B-ćelija

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Osnovne funkcije B ćelija: vežu antigene, primaju pomoć od srodnih T helper ćelija i diferencijaja u plazmocite koji luči velike količine antitijela

B ćelije, poznate i kao B limfociti, tipovi su bijelih krvnioh zrnaca, podtipa limfocita.[1][2][3] Njihova funkcija je uloga je uključenost u humoralne imunosti adaptivnog imunskog sistema putem lučenje antitijela. Pored toga, B ćelije prezentiraju antigene (i klasificirane su kao profesionalne ćelije koje prezentiraju antigen - APC) i luče citokine.[4]

Kod sisara, B ćelije dozrijevaju u koštanoj srži, koja je jezgro većine kostiju.[5] Kod ptica, B ćelije zriju u Fabriciusovim kesicama, koje su limfoidni organi. ( "B" oblik B ćelijadolazi od imena ovog organa), koga je prvi otkrili Chang i Glick, a ne od a termina koštana srž (engleski Bone marrow), kao što se općenito vjeruje.

B ćelije, za razliku od druge dvije klase limfocita, T limfocita i prirodnih ćelija ubica, ispoljavaju receptore B ćelija (BCR) na ćelijskoj membrane. BCR dozvoljavaju B ćeliji molekulsko vezanje specifičnih antigena, protiv kojih će pokrenuti odgovor putem antitijela.[2]

Razvoj[uredi | uredi izvor]

B ćelije se razvijaju od krvotvornih matičnih ćelija(HSCs) , koje potječu iz koštane srži.[6] HSCs first differentiate into multipotent progenitor (MPP) cells, then common lymphoid progenitor (CLP) cells.[6]Odavde, njihov razvoj u B ćelije se odvija u nekoliko faza (prikazano na slici sa desne strane), svaka u znaku različitim obrascima ekspresije gene i imunoglobulinskog teškog (H) lanca i L lanca, aranžmanom genskih lokusa , a kasnije , kako se razvijaju, B ćelije prolaze kroz V(D)Jrekombinacije.[7]

Rani razvoj B ćelije: od matične do zrele B ćelije

Dok se razvijaju u koštanoj srži, B ćelije prolazi kroz dvije vrste selekcije, kako bi se osigurao pravilan razvoj. Pozitivna selekcija nastaje kroz antigen-nezavisna signalizaciju, uključujući i pre-BCR i BCR.[8][9] Ako se ovi receptori ne vežu za svoje ligande, B ćelije ne dobijaju odgovarajuće signale i prestaju da se razvijaju. Negativna selekcija se javlja putem vezanja sopstvenog antigena sa BCR. Ako BCR može snažno vezati za taj antigen, onda je B ćelija prolazi kroz jednu od četiri sudbine: *klonska delecija,

Ovaj proces negativne selekcije dovodi u stanje zvano centralna tolerancija, u kojoj zrele B ćelije uz sebe ne vežu antigene koji su prisutni u koštanoj srži.[10] Da bi se dovršio razvoj, nezrele B ćelije migriraju iz koštane srži u slezenu i prolaze kroz dvije tranzicijske faze: T1 i T2.[11] Tokom njihovih migracijama u slezenu i nakon stupanja u slezenu, oni se smatraju B ćelijama T1.[12] . U slezeni, T1 B ćelija prelazi u T2 B ćelije. T2 B ćelije se diferenciraju u folikul (FO) B ćelije ili marginalne zone (MZ) B ćelija, u zavisnosti od signala, koji su primljene preko BCR i drugih receptora.[13] Once differentiated, they are now considered mature B cells, or naive B cells.[12]

Tranzicijski razvoj l B ćelije : od zrele B ćelije do MZ B ćelije ili zrele (FO) B ćelije

Dok su nezrele i tokom faze T1, B ćelije ispoljavaju TCR CR klasu IgH, ali ekspresija BCR ih mijenja u klase IgM i IgD, nakon prelaska u fazu T2 i dok dospijevaju do aktiviranja.

