Cvat

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Cvast)
Idi na: navigaciju, pretragu
Cvat jednocvjetne kineske kamelije (Camellia sinensis)

Cvat – u botanici – je skup cvijetova na zajedničkoj osovini. Biološki smisao i značaj cvati je u pojavi da grupiranje cvjetova povećava njihovu uočljivost i time olakšava oprašivanje. Cvati sa mnogobrojnim sitnim cvetovima lakše se lelujaju na vazdušnim strujama (vjetrovima), što je odlučujuće važno za opstanak biljaka koje se oprašuju vjetrom (anemofilno oprašivanje).[1][2][3]

Zajednička osovina je vreteno cvati, koje može da se grana:

Na osnovu obrasca grananja vretena, razlikuju se dva osnovna tipa cvati:

Grozdasti ili racemozni cvatovi[uredi | uredi izvor]

Vreteno grozdastih, rastresitih cvatova se grana monopodijski, tako što osovina dugo raste, a od nje se postepeno obrazuju bočne grane sa cvjetovima, a tek na kraju, i na njenom vrhu, se razvija cvijet. Najmlađi je redovno onaj na vrhu vretena.

Oblici racemoznih cvati su:

  1. grozd – na dugom vretenu, na drškama iste dužine, nalaze se cvjetovi;
  2. klas – na dugom vretenu se nalaze naredni cvijetovi;
  3. gronja – je forma grozda, sa cvjetnim drškama različitih dužina; donji, stariji cvjetovi imaju duže drške;
  4. štit – ima kratko vreteno sa kojeg polaze zrakasto raspoređene cvjetne drške iste dužine;
  5. glavica – ima prošireno, kratko i zadebljalo vreteno, na kojem se nalaze sjedeći cvjetovi;
  6. klip – je forma klasa sa valjkastim i zadebljalim vretenom;
  7. resa – je oblik klasa tankog, vitkog i visećeg vretena;
  8. složeni klas – umjesto cvjetova na vretenu ima klasove;
  9. složeni štit – cvat kratkog vretena sa kojeg izbijaju štitovi;
  10. metlica – je složena od većeg broja grozdova ili klasova.

Račvaste ili cimaste cvati[uredi | uredi izvor]

Kod račvasti cvati vreteno se grana simpodijski, tako što vrlo rano završava rastenje; kraj rasta je obilježen cvjetanjem, a ispod tog prvog cvijeta se razvijaju jedna ili veći broj bočnih grana. Zato je cvijet prve osovine, u ovakvoj cvati, redovno najstariji.

Na osnovu broja bočnih osovina (jedna, dvije ili više) koje se izrastaju nakon prve, razlikuju se tri tipa račvastih cvati:

  1. monohazij, među kojima su najpoznatije krivudarka i uvojak;
  2. dihazij i
  3. polihazij

Odnosi vretena, račvi, cvijeta i brakteja[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/taxonomyhome.html/index.cgi?chapter=resources APWebsite iNational Center for Biotechnology Information]]
  2. ^ http://www.kew.org/msbp/faq/useful_links.html, Royal Botanic Gardens.
  3. ^ http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/meet.14504201249/pdf, Peter F.. Davis S., Davis H. (2005): The angiosperm phylogeny website.