Carska džamija u Bileći

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Careva džamija, ili Gradska, ili Obradovića džamija, nalazi se u centru Bileće, Bosna i Hercegovina. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. [1]

Historija[uredi | uredi izvor]

Careva džamija izgrađena je 1895. godine, na temeljima stare džamije, novcem kojeg je dala Zemaljska vlada BiH (40 000 kuna) i domaće stanovništvo. Po tome je najmlađa džamija u Hercegovini.

Bilećki muslimani su se obratili caru Franji Josipu u Beč, sa predstavkom i zamolili da se džamija u Bileći izgradi od tesanog kamena kao i crkva, što im je i odobreno. Car je dao odobrenje i poklonio ćilim.

Munara Careve džamije je bila oštećena od udara groma 1925. godine, i to njen donji dio, kaca, koji je kasnije restauriran. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, džamija je bila oštećena. Godine 1965. ova oštećenja su sanirana. Tada je izgrađena gasulhana i ograđen harem džamije.

Preko puta džamije nalazila se do 1941. godine zgrada mekteba, koja je sagrađena početkom stoljeća. Zgrada je u toku Drugog svjetskog rata jako oštećena, a nakon 1950. godine je srušena.

Careva džamija je minirana 1992. godine i tom prilikom su potpuno uništeni krov, munara i enterijer džamije, dok su zidovi znatno oštećeni. Ponovo je obnovljena 2011. godine.

Opis[uredi | uredi izvor]

Prema konceptu prostorne organizacije, Careva džamija pripada tipu jednoprostornih džamija dimentija 11,4x11,4 metara, sa kamenom munarom visine 23 metra. Kamene munare kvadratne osnove nalaze se jedino uz džamije u Hercegovini. Munare četvrtastog oblika imale su Telarevića džamija u Bjeljanima kod Stoca, džamije u okolini Bileće: Avdića džamija u Planoj, džamija u Kljunima, Kružnju i Svinjarini, džamije na području Nevesinja: Perkušića džamija u Nevesinju, Čelebića džamija u Donjoj Bijenji, džamija u Kruševljanima, zatim, džamija u Glavatičevu kod Konjica, Fatime kadune u Mostaru.

Centralni prostor džamije je natkriven unutrašnjom kupolom sa tjemenom na visini od cca 11 m od kote poda džamije. Kupola je pokrivena šesterostrešnim šatorastim krovom, drvene konstrukcije. Šatorasti krov je oslonjen na osmougaoni tambur. Prelaz iz kvadratne osnove u tambur ostvaren je preko četiri trompe.

U enterijeru je mihrab bez dekora, mimber od kamena i drveni mahfil.

Literatura[uredi | uredi izvor]

Hivzija Hasandedić, Muslimanska baština u istočnoj Hercegovini, El-Kalem, Sarajevo, 1990.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Careva džamija". kons.gov.ba. Pristupljeno 13. 10. 2016. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]