Aktivacija[uredi | uredi izvor]

B-ćelije se aktiviraju preko T-helper ćelija

Aktivacija B ćelija se javlja u sekundarnim limfnim organima (SLOS), kao što su slezena i limfni čvorovi. Nakon sazrijervanja B ćelija u koštanoj srži, one migriraju putem krvI u SLOS, koji primaju stalni dotok antigena putem cirkulacije limfe.[14] At the SLO, B cell activation begins when the B cell binds to an antigen via its BCR.[15] Antigen može biti slobodno-plutajući ili predstavljen kao APC, kao što su makrofagi ili dendritske ćelije (DC), a uključuju protein e, glikoproteine, polisaharid e, cijela virusne čestice i cijele bakterijske ćelije. Od tri podskupa, B FOB ćelije prvenstveno prolaze aktivaciju koja je zavisna od T ćelija, dok MZB-limfociti i B1-B ćelije prvenstveno prolaze aktivaciju koja je nezavisna od T ćelija.[16]

Aktivacija B ćelija: od zrelih B ćelija do plazmocit]a ili memorijske B ćelije

Aktivacija B ćelija je poboljšana pomoću aktivnost CD21, površinskog receptora u kompleksu sa površinom proteina CD19 i CD81 (sva tri su skuno poznata kao koreceptorski kompleks B ćelije).[17] Kada BCR veže antigen označeno fragmentom C3, komplemntni protein CD21 veže C3 fragment, skupa vezan sa vezom BCR, a signali se prnose kroz CD19 i CD81 na niže pragove aktiviranja ćelije.[18]

Aktivacija koja zavisi od T-ćelija[uredi | uredi izvor]

Antigeni koji aktiviraju B ćelije bez pomoći T ćelija su poznati kao T ćelijsku-nezavisni (TI) antigeni, a uključuju strane polisaharide i nemetiliranu CpG DNK. Imenuju se takao zato što su sposobni podstaći humoralni odgovor u organizmima koji je izgubili T ćelije. Odgovor B ćelija na takve antigene je brz, pomoću antitijela čije generiranje usmjereno na manje funkcionalno svestrane od onih koje su ostvarene aktivacijom koja je ovisna o T ćelijama.[2]

Kao i kod TD antigena, B ćelijama, koje su aktivirane TI antigenima, potrebni su dodatni signali da završe aktiviranje, ali umjesto da ih primaju iz T ćelija, oni ih prepoznaju i vežu za uobičajeni mikrobiološki konstituent u duguljastim receptorima (TLRs) ili opsežno umrežavanje u BCR za ponavljanje epitopa na bakterijskoj ćeliji. B ćelije koje su aktivirane TI antigenima dalje da umnožavaju izvan limfnog folikula, ali i dalje u SLOS (ne formiraju se GC), pa eventualno prolaze promjenu imunoglobulinske klase, i diferenciraju se u kratkotrajna plazmablaste koji proizvode rana, slaba antitijela, uglavnom klase IgM, ali i neke grupe dugotrajnih plazma-ćelija.[19]

Aktivacija koja ne zavisi od T-ćelija[uredi | uredi izvor]

Imenovanje ovakve aktivacije potiče od nesposobnosti B-ćelija da izazovu humoralni odgovor u organizmima kojima nedostaju T-ćelije. Odgovor B-ćelija na ove antigene traje više dana, putem novonastalih antitijela sa višim afinitetom i funkcijski mnogo svestranijim od onih koje su aktivirane nezavisno od T ćelija.

Odmah uspostavljena BCR veza TD antigena, uzima antigen u B-ćelije, putem endocitoze koju posreduje receptora degradiran i predstavljen T ćelijama kao peptidni komad u kompleksu sa molekulama MHC-II na ćelijskoj membrani.[20] T helper (TH)ćelije, tipski folikulska T-helper (TFH) ćelije, koje se aktiviraju istim antigenom koji prepoznaje i veže ove komplekse MHC-II-peptid, pomoću receptora T-ćelija (TCR).[21] Slijedeći vezu TCR-MHC-II-peptid, T-ćelije ispoljavaju površinski protein CD40L, kao i citokine tipa IL-4 i IL-21. CD40L je potreban kao kostimulacijski faktor za aktivaciju B-ćelija putem vezanja njihovog površinskog receptora CD40, koji promovira umnožavanje B-ćelija, promjenu klase imunoglobulina i somatsku hipermutaciju, kao i održiv rast T-ćelija i diferencijaciju. Citokini koji su izvedeni iz T-ćelija sa citokinskim receptorom B-ćelija takođe podstiče proliferaciju B-ćelija, promjenu klase immunoglobulina i somatske hipermutacije, kao i vodiče diferencijacije. Nakon što B-ćelije prime signale, smatraju se aktiviranim.

