Avdo Sućeska
Avdo Sućeska | |
|---|---|
| Rođenje | 5. maj 1927. Jasenica kod Rogatice, Kraljevina SHS |
| Smrt | 21. decembar 2001. |
| Mjesto počivanja | Gradsko groblje Bare, Sarajevo |
| Nacionalnost | Bošnjak |
| Zanimanje | historičar, pravnik, osmanista, univerzitetski profesor |
| Poslodavac | Pravni fakultet u Sarajevu |
| Organizacija | Orijentalni institut u Sarajevu; Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine |
| Poznat(a) po | istraživanja osmanske uprave, ajana i pravne historije Bosne i Hercegovine |
Značajna djela | Ajani - prilog izučavanju lokalne vlasti u našim zemljama za vrijeme Turaka; Istorija države i prava naroda SFRJ |
Avdo Sućeska (Jasenica kod Rogatice, 5. maj 1927. – Sarajevo, 21. decembar 2001.) bio je jugoslavenski i bosanskohercegovački historičar, pravnik i osmanista, redovni profesor Pravnog fakulteta u Sarajevu, direktor Orijentalnog instituta u Sarajevu i redovni član Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine (ANUBiH).[1][2][3] Smatra se jednim od istaknutih bosanskohercegovačkih osmanista 20. stoljeća.[4]
Biografija
[uredi | uredi izvor]Nakon osnovnog obrazovanja i sedam razreda Gazi Husrev-begove medrese u Sarajevu završio je gimnaziju, a potom studij prava na Pravnom fakultetu u Sarajevu, gdje je diplomirao 1950.[1] Na istom fakultetu ubrzo je izabran za asistenta, a zatim i za docenta na Katedri istorije države i prava naroda Jugoslavije.[1][2] Doktorirao je 1959. na Pravnom fakultetu u Beogradu temom o ajanima i njihovoj ulozi na južnoslavenskim prostorima.[1] Školske 1962/63. bio je na specijalizaciji u Münchenu, u Institutu za historiju i kulturu Bliskog istoka i turkologiju.[1][2]
Za vanrednog profesora izabran je 1964, a za redovnog 1969, na predmetu historije države i prava naroda Jugoslavije.[1][2] Na Pravnom fakultetu u Sarajevu radio je do penzionisanja 1990, a u posljednje dvije godine prije penzije obavljao je dužnost dekana.[1] Bio je direktor Orijentalnog instituta u Sarajevu od 1969. do 1974.[3] Za dopisnog člana ANUBiH izabran je 1987, a za redovnog 1995.[1][2]
Dobitnik je Šestoaprilske nagrade Grada Sarajeva i Dvadesetsedmojulske nagrade Bosne i Hercegovine.[1][2] Umro je u Sarajevu 21. decembra 2001, a ukopan je na gradskom groblju Bare.[1]
Naučni rad
[uredi | uredi izvor]Sućeskin naučni rad bio je usmjeren na društvenu, pravnu i političku historiju jugoistočne Evrope pod osmanskom vlašću, s posebnim težištem na Bosanski ejalet u 18. i prvoj polovini 19. stoljeća.[1][2] U svojim istraživanjima bavio se organizacijom osmanske vlasti, lokalnom upravom, poreznim sistemom, agrarnim odnosima i položajem stanovništva u Bosni i Hercegovini tokom osmanskog perioda.[1][2]
Njegova studija Ajani - prilog izučavanju lokalne vlasti u našim zemljama za vrijeme Turaka smatra se jednim od važnijih radova za proučavanje nastanka i razvoja ajanske funkcije u Bosni i Hercegovini i šireg osmanskog upravnog sistema.[1][4] U literaturi se ističe i njegov doprinos proučavanju položaja bosanskih muslimana u Osmanskoj državi, kao i njegov rad na preciznijem uvođenju izvornih osmanskih termina u historiografsku upotrebu.[1]
Objavio je veći broj radova na bosanskom i drugim jezicima, a njegov univerzitetski udžbenik Istorija države i prava naroda SFRJ doživio je više dopunjenih izdanja i korišten je i na drugim pravnim fakultetima tadašnje SFRJ.[1]
Odabrana djela
[uredi | uredi izvor]Među njegovim poznatijim djelima ubrajaju se:[1]
- Istorija države i prava naroda SFRJ (1964)
- Ajani - prilog izučavanju lokalne vlasti u našim zemljama za vrijeme Turaka (1965)
- Seljačke bune u Bosni u XVII i XVIII stoljeću (1969)
- Položaj bosanskih muslimana u Osmanskoj državi i njihov stav prema toj državi (1974)
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Pelidija, Enes (2002). "Akademik prof. dr. Avdo Sućeska" (PDF). Prilozi. 31: 313–320. Pristupljeno 25. 3. 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Avdo Sućeska (1927-2001)". Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. Pristupljeno 25. 3. 2026.
- 1 2 Zlatar, Behija (2020). "Akademik Avdo Sućeska kao direktor Orijentalnog instituta u Sarajevu". Pregled: časopis za društvena pitanja / Periodical for Social Issues. 3 (3): 289–292. Pristupljeno 25. 3. 2026.
- 1 2 Pelidija, Enes (2017). "Bosanski ajan akademik Avdo Sućeska. U povodu 90. godišnjice smrti akademika prof. dr. Avde Sućeske". Godišnjak Bošnjačke zajednice kulture "Preporod" (1): 362–366. Pristupljeno 25. 3. 2026.
