Dobrinja (Istočno Sarajevo)
 | Ovaj članak zahtijeva čišćenje. |
 | Moguće je da članak ne poštuje standarde Wikipedije na bosanskom jeziku. |
 | Ovaj članak nije uopće ili je loše kategoriziran. |
 | Ovom članku ili dijelu članka nedostaju interni linkovi. |
Dobrinja (Istočno Sarajevo) | |
|---|---|
Gradsko naselje i urbani centar | |
 Centralno šetalište na Dobrinji u Istočnom Sarajevu | |
  Dobrinja (Istočno Sarajevo) | |
| Koordinate: 43°49′49″N 18°22′44″E / 43.83028°N 18.37889°E | |
| Država |  Bosna i Hercegovina |
| Entitet | Republika Srpska |
| Grad | Istočno Sarajevo |
| Nadmorska visina | 520 m |
| Vremenska zona | CET (UTC+1) |
| • Ljeti (DST) | CEST (UTC+2) |
| Pozivni broj | 057 |
Dobrinja predstavlja stambeno i urbano jezgro, primarni komercijalni centar te administrativno središte grada Istočno Sarajevo (entitet Republika Srpska), u Bosni i Hercegovini. Planski građena kao integralni dio velikog i modernog sarajevskog stambenog kompleksa Dobrinja, ova sekcija naselja danas funkcioniše kao uže gradsko središte i tačka spajanja dviju općina: Istočna Ilidža i Istočno Novo Sarajevo.
Nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma i povlačenja međuentitetske linije razgraničenja, ovaj dio Dobrinje se razvijao samostalno u visokourbanizovan gradski prostor koji je fizički, morfološki i arhitektonski ostao direktno spojen sa podrejonima Dobrinje u Federaciji BiH (općina Novi Grad)[1].
Geografski položaj i urbana centralnost
[uredi | uredi izvor]Sektor Dobrinje pod upravom Istočnog Sarajeva teritorijalno obuhvata istorijske podrejone Dobrinja IV (južni i istočni dio) i Dobrinja I (južni dio), koji su građevinski sjedinjeni sa modernim naseljem Lukavica.
Naselje karakteriše izrazito visoka gustina naseljenosti i urbanizam stambenih blokova, karakterističan za kasnu socijalističku arhitekturu, koji je u postdejtonskom periodu dopunjen intenzivnim razvojem novih stambeno-poslovnih lamela. Na ovom prostoru koncentrisana je glavna privredna i društvena infrastruktura regije, uključujući tržne centre, poslovnice komercijalnih banaka, administrativna sjedišta te centralnu pješačku zonu — Šetalište dr. Miodrag Lazić (centralnu istočnosarajevsku promenadu), koje se prostire kroz Dobrinju I i povezuje ovo naselje sa Lukavicom[2].
Historija
[uredi | uredi izvor]Izgradnja i Olimpijske igre
[uredi | uredi izvor]Projektovanje i izgradnja Dobrinje započeli su krajem 1970-ih godina s ciljem rješavanja stambene krize uslijed naglog demografskog rasta Sarajeva. Kompleks je realizovan u faza, a neposredno pred Zimske olimpijske igre 1984. godine u Sarajevu, novosagrađeni objekti na Dobrinji (uključujući faza I i IV) funkcionisali su kao pomoćno olimpijsko selo za smještaj tehničkog osoblja i akreditovanih međunarodnih novinara. Nakon završetka igara, stanovi su dodijeljeni građanima, čime je Dobrinja postala jedno od najmodernijih i najprogresivnijih naselja u gradu.
Ratni period i opsada Sarajeva (1992–1995)
[uredi | uredi izvor]Tokom rata u Bosnu i Hercegovinu i opsade Sarajeva, Dobrinja je zbog svog neposrednog dodira sa strateškim vojnim kompleksom i kasarnama u Lukavici bila poprište urbanih borbi. Naselje se nalazilo na prvoj liniji fronta i pretrpjelo je razaranja stambenog fonda, komunalne mreže, uz velike civilne žrtve.