Aktivirane B-ćelije učestvuju procesu diferebnijacije u dva koraka, čiji rezultat su kratkoževući plazmablaste za brzu zaštitu, dugoživeće plazmacite i memorijske B ćelije za dugotrajnu zaštitu. Prvi korak, ooznat kao vanfolikulski odgovor, javlja se van limfnih folikula, ali u okviru but SLO. Tokom ovog koraka, aktivirana proliferacija B-ćelija, može proći promjenu imunoglobulinske klase i diferencirati se u plazmablaste koji proizvode rana, slaba antitijela, koja su pretežno klase IgM.[22] Drugi korak se sastoji od aktiviranja ulaska B-ćelija u limfni folikul i formiranje germinalnog centar (GC), koji je specijaliziran mikrosredinu gdje B-ćelije prolaze kroz opsežne proliferaciju, promjenu imunoglobulinske klase i sazrijevanje afiniteta usmjerenog somatskim hipermutacijama.[23] Ovi procesi su oblikovani preko TFH-ćelija unutar GC, a generiraju B-memorijske ćelije sa visokim afinitetom i dugoživeće plazmacite. Rezultanta lučenja plazmacita je velika količina antitijela koja ostaju unutar SLO ili, more češće, migriraju u koštanu srž.

Aktivacija memorijskih B ćelija[uredi | uredi izvor]

Aktiviranje memorijskih B ćelija počinje otkrivanjem i vezanjem njihovih ciljnih antigena, koji se dijele po roditeljima B ćelija.[24] Neke memorijske B ćelije se mogu aktivirati bez pomoći T ćelija, kao što su određene memorijske virusno specifične B ćelije, ali drugima je potrebna pomoć T limfocita. Nakon vezanja antigena, memorijske B ćelije zauzimaju antigen putem endocitoze koja je posredovana receptorom, degradira ga i predstavlja u T-ćelijama, kao komad peptida u kompleksu sa molekulama MHC-II na ćelijskoj membrani. Memorijske T helper (TH) ćelije, obično memorijske folikulske T helper (TFH) ćelije, koje su izvedene iz T ćelija, aktivirane istim antigenom, prepoznaju i vežu ove MHC-II-peptidne komplekse putem svog receptora TCR. Nakon vezanja TCR-MHC-II-peptida i releja drugih signala iz memorijskih TFH ćelija, memorijske B ćelije se aktiviraju i diferenciraju u plazmablaste i plazma-ćelije, preko vanfolikulskog odgovora ili reakcije ulaza germinalnog centra, u kojoj se stvaraju plazma-ćelije i više memorijjskih B ćelija. Nejasno je da li, unutar ovih sekundarnih GC, memorijske B ćelije dalje prolaze kroz sazrijevanje afiniteta.[2]

Tipovi B ćelija[uredi | uredi izvor]

