Concerto grosso

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži


Concerto grosso (italijanski, množina-concerti grossi) (bosanski, veliki koncert) bio je popularan oblik barokne muzike u kojem je korišten ansambl i obično je imao tri do šest stavaka u kojem je muzički materijal prošao između male grupe solista (končertino ) i puni orkestar (ripieno). Muzika koja se izvodi razmjenjuje se međusobno od strane manje grupe solista, da bi je zatim preuzeo veći orkestar. Ovaj pokret dovodi do toga da proizvedeni zvuk raste,buja, i kao takav biva ponuđen publici.[1]

Formiranje concerta grossa[uredi | uredi izvor]

Ovaj muzički oblik je vjerovatno razvijen oko 1680. od strane "Alessandra Stradelle", koji izgleda kao da je prvi pisao muziku u kojoj su "končertino" i "ripieno" kombinovani na karakterističan način, iako nije koristio termin "končerto grosso." Prvi veliki kompozitor koji ih naziva končerti grossi je bio Stradellin prijatelj Arcangelo Corelli. Nakon Corellijeve smrti, zbirka od 12 takvih djela je bila objavljena (stavci su vjerovatno izabrani pojedinačno iz većeg opusa) i ubrzo se proširio širom Evrope, pronalazeći mnoge poklonike i imitatore. Kompozitori kao što su Francesco Geminiani i Giuseppe Torelli napisali su končerte u stilu Corellija, i on je također imao snažan uticaj na Antonija Vivaldija.[1]

Concerto grosso oblici[uredi | uredi izvor]

U vrijeme Corellija, dva različita oblika končerta grossa su se istakli: crkveni končerto (concerto da Chiesa) i kamerni končerto (concerto da kamera). Prvi je više formalan i uglavnom samo se izmjenjuje "Largo" ili "adagio" (spori) stavak s "Allegrom" (brzim) stavkom, dok je potonji imao više karakter svite, predstavljen sa preludijem i uključuje mnoge plesne oblike popularne u to vrijeme. Te razlike kasnije polagano nestaju.

Najpoznatiji corellijev končerto je nesumnjivo broj 8 u g-molu, tzv. Božićni končerto, koji završava sa furioznim Allegrom. Korellijev končertino se sastojao od dvije violine i violončela, s gudačkim orkestrom koji je služio kao "ripieno", i popraćen je sa bassom continuom. U Corellijevo vrijeme za potonji se vjerovalo da je često bio odsviran na orguljama, pogotovo u slučaju končerta da Chiesae, ali u modernim snimkama izvodio se gotovo isključivo na harpsikordu.[1]

Kompozitori za concerto grosso[uredi | uredi izvor]

Glavni kompozitori ovog muzičkog oblika su bili George Friedrich Händel, koji je proširio ripieno uključivši duhačke instrumente. Nekoliko Brandenburških koncerata Johanna Sebastiana Bacha također labavo slijede obrazac končerta grossa, naročito 2. končerto, koji ima končertino od rikordera, oboe, trube, i solo violine.

Končerto grosso oblik također je doživio ograničeno korištenje od strane kompozitora iz 20. vijeka koji su bili pod uticajem baroka, kao što Ernesta Blocha, Bohuslava Martinua, Alfreda Schnittkea, i Philipa Glassa.[1]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Concerto_Grosso