Dejtonska podjela i arbitraža OHR-a (2001)
[uredi | uredi izvor]Nakon 1995, tehničko povlačenje međuentitetske linije razgraničenja prema Dejtonskom sporazumu presjeklo je naselje na neprirodan način, prolazeći kroz unutrašnjost stambenih zgrada, ulaze i privatne stanove. Ova situacija je uzrokovala ozbiljne administrativne, pravne i bezbjednosne probleme za lokalno stanovništvo.
Kako bi se riješio ovaj teritorijalni spor, Ured visokog predstavnika (OHR) formirao je međunarodnu arbitražnu komisiju na čelu sa irskim pravnikom Diarmuidom Sheridanom. Dana 24. aprila 2001, objavljena je „Odluka o arbitraži za područje Dobrinje” kojom je linija razgraničenja prilagođena tako da prati glavne ulične tokove i saobraćajnice. Tom odlukom, veći stambeni blokovi unutar Dobrinje I (južni dio) i Dobrinja IV (južni i istočni dio) pravno su i definitivno integrisani u sastav Republike Srpske (općina Istočna Ilidža i mali dio Istočno Novo Sarajevo) , dok je Federacija BiH zadržala kontrolu nad Dobrinjom II (koja predstavlja centar općine Novi Grad), Dobrinje III i Dobrinje V, te dijelova Dobrinje IV i I sa Aerodromskim naseljem.[3].
Građevinska ekspanzija
[uredi | uredi izvor]U godinama nakon donošenja arbitražne odluke, prostor Dobrinje u Istočnom Sarajevu bilježi kontinuiranu građevinsku ekspanziju. Duž centralnog pješačkog Šetališta dr. Miodrag Lazić izgrađen je niz modernih stambeno-poslovnih kompleksa i objekata visokog standarda, što konstantno transformiše nekadašnje socijalističko naselje u savremeni trgovački i urbani centar sa visokom cijenom nekretnina na tržištu.
Značajni objekti
[uredi | uredi izvor]- Hram Svetog Vasilija Ostroškog na Veljinama – Centralni pravoslavni duhovni hram za urbani dio grada.
- Međunarodna autobuska stanica Istočno Sarajevo – Glavno regionalno transportno čvorište smješteno na samom rubu Dobrinje I i Lukavice.
- U neposrednoj blizini entitetske linije nalaze se i okretnice sarajevskog trolejbuskog saobraćaja (linije 103 i 107), koje stanovnicima pružaju direktnu saobraćajnu vezu sa svim dijelovima Sarajeva[4].
Također pogledajte
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Utjecaj linije razgraničenja na urbanu i saobraćajnu strukturu naselja Dobrinja". Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Sarajevu – Odsjek za geografiju. str. 55–62. Arhivirano s originala, 4. 8. 2026. Pristupljeno 2026-08-04. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Izmjene i dopune Prostornog plana razvoja i urbane centralnosti zone Lukavica-Dobrinja". Opština Istočno Novo Sarajevo. str. 34–37. Pristupljeno 2026-08-04.
Regulacioni akti koji definišu uspostavljanje centralnog gradskog šetališta (Šetalište dr. Miodrag Lazić) i zonu intenzivne građevinske ekspanzije.
CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link) - ↑ "Decision on the Arbitration for the Dobrinja Area". Office of the High Representative (OHR). 24 April 2001. Arhivirano s originala, 21. 11. 2025. Pristupljeno 2026-08-04.
Pravno obavezujuća arbitražna odluka Diarmuida Sheridana kojom se redefiniše međuentitetska linija razgraničenja i stambeni blokovi Dobrinje I i IV definitivno integrišu u entitet Republika Srpska.
CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link) - ↑ "Mreža javnog prevoza i trolejbusi na Dobrinji". Moovitapp. Pristupljeno 2026-08-04. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)