  • Plazmablasti su ćelije kratkog vijeka, koje se uvišestručavaju i luče antitijela. Nastaju diferencijacijom B-ćelija. Nakon infekcije stvaraju se već u ranoj fazi odgovora, a njihova antitijela su sklona slabijem afinitetu prema njihovim ciljnim antigenima, u poređenju sa plazmacitima. Plazmablasti mogu nastati i od B-ćelija koje su aktivirane nezavisno od T-ćelija ili vanfolikulskim odgovorom aktivacije B-ćelija koja zavisi od T-ćelija.
  • Plazma-čelije su dugoživuće B-ćelije, koje se ne uvišestručavaju, ali luče antitijela, a koje nastaju diferencijacijom B-ćelija. Postoje dokazi da se B ćelije prvo diferenciraju u ćelije koje liče na plazmablaste, a zatim u plazmaciteplasma cell. Plazma-ćelije se generiraju kasnije, a poredeći ih sa plazmablastima, imaju antitijela sa visokim afinitetom protiv ciljnih antigena target štu nastaje pod uticajem afiniteta sazrijevanja u germinalnom centru (GC) i proizvodnji više antitijela. Plazmmaciti obično nastaju iz reakcije germinalnog centra od aktiviranih B-ćelija, koje zavise od T ćelijske aktivacije; međutim, mogu također nastati i od B-ćelija koje su netavisne od aktivacije putem T (ćelija).
  • Memorijske B ćelije su neaktivne ili spavajuće B ćelija koje nastaju diferencijacijom B ćelija. Njihova funkcija je da cirkuliraju kroz tijelo i pokreću jači i brži odgovor antitijela (poznat i kao odgovor sekundarnih antitijela), ako se otkrije antigen koji je aktivirao njihovu roditeljsku B ćeliju (memorijake B ćelije i njihove roditeljske B ćelije imaju isti BCR, tako da otkrivaju isti antigen.[25] Memory B cells can be generated from T cell-dependent activation through both the extrafollicular response and the germinal center reaction as well as from T cell-independent activation of B1 cells.[25]
  • Folliculska (FO) B ćelije (poznate kao B-2 ćelije) su nauobičajeniji tip B ćelija i, kada ne cirkuliraju u krvi, pretežno se nalaze u limfnim folikulima sekundarnih limfnih organa (SLO). Odgovorne su za stvaranje glavnine visokoafiniretnih antilijela tokom infekcije.
  • B ćelije sa marginalnom zonom (MZ) B, uglavnom se nalaze u marginalnoj zoni slezene, a služe kao prva linija odbrane protiv patogena koji nastaju u krvi, kao marginalna zona koja prima velike količine krvi iz cirkulacije.[26] Oni mogu proći i T ćelije nezavisno i T limfocita-ovisna aktivacija, ali prvenstveno prolazei kroz aktivaciju koja zavisna ili onu koja je nezavisna T ćelija, ali pretežno kroz nezavisnu.
  • Ćelije B-1 nastaju u putu razvoja koji se razlikuje od puta FO-B i MZ-B ćelija.[27] Kod miša, predominiraju u peritoneumskoj i pleuralnoj šupljini, generirajući prirodna antitijela (proizvedena bez infekcije), braneći se protiv patogena sluzokože i primarno ispoljavaju aktivaciju koja je nezavisna od T-ćelija. Pravi homolog mišjih B-1 ćelija nije otkriven kod ljudi, iako su opisane različite populacije ćelija koje su slične B-1 ćelijama.
  • B-2 ćelije - FO-B ćelije i MZ-B ćelije su jedan od nedovoljno opisanih tipova B-ćelija.
  • Regulatorne B (Breg) ćelije su imunosupresivni tip B-ćelija koje zaustavljaju širenje patogena, pro-upalnoh limfocita putem lučenja IL-10, IL-35 i TGF-β.[28] Također, promovira stvaranje regulatornih T (Treg) ćelija direktno u interakciji s T ćelijama, skretajući njihovu diferencijaciju prema T-regulaciji. Nema opisanih zajedničkih identiteta sa Breg (B-reguliranim) ćelijama. Mnogi podskupovi B-reg ćelija, koji imaju zajedničke regulatorne funkcije, pronađeni su i kod miševa i kod ljudi. Trenutno nije poznato da li su podskupovi Breg ćelija razvojno povezani i kako se tačno odvija diferencijacija B-reg ćelije. Postoje dokazi koji pokazuju da gotovo sve vrste B ćelija mogu diferencirati u Breg ćeliju pomoću mehanizama koji uključuju upalne signale i prepoznavanje BCR.

Patologija u vezi sa B-ćelijama[uredi | uredi izvor]

Posljedica nenormalnog prepoznavanja B-ćelija za vlastite antigene, može biti autoimuna bolest, nakon čega slijedi proizvodnja autoantitijela.[29] Autoimmune diseases where disease activity is correlated with B cell activity include scleroderma, multiple sclerosis, systemic lupus erythematosus, type 1 diabetes, and rheumatoid arthritis.[29]

Maligna transformacija B-ćelija i njihovih prekurssora može izazvati pojavu mjesta za kancere, uključujućii hroničnu limfocitnu leukemiju (CLL), akutnu limfoblastnu leukemiju (ALL), ćelijsku leukemiju, folukulski limfom, Ne-Hodgkinov limfom i Hodgkinov limfom.[30]

Epigenetika[uredi | uredi izvor]

Glavni članak: Epigenetika

Studija koja je istraživala metilom B ćelija tokom ciklusa diferencijacije, koristeći bisulfitno sekvenciranje cijelog genoma (WGBS), pokazala je da hipometilacija postoji od najranijih do najviše diferenciranih faza. Najveća metilacijska razlika je bila između faze germinalnog centra B-ćelija i memorijskih B-ćelija. Osim toga, ova studija je pokazala da postoji sličnost između B-ćelija tumora i dugotrajnih B ćelija u znacima metilacije DNK.[31]

