Brom

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Brom
[Ar]3d104s24p5 35Br
   
Periodni sistem elemenata
Općenito
Hemijski element, Simbol, Atomski broj Brom, Br, 35
Serija Halogeni elementi
Grupa, Perioda, Blok 17, 4, p
Izgled crveno-smeđa tečnost
Zastupljenost 6 · 10−4 %
Atomske osobine
Atomska masa 79,904 u
Atomski radijus (izračunat) 115 (94) pm
Kovalentni radijus 114 pm
Van der Waalsov radijus 185 pm
Elektronska konfiguracija [Ar]3d104s24p5
Broj elektrona u energetskom nivou 2, 8, 18, 7
1. energija ionizacije 1139,9 kJ/mol
2. energija ionizacije 2103 kJ/mol
3. energija ionizacije 3470 kJ/mol
4. energija ionizacije 4560 kJ/mol
5. energija ionizacije 5760 kJ/mol
6. energija ionizacije 8550 kJ/mol
7. energija ionizacije 9940 kJ/mol
Fizikalne osobine
Agregatno stanje tečno
Kristalna struktura ortorompski
Gustoća 3,119 g · cm−3 kg/m3 kod 300 K
Magnetizam dijamagnetičan
Tačka topljenja 265,8 K (−7,3 °C)
Tačka ključanja 332 K (59 °C)
Molarni volumen 19,78 · 10−6 m3/mol
Toplota isparavanja 15,438 kJ/mol
Toplota topljenja 5,286 kJ/mol
Pritisak pare 5800 Pa kod 280,1 K
Brzina zvuka m/s
Hemijske osobine
Oksidacijsko stanje ±1, 3, 5, 7
Elektrodni potencijal 1,066 V (Br + e → Br)
Elektronegativnost 2,96 (Pauling-skala)
Izotopi
Izo RP t1/2 RA ER (MeV) PR
77Br

sin

57,036 h ε 1,365 77Se
78Br

sin

6,46 min ε 3,574 78Se
79Br

50,69 %

Stabilan
80Br

sin

17,68 min β 2,004 80Kr
ε 1,871 80Se
81Br

49,31 %

Stabilan
82Br

sin

35,30 h β 3,093 82Kr
83Br

sin

2,40 h β 0,972 83Kr
Sigurnosno obavještenje
Oznake upozorenja

Vrlo otrovno

T+
Vrlo otrovno

Nagrizajuće

C
Nagrizajuće

Opasno za okoliš

N
Opasno za okoliš
Obavještenja o riziku i sigurnosti R: 26-35-50
S: (1/2-)7/9-26-45-61
Ukoliko je moguće i u upotrebi, koriste se SI osnovne jedinice.
Ako nije drugačije označeno, svi podaci su podaci dobiveni mjerenjima u normalnim uslovima.

Brom (Br, latinski - bromium) je nemetal VIIA grupe. Posjeduje 4 izotopa 77, 79, 81 i 82, od kojih su postojani 79 i 81. Ova dva izotopa se javljaju u približnoj proporciji 1:1 kod broma koji se nalazi u prirodi.

Zastupljenost[uredi | uredi izvor]

U prirodi brom je rasprostranjen u vidu spojeva. Najpoznatiji mineral broma je brom-karnalit, KBr·6H2O. Rastvoreni bromidi javljaju se u nekim slanim jezerima i u morskoj vodi. Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 0,37 ppm[1], uglavnom kao nečistoća u morskom pijesku i u kamenoj soli. Brom se u većim količinama javlja u morskoj vodi (65 ppm). U oba slučaja javlja se u vidu soli natrijum bromida.

Otkriven je 1826 godine od strane A.J. Balarda i C. Lowinga[1].

Elementarni brom

Jedinjenja[uredi | uredi izvor]

Najpoznatija jedinjenja broma su: bromovodonik (HBr) - veoma jaka kiselina, kao i njene soli natrij bromid i kalij bromid. Veliki značaj u hemiji imaju njegove fluoridne soli NaBrFx x=4,5,6. Bromid srebra se masovno koristi u fotografiji.

Biološki značaj[uredi | uredi izvor]

Brom je zastupljen u čovjekovom organizmu u količini od oko 50 ppm, ali on nema nikakvu bitnu ulogu. Pare broma oštećuju sluzokožu organa za disanje, a ako dospije na kožu brom pravi rane koje veoma teško zarastaju. U velikim količinama čist brom je veoma otrovan. Ioni broma Br- su bezopasni ukoliko njihova količina ne prelazi preko one koja je u morskoj vodi.

Osobine i primjena[uredi | uredi izvor]

Na sobnoj temperaturi čist brom je mrkocrvena tečnost oštrog, neprijatnog mirisa, koja lako isparava. Koristi se u brojnim hemijskim reakcijama. Brom se upotrebljava i u farmaceutskoj i hemijskoj industriji.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b Barbalace, Kenneth. "Periodic Table of Elements". Environmental Chemistry.com
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: