ISBN 0-472-08149-7.

[3] Joel L. Kraemer Philosophy in the renaissance of Islam: Abū Sulaymān Al-Sijistānī and his circle Brill Archive, 1986. ISBN 978-90-04-07258-9.

[4] Heinz Halm The empire of the Mahdi, Partie 1, Volume 26 BRILL, 1996. ISBN 978-90-04-10056-5.

[5] Rayfield, Donald (2000). The Literature of Georgia: A History, pp. 48–49. Routledge. ISBN 0-7007-1163-5.

[6] Rucquoi, Adeline (1993). Histoire médiévale de la Péninsule ibérique. Paris: Seuil. p. 85. ISBN 2-02-012935-3.

[7] Picard, C. (2000) Le Portugal musulman (VIIIe-XIIIe siècle). L'Occident d'al-Andalus sous domination islamique. Paris: Maisonneuve & Larose; pp.54.

[8] Ch Paquis, Louis Dochez Histoire d'Espagne Béthune et Plon, 1844.

[9] Laurent Theis, Chronologie commentée du Moyen Age français, Place des éditeurs, 2016 (ISBN 9782262065973.

[10] John Haywood (1995). Historical Atlas of the Vikings, p. 74. ISBN 978-0-140-51328-8.

[11] Whitelock, Dorothy, ed. (1979). "Anglo-Saxon Chronicle". English Historical Documents, Volume 1, c. 500–1042 (2nd ed.). London, UK: Routledge. p. 212. ISBN 978-0-415-14366-0.

[12] Anglo-Saxon Chronicle, ed. M. Swanton (Dent, London 1997), s.a. 911–918.

[13] Ancient India Par R.C. Majumdar Motilal Banarsidass Publ., 1994. ISBN 978-81-208-0436-4.

[14] Ancient India Par R.C. Majumdar, Motilal Banarsidass Publ., 1994 (ISBN 978-81-208-0436-4)

[15] Laurent Theis, L'Héritage des Charles. De la mort de Charlemagne aux environs de l'an mil, Média Diffusion (ISBN 9782757848364.

[16] Philippe George, Reliques & arts précieux en pays mosan: du haut Moyen Age à l'époque contemporaine, Éditions du CEFAL, 2002 (ISBN 9782871301219.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]