Dodatne slike[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2002). Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo. ISBN 9958-10-222-6. 
  2. ^ a b c d Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005). Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo. ISBN 9958-9344-3-4. 
  3. ^ Murphy, Kenneth (2012). Janeway's Immunobiology 8th Edition. New York, NY: Garland Science. ISBN 9780815342434. 
  4. ^ Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Eds. (2005). Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB) Sarajevo. ISBN 9958-9344-1-8. 
  5. ^ Cooper, Max D. (2015-01-01). "The early history of B cells". Nature Reviews Immunology 15 (3): 191–7. PMID 25656707. doi:10.1038/nri3801. 
  6. ^ a b Kondo, Motonari (2010-11-01). "Lymphoid and myeloid lineage commitment in multipotent hematopoietic progenitors". Immunological Reviews 238 (1): 37–46. ISSN 1600-065X. PMC 2975965. PMID 20969583. doi:10.1111/j.1600-065X.2010.00963.x. 
  7. ^ Pelanda, Roberta; Torres, Raul M. (2012-04-01). "Central B-Cell Tolerance: Where Selection Begins". Cold Spring Harbor Perspectives in Biology 4 (4): a007146. ISSN 1943-0264. PMC 3312675. PMID 22378602. doi:10.1101/cshperspect.a007146. 
  8. ^ Martensson, Inga-Lill; Almqvist, Nina; Grimsholm, Ola; Bernardi, Angelina (2010). "The pre-B cell receptor checkpoint". FEBS Letters 584 (12): 2572–9. PMID 20420836. doi:10.1016/j.febslet.2010.04.057. 
  9. ^ LeBien, Tucker W.; Tedder, Thomas F. (2008-09-01). "B lymphocytes: how they develop and function". Blood 112 (5): 1570–1580. ISSN 0006-4971. PMC 2518873. PMID 18725575. doi:10.1182/blood-2008-02-078071. 
  10. ^ Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005). Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo. ISBN 9958-9344-3-4. 
  11. ^ Loder, By Florienne; Mutschler, Bettina; Ray, Robert J.; Paige, Christopher J.; Sideras, Paschalis; Torres, Raul; Lamers, Marinus C.; Carsetti, Rita (1999-07-01). "B Cell Development in the Spleen Takes Place in Discrete Steps and Is Determined by the Quality of B Cell Receptor–Derived Signals". The Journal of Experimental Medicine 190 (1): 75–90. ISSN 0022-1007. PMID 10429672. doi:10.1084/jem.190.1.75. 
  12. ^ a b Chung, James B.; Silverman, Michael; Monroe, John G. (2003-01-06). "Transitional B cells: step by step towards immune competence". Trends in Immunology 24 (6): 342–348. ISSN 1471-4906. doi:10.1016/S1471-4906(03)00119-4. 
  13. ^ Cerutti, Andrea; Cols, Montserrat; Puga, Irene (2013-01-01). "Marginal zone B cells: virtues of innate-like antibody-producing lymphocytes". Nature Reviews Immunology 13 (2): 118–32. PMC 3652659. PMID 23348416. doi:10.1038/nri3383. 
  14. ^ Harwood, Naomi E.; Batista, Facundo D. (2010-01-01). "Early Events in B Cell Activation". Annual Review of Immunology 28 (1): 185–210. PMID 20192804. doi:10.1146/annurev-immunol-030409-101216. 
  15. ^ Yuseff, Maria-Isabel; Pierobon, Paolo; Reversat, Anne; Lennon-Duménil, Ana-Maria (2013-01-01). "How B cells capture, process and present antigens: a crucial role for cell polarity". Nature Reviews Immunology 13 (7): 475. PMID 23797063. doi:10.1038/nri3469. 
  16. ^ Nutt, Stephen L.; Hodgkin, Philip D.; Tarlinton, David M.; Corcoran, Lynn M. (2015-01-01). "The generation of antibody-secreting plasma cells". Nature Reviews Immunology 15 (3): 160. PMID 25698678. doi:10.1038/nri3795. 
  17. ^ Asokan, Rengasamy; Banda, Nirmal K.; Szakonyi, Gerda; Chen, Xiaojiang S.; Holers, V. Michael (2013-01-01). "Human complement receptor 2 (CR2/CD21) as a receptor for DNA: Implications for its roles in the immune response and the pathogenesis of systemic lupus erythematosus (SLE)". Molecular Immunology 53 (1–2): 99–110. PMC 3439536. PMID 22885687. doi:10.1016/j.molimm.2012.07.002. 
