Crkva Šklopotnica

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Crkva Šklopotnica

Crkva Šklopotnica (crkva sv. Nikole) u Čelebićima nalazi se u općini Foča. Pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi i Mitropoliji dabrobosanskoj. Proglašena je zajedno sa grobljem i 5 starih hrastova za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.[1][2]

Lokacija[uredi | uredi izvor]

Nalazi se u naselju Čelebići, zaseok Rijeka, oko 50 kilometara od Foče. Smješteno je na nadmorskoj visini od oko 1000, između planina Ljubišnja (2238 m) i Pliješa (1717 m) s prevojem na Bakiću (1262 m).[1]

Historija[uredi | uredi izvor]

Crkva se zvanično datira u prvu polovinu XIX vijeka (1832. godina), što je učinjeno na osnovu natpisa koji se nalazi sa unutrašnje strane crkve na drvenom nadvratniku. Prvi zvonik i crkveno zvono napravljeno je u vrijeme izgradnje hrama, ali je ono odneseno tokom Prvog svjetskog rata, kada je pretopljeno za izradu municije.

Opis[uredi | uredi izvor]

Pripada grupi jednobrodnih crkvi, jednostavne osnove i skromnih dimenzija. Osnovu crkve predstavlja pravougaonik dimenzija 7,55x5,60 metara. Visina zidova sa vanjske strane iznosi svega 1,50 metara iz razloga što je objekat ukopan u zemlju. Zidovi imaju unutrašnju visinu od 2,00 metara.

Sa zapadne strane objekta pred ulazom podignut je otvoreni zvonik na stubovima.

U crkvi su izuzetno vrijedne ikone na ikonostasu, rad srpskih zoografa Georgija Mitrofanovića, Andrije Raičevića i majstora Jovana. Sve te ikone su u crkvu dospjele iz ne mnogo udaljenog manastira Svete Trojice u Pljevljima.

Na lokaciji oko crkve Šklopotnica nalazi se 5 hrastova vrste hrast cer, Quercus cerris, visine do 30m, debljine preko 1m dijametar i starosti od 300 godina. Kod slavenskih naroda rasprostranjeno je vjerovanje da drvo, kao i ostalo rastinje i oblici u prirodi imaju dušu.[1]

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • St. Dobroslav Pavlović, "Crkve brvnare u Srbiji", doktorska disertacija odbranjena na Arhitektonskom fakultetu u Beogradu, Beograd, 1962.
  • Vera Brežančić, "Konzervacija značajnih starih stabala u Bosni i Hercegovini", Naše starine X, Sarajevo, Godišnjak zavoda za zaštitu spomenika kulture SR BiH, 1965.
  • Zdravko Kajmaković, "Četiri ikone iz radionice majstora Kozme", Zbornik za likovne umjetnosti, br. 7, Novi Sad, 1971.
  • Zdravko Kajmaković, "Kozma Jovan", Zbornik za likovne umetnosti, Matice srpske 13, Novi Sad, 1977.
  • Svetlana Rakić, Ikone Bosne i Hercegovine (16-19 vijek), Beograd, 1998.
  • Branislav Jovanović, Dendrologija, Beograd, Univerzitetska štampa, 2000.
  • Slobodan Nenadović, Ilustrovani rječnik izraza u narodnoj arhitekturi, Prosvjeta, 2002.
  • Ljiljana Ševo, Pravoslavne crkve i manastiri u Bosni i Hercegovini do 1878. godine, Banja Luka, 2002.
  • Milenko Todović, Crkva Šklopotnica u Rijeci kod Foče, Beograd, Svijet knjige, 2004.

Reference[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

  • Službeni sajt komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine