Danska kruna (valuta)

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Danska kruna
dansk krone
Two 20kr gold coins.jpg
Kovanica od 20 kruna
Denmark 25 ore 1941 reverse.jpg
Stara kovanica od 25 øre s rupom u sredini
ISO 4217 Kod DKK
Korisnik Flag of Denmark.svg Danska
Flag of Greenland.svg Grenland
Najmanja jedinica øre
Oznaka kr
Kovanice 50 øre, 1, 2, 5, 10, 20 kruna
Novčanice 50, 100, 200, 500, 1000 kruna
Nacionalna banka Danska nacionalna banka
- web stranica www.nationalbanken.dk

Danska kruna (dk: krone; kr.) je zvanična valuta u Danskoj. Pored toga koristi se i u autonomnim oblastima Grenlandu i Farskim ostrvima. Po standardu ISO 4217 njena oznaka je DKK. Manja jedinica je øre, 1 kruna iznosi 100 øre. Novac izdaje Danska nacionalna banka (dk. danske nationalbank).

Historija[uredi | uredi izvor]

Prvi put je zvanično uvedena 1875. čime je zamjenila tadašnji rigsbankdaler koji je imao pokriće u srebru. S novom valutom Danska je pristupila Skandinavskoj monetarnoj uniji, zlato je postalo pokriće umjesto srebra. Time su Danska, Norveška i Švedska međusobno omogućile opticaj valuta na svojoj teritoriji. Savez je ukinut 1924. Danska je sačuvala zlatni standard do 1931. Iako je članica Evropske unije, glasanjem su Danci odbili uvođenje eura. Od 1999. u Danskoj važi ERM II, time je kruna vezana za euro (vidi i KM).

Novčanice[uredi | uredi izvor]

Danske novčanice se nalaze u sljedećim veličinama: 50, 100, 200, 500 i 1000 kr.[1]

Serija od 1997.[uredi | uredi izvor]

lice naličje vrijednost razmjer boja prednja strana zadnja strana vodeni žig serije prvo izdavanje
50 DKK 2005.jpg 50 kr. 125 × 72 mm bibor Karen Blixen Kentaur




Vikingški brod koji plovi od fjordova Skuldelev do Roskilde, prikazani broj od 100[2]
1999
2005
2009
7. maj
1999.
26. august
2005.
100 DKK 2002.jpg 100 kr. 135 × 72 mm narančast Carl Nielsen bazilika ispred katedrale u Tømmerby-u 1999
2002
22. novembar
1999.
27. novembar
2002.
200 DKK 2003.jpg 200 kr. 145 × 72 mm zelen Johanne Luise
Heiberg
lav, koji stoji
ispred katedrale Viborga
1997
2003
10. mart 1997.
9. april 2003.
500 DKK 2005.jpg 500 kr. 155 × 72 mm plav Niels Bohr jedan vojvoda, koji je pobjedio
zmaja ispred crkve Lihme-a
1997
2003
12. septembar 1997
24. septembar 2003
1000 DKK 1998.jpg 1000 kr. 165 × 72 mm crven Anna Ancher,
Michael Ancher
crkva Bisleva Anna Ancher 1998
2004
18. septembar
1998.
25. novembar
2004.

Serija od 2009.[uredi | uredi izvor]

Od 2009. uvedena je nova serija novčanica koja na prednjoj strani ima naslikane poznate mostove, dok su na zadnjoj strani razni predmeti otkriveni arheološkim iskopavanjem.

lice naličje vrijednost razmjer boja prednja strana zadnja strana vodeni žig serija[2] prvo izdavanje[2]
50 DKK prednja 2009.jpg 50 DKK zadnja 2009.jpg 50 kr. 125 × 72 mm ljubičasta Most Sallingsund Bure iz Skarpsallinga




Vikingški brod iz Skuldeleva u fjordu Roskilde,
vidi se broj 100[2]
2009 11. august 2009
100 DKK prednja 2009.jpg 100 DKK zadnja 2009.jpg 100 kr. 135 × 72 mm narandžasta Most Old Little Belt Bodež iz Hindsgavla 2010 4. maj 2010
200 DKK prednja 2009.jpg 200 DKK zadnja 2009.jpg 200 kr. 145 × 72 mm zelena Knippelsbro (Knippelov most) Metalna kopča kajša
iz Langstrupa
2010 19. oktobar 2010
500 DKK prednja 2009.jpg 500 DKK zadnja 2009.jpg 500 kr. 155 × 72 mm plava Dronning Alexandrines Bro
ili Most Møn
kanta od bronze
sa ostrva Møn
2011 15. februar 2011
1000 DKK prednja 2009.jpg 1000 DKK zadnja 2009.jpg 1000 kr. 165 × 72 mm crvena Most Great Belt Sunčana kočija 2011 24. maj 2011

Kovanice[uredi | uredi izvor]

Danske validne kovanice su: 50 øre te 1, 2, 5, 10, i 20 kr. Kovanice od 1, 2, i 5 kr imaju od 1925., kao posebnu oznaku, probušenu rupu u sredini.[1]

Slika[3] Vrijednost Opis Prednja strana Zadnja strana
Prednja strana zadnja strana prečnik debljina težina materijal obrazac
25 øre 17.5 mm 1.55 mm 2.8 g kalaj-bronza glatki kruna Kristian V. srce
50 øre lice.jpg 50 øre nalicje.jpg 50 øre 21.5 mm 4.3 g
1 kr lice.jpg 1 kr nalicje.jpg 1 kruna 20.25 mm 1.6 mm 3.6 g nikl hrapav monogram Margareta II. tradicionalni ukras
2 kr lice.jpg 2 kr nalicje.jpg 2 krune 24.5 mm 1.8 mm 5.9 g hrapav
5 kr lice.jpg 5 kr nalicje.jpg 5 kruna 28.5 mm 2 mm 9.2 g hrapav
10 kr lice.jpg 10 kr nalicje.jpg 10 kruna 23.35 mm 2.3 mm 7 g aluminijum-bronza glatki Margareta II. Grb Danske
20 kr lice.jpg 20 kr nalicje.jpg 20 kruna 27 mm 2.35 mm 9.3 g glatki i hrapav

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b (de)finanzen.net. "Kurs euro/danska kruna". Pristupljeno 8. 9. 2015. 
  2. ^ a b c d Danish banknotes 2009 seriesDanska nacionalna banka, pristupljeno 8.9.2015 (en)
  3. ^ 50 øre 1, 2, 5, 10, 20 krunaDanska nacionalna banka, pristupljeno 14.9.2015 (en)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]