  18. ^ Zabel, Mark D.; Weis, John H. (2001-03-01). "Cell-specific regulation of the CD21 gene". International Immunopharmacology. Unraveling Mechanisms and Discovering Novel Roles for Complement 1 (3): 483–493. PMID 11367532. doi:10.1016/S1567-5769(00)00046-1. 
  19. ^ Bortnick, Alexandra; Chernova, Irene; Quinn, William J.; Mugnier, Monica; Cancro, Michael P.; Allman, David (2012-06-01). "Long-Lived Bone Marrow Plasma Cells Are Induced Early in Response to T Cell-Independent or T Cell-Dependent Antigens". The Journal of Immunology 188 (11): 5389–5396. ISSN 0022-1767. PMC 4341991. PMID 22529295. doi:10.4049/jimmunol.1102808. 
  20. ^ Blum, Janice S.; Wearsch, Pamela A.; Cresswell, Peter (2013-01-01). "Pathways of Antigen Processing". Annual Review of Immunology 31 (1): 443–473. PMC 4026165. PMID 23298205. doi:10.1146/annurev-immunol-032712-095910. 
  21. ^ Crotty, Shane (2015-01-01). "A brief history of T cell help to B cells". Nature Reviews Immunology 15 (3): 185–9. PMC 4414089. PMID 25677493. doi:10.1038/nri3803. 
  22. ^ MacLennan, Ian C. M.; Toellner, Kai-Michael; Cunningham, Adam F.; Serre, Karine; Sze, Daniel M.-Y.; Zúñiga, Elina (2003-08-01). "Extrafollicular antibody responses". Immunological Reviews 194: 8–18. ISSN 0105-2896. PMID 12846803.  |first7= nedostaje |last7= in Authors list (pomoć)
  23. ^ Shlomchik, Mark J.; Weisel, Florian (2012-05-01). "Germinal center selection and the development of memory B and plasma cells". Immunological Reviews 247 (1): 52–63. ISSN 1600-065X. PMID 22500831. doi:10.1111/j.1600-065X.2012.01124.x. 
  24. ^ McHeyzer-Williams, Michael; Okitsu, Shinji; Wang, Nathaniel; McHeyzer-Williams, Louise (2011-01-01). "Molecular programming of B cell memory". Nature Reviews Immunology 12 (1): 24–34. PMC 3947622. PMID 22158414. doi:10.1038/nri3128. 
  25. ^ a b Kurosaki, Tomohiro; Kometani, Kohei; Ise, Wataru (2015-01-01). "Memory B cells". Nature Reviews Immunology 15 (3): 149. PMID 25677494. doi:10.1038/nri3802. 
  26. ^ Pillai, Shiv; Cariappa, Annaiah; Moran, Stewart T. (2005-01-01). "Marginal Zone B Cells". Annual Review of Immunology 23 (1): 161–196. PMID 15771569. doi:10.1146/annurev.immunol.23.021704.115728. 
  27. ^ Baumgarth, Nicole (2010-01-01). "The double life of a B-1 cell: self-reactivity selects for protective effector functions". Nature Reviews Immunology 11 (1): 34–46. PMID 21151033. doi:10.1038/nri2901. 
  28. ^ Rosser, Elizabeth C.; Mauri, Claudia (2015). "Regulatory B Cells: Origin, Phenotype, and Function". Immunity 42 (4): 607–612. ISSN 1074-7613. PMID 25902480. doi:10.1016/j.immuni.2015.04.005. 
  29. ^ a b Yanaba, Koichi; Bouaziz, Jean-David; Matsushita, Takashi; Magro, Cynthia M.; St.Clair, E. William; Tedder, Thomas F. (2008-06-01). "B-lymphocyte contributions to human autoimmune disease". Immunological Reviews 223 (1): 284–299. ISSN 1600-065X. doi:10.1111/j.1600-065X.2008.00646.x. 
  30. ^ III, Arthur L. Shaffer; Young, Ryan M.; Staudt, Louis M. (2012-01-01). "Pathogenesis of Human B Cell Lymphomas". Annual Review of Immunology 30 (1): 565–610. PMID 22224767. doi:10.1146/annurev-immunol-020711-075027. 
  31. ^ Kulis, Marta; Merkel, Angelika; Heath, Simon; Queirós, Ana C.; Schuyler, Ronald P.; Castellano, Giancarlo; Beekman, Renée; Raineri, Emanuele; Esteve, Anna (2015-07-01). "Whole-genome fingerprint of the DNA methylome during human B cell differentiation". Nature Genetics (jezik: engleski) 47 (7): 746–756. ISSN 1061-4036. doi:10.1038/ng.3291. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]