Delaware (rijeka)

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Koordinate: 39°25′13″N 75°31′11″W / 39.42028°N 75.51972°W / 39.42028; -75.51972
Delaware (Delaware River)
Rijeka
Rijeka Delaware u srednjem toku, iznad zavoja Walpack
Rijeka Delaware u srednjem toku, iznad zavoja Walpack
Država  Sjedinjene Američke Države
Savezna država New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware
Pritoke
 - lijevo Neversink (rijeka), Musconetcong (rijeka)
 - desno Lehigh (rijeka), Schuylkill (rijeka)
Grad Port Jervis, Easton, Trenton, Camden, Philadelphia, Wilmington
Izvor kod grada Jefferson, NY
 - Nadmorska visina 683 m
 - Koordinate 42°27′12″N 74°36′26″W / 42.45333°N 74.60722°W / 42.45333; -74.60722
Ušće zaliv Delaware
 - Nadmorska visina m
 - Koordinate 39°25′13″N 75°31′11″W / 39.42028°N 75.51972°W / 39.42028; -75.51972
Dužina 624 km
Pražnjenje
 - Prosjek 371 m3/s
 - Maksimum 9.316 m3/s
 - Minimum 122 m3/s
Površina sliva 36.568 km2

Rijeka Delaware je jedna od većih rijeka na Atlantskoj obali Sjedinjenih Američkih Država. Površina njenog sliva iznosi oko 36.570 km2 i prostire se na području pet saveznih američkih država: New York, New Jersey, Pennsylvania, Maryland i Delaware. Nastaje iz dva manja vodotoka koji izviru iz planina Catskill u saveznoj državi New York, rijeka teče oko 674km u zaliv Delaware gdje se njene vode ulijevaju u Atlantski okean u blizini rta May u saveznoj državi New Jersey i rta Henlopen u saveznoj državi Delaware. Ne uključujući dužinu zaliva Delaware, dužina same rijeke uključujući i njena dva izvorišna rukavca iznosi 624km.[1] Rijeka Delaware je jedna od 19 velikih voda koju je navela America's Great Waters Coalition.[2]

Rijeka nastaje spajanjem dva glavna rukavca koji izviru na zapadnim obroncima planine Catskill u državi New York. Zapadni rukavac izvire u blizini grada Jefferson u okrugu Schoharie. Istočni rukavac izvire u blizini grada Roxbury u okrugu Delaware. Ova dva rukavca teku zapadno i spajaju se u blizini Hancocka u okrugu Delaware te od tog mjesta teku kao rijeka Delaware prema jugu. Dijelom svog toga rijeka formira dio granice između saveznih država Pennsylvania i New York, cijelu granicu između New Jerseyja i Pennsylvanije i veći dio granice između Delawarea i New Jerseyja. Uticaj mora i plimni valovi mogu se osjetiti sve do Trentona. Njen plovni dio služi i kao veza za transport koji pomaže razvoju industrijskih gradova poput Trentona, Camdena i Philadelphije. Prosječno pražnjenje slatke vode u estuarij zaliva Delaware iznosi 330 m3 u sekundi.

Rijeku Delaware je prvi put otkrila ekspedicija Holandske istočnoindijske kompanije 1609. godine na čelu sa Henry Hudsonom. Hudson, engleski pomorac, je unajmljen da otkrije zapadni prolaz do Kine, ali su njegova otkrića postavila temelje za holandsku kolonizaciju Sjeverne Amerike tokom 17. vijeka. Prvobitna holandska i švedska naselja su osnovana duž donjeg toka rijeke Delaware i na obalama zaliva. Obje kolonijalne sile su ovu rijeku zvale Južna rijeka za razliku od današnje rijeku Hudson koju su poznavali kao Sjevernu rijeku. Nakon što su Englezi otjerali Holanđane i preuzeli kontrolu nad kolonijom Novom Holandijom 1664, rijeka je dobila novo, današnje, ime Delaware po Sir Thomasu Westu, 3. baronu De La Warr, engleskom plemiću i prvom kraljevskom upravniku kolonije Virginia, koji je odbranio koloniju tokom prvog Anglo-Powhatan rata.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ U.S. Geological Survey. National Hydrography Dataset high-resolution flowline data. The National Map, pristupljeno 1. april 2011
  2. ^ National Wildlife Federation (18.8.2010). "America's Great Waters Coalition". Pristupljeno 20.8.2011.