Concerto grosso

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži


Concerto grosso (italijanski, množina-concerti grossi) (bosanski, veliki koncert) bio je popularan oblik barokne muzike u kojem je korišten ansambl i obično je imao tri do šest stavaka u kojem je muzički materijal prošao između male grupe solista (concertino ) i puni orkestar (ripieno). Muzika koja se izvodi razmjenjuje se međusobno od strane manje grupe solista, da bi je zatim preuzeo veći orkestar. Ovaj pokret dovodi do toga da proizvedeni zvuk raste, buja, i kao takav biva ponuđen publici.[1]

Formiranje concerta grossa[uredi | uredi izvor]

Ovaj muzički oblik je vjerovatno razvijen oko 1680. od strane "Alessandra Stradelle", koji izgleda kao da je prvi pisao muziku u kojoj su "concertino" i "ripieno" kombinovani na karakterističan način, iako nije koristio termin "concerto grosso." Prvi veliki kompozitor koji ih naziva concerti grossi je bio Stradellin prijatelj Arcangelo Corelli. Nakon Corellijeve smrti, zbirka od 12 takvih djela je bila objavljena (stavci su vjerovatno izabrani pojedinačno iz većeg opusa) i ubrzo se proširio širom Evrope, pronalazeći mnoge poklonike i imitatore. Kompozitori kao što su Francesco Geminiani i Giuseppe Torelli napisali su concerte u stilu Corellija, i on je također imao snažan uticaj na Antonija Vivaldija.[1]

Concerto grosso oblici[uredi | uredi izvor]

U vrijeme Corellija, dva različita concerto grosso oblika su se istakli: crkveni concerto (concerto da chiesa) i kamerni concerto (concerto da kamera). Prvi je više formalan i uglavnom samo se izmjenjuje "Largo" ili "adagio" (spori) stavak s "Allegrom" (brzim) stavkom, dok je potonji imao više karakter svite, predstavljen sa preludijem i uključuje mnoge plesne oblike popularne u to vrijeme. Te razlike kasnije polagano nestaju.

Najpoznatiji corellijev concerto je nesumnjivo broj 8 u g-molu, tzv. Božićni končerto, koji završava sa furioznim Allegrom. Corellijev concertino se sastojao od dvije violine i violončela, s gudačkim orkestrom koji je služio kao "ripieno", i popraćen je sa bassom continuom. U Corellijevo vrijeme za potonji se vjerovalo da je često bio odsviran na orguljama, pogotovo u slučaju "concerto da chiese", ali u modernim snimkama izvodio se gotovo isključivo na čembalu. [1]

Kompozitori za concerto grosso[uredi | uredi izvor]

Glavni kompozitori ovog muzičkog oblika su bili George Friedrich Händel, koji je proširio ripieno uključivši duhačke instrumente. Nekoliko Brandenburških koncerata Johanna Sebastiana Bacha također labavo slijede obrazac končerta grossa, naročito 2. concerto, koji ima concertino od rikordera, oboe, trube, i solo violine.

Koncerto grosso oblik također je doživio ograničeno korištenje od strane kompozitora iz 20. vijeka koji su bili pod uticajem baroka, kao što Ernesta Blocha, Bohuslava Martinua, Alfreda Schnittkea, i Philipa Glassa.[1]

Reference[uredi | uredi izvor]