Bosanski dičak

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Barbarea bosniaca)
Jump to navigation Jump to search
Šablon:TaksokvirVodič za izradu taksokvira
Bosanski dičak
Barbarea bosniaca
Status zaštite: Ugroženi
Sistematika
Carstvo Plantae
Koljeno ?
Razred ?
Red ?
Porodica Brassicaceae
Rod Barbarea
Vrsta Barbarea bosniaca

Bosanski dičak, bosanska repnica ili bosanska barbica (lat. Barbarea bosniaca Murb.) – sinonimi: Bararbarea sicula var. bosniaca, K. Maly i B. vulgaris G. Beck) – je bosanska endemska biljka iz porodice Brassicacea (Cruciferae) - krstašice. Diploidna hromosomska garnitura sadrži 2n=?[1]

Opis[uredi | uredi izvor]

Bosanski dičak je trajnica visine oko 25-55 cm. stabljike su mo visoke, uspravne, a na poprečnom presjeku uglaste. Izbrazdane su i obrasle listovima. Od osnovi ili pri vrhu su raz­granate; pri dnu su oskudno dlakave ili potpuno gole.

Li­stovi naizmjenični, a pri dnu formiraju rozetu. Svi su debeli i goli. Prvi donji listovi stabljike su perasto podijeljeni na 2-5 pari bočnih režnjeva. Vrsni režanj je znatno veći od ostalih, okruglasto elipsoidan iii ovalan, a pri osnovi zaobljen iii blago srcolik. Na rubu je plitko valo­vit. Bočni režnjevi su izduženo lancetasti ili okru­glasti, horizontalni. Drška listova je pri dnu proširena i okriljena. Srednji i gornji listovi stabljike često imaju režnjeve koji su međusobno spo­jeni širokim krilima.

Cvjeta u maju (rijetko u aprilu) i junu. Cvjetovi brojni, dvospolni i pravilni (aktinomorfni), sa dugim petelj­kama. Čašični listići su dugi 3,5-4 mm, sa širokim bijelim opnastim obodom. Latice su duge oko 7-8 mm, obrnuto jajolike, pri osnovi kli­nasto sužene, a na vrhu blago udubljene. Peteljke ploda su relativno kratke, tj. duge 4-6 mm, neznatno tanje od ploda.

Plod je široka komuška, duga 25-40 mm, a široka 1,7-2 mm. Uspravna je i priljubljena uz osovinu cvasti ili koso odstojeća, na poprečnom presjeku okruglasto-četverouglasta. Pri vrhu je usiljena, sa vratom tučka dužine 2-3,5 mm. Jajolike sje­menke su sivkastosmeđe, dužine oko 1,5 mm, a široke oko 1 mm; gole su, a na povrsini mrežasto fino naborane.

Ekologija i rasprostranjenje[uredi | uredi izvor]

Bosanski dičak raste na vlažnim livadam, rubovima poplavnih šuma i šikara, uz jarkove i puteve, a nađe se i u vegetaciji mezofilnih livada, na nadmorskim visinama oko 650-1.300 m nadm. Uspijeva na svježim, hran­ljivim, ilovastim ili pjeskovitim tlima, na sunčanim ili blago zasjenjenim pozicijama.

Endem je Centralnih Dinarida, tačnije bosanski stenoendem.

Locus classicus: Bosna izmedu Sa­rajeva i sela Mrkovići (Murbeck, S.1891).[1]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b Šilić Č. (1990): Endemične biljke, 3. izdanje. Svjetlost, Sarajevo, ISBN 86-01-02557